Ευθύμιος Στύλιος (Μητροπολίτης Αχελώου)
«Ηττάται η θρασύτης των αιρέσεων»
Προοίμιον: Το φαινόμενο της αθείας εμφανίσθηκε στη Δύση και έγινε μεγάλο και επικίνδυνο παγκόσμιο ρεύμα, το οποίο επλήρωσε ακριβά ο Δυτικός Πολιτισμός κατά τον 20ον αιώνα.
Το φαινόμενο της αθείας, εξάλλου, εμφανίσθηκε στους κόλπους της Δυτικής Εκκλησίας, ως αντίδραση των επιστημόνων για τις αυθαιρεσίες και την σκληρότητα της Εκκλησίας αυτής (Ιερά Εξέταση κ.λ.π.). Στο χώρο, όμως, της Ανατολής, δεν υπήρξε ποτέ πρόβλημα στις σχέσεις μεταξύ των επιστημόνων και της Εκκλησίας. Καί τούτο το οφείλουμε στους τρεις μεγάλους Ιεράρχες που γιορτάζουμε σήμερα.
α. Ήσαν επιστήμονες: Ήσαν λόγιοι ιεράρχαι, με μακρές σπουδές και μεγάλη ακαδημαική κατάρτιση. Ο Βασίλειος και ο Γρηγόριος είχαν φοιτήσει και στο Πανεπιστήμιο των Αθηνών της εποχής τους. Ο Γρηγόριος λέγει για τον Βασίλειο, ότι γνώριζε όλες τις επιστήμες όπως άλλοι γνωρίζουν μία και μόνη. Ήσαν επιστήμονες και άγιοι μαζί. Με τον προσωπικό αυτό τρόπο, έλυσαν το θέμα των σχέσεων επιστήμης και πίστεως. Οι τρεις Ιεράρχαι διεκήρυτταν με τη ζωή τους ότι πίστη και επιστήμη δεν είναι δύο πράγματα ασυμβίβαστα…
β. Υπηρέτησαν την αλήθεια: Η Εκκλησία, όπως την ίδρυσεν ο Χριστός και οι Απόστολοι, είναι χώρος φωτός, αλήθειας και ζωής. Ο επιστήμων, από το άλλο μέρος, αναζητεί το φως και την αλήθεια με το δικό του τρόπο. Οι τρεις Ιεράρχαι υπηρέτησαν την αλήθεια του χριστιανισμού, χωρίς να την νοθεύσουν. Οι επιστήμονες της Δύσης διεφώνησαν και είχαν σφοδρές αντιρρήσεις για τη σχολαστική θεολογία της Δυτικής Εκκλησίας. Διαβάζοντας, όμως, κανείς τη διδαχή των Τριών Ιεραρχών δεν διαφωνεί, δεν έχει αμφιβολίες και αντιρρήσεις. Διότι οι Έλληνες Πατέρες υπηρέτησαν το φως και την αλήθεια και με την αλήθεια δεν διαφωνεί κανείς…
Επίλογος: Η αθεία δεν είναι πνευματικό φαινόμενο της Ανατολής. Η αθεία εισήχθη στην Ελλάδα ως πνευματικό υποπροιόν της Δύσης, στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα και, δυστυχώς, τα χρόνια εκείνα, οι Έλληνες τρέφονταν με τροφές -υλικές και πνευματικές- που εισάγονταν εκ του εξωτερικού…
Σήμερα ζούμε σε άλλη εποχή. Στην Ελλάδα υπάρχει μεγάλη στροφή προς την ορθόδοξη θεολογική παράδοση, προς τους Έλληνες Πατέρες της Εκκλησίας. Αρκετά τραφήκαμε με τα «ξυλοκέρατα» της Δύσης. Ήταν καιρός να επιστρέψουμε στο σπίτι των Πατέρων μας. Να χαρούμε τους θησαυρούς τους. Γιά να τραφούμε εμείς οι ίδιοι και να θρέψουμε τον πεινασμένο για λόγον Κυρίου λαό μας.
(Κήρυγμα σε επιστήμονες, 1971)
Λόγος Ζωής, Εκδόσεις Άθως, 2001
