ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ: Ο Άγγελος της Ερήμου και της Φωτιάς
Αφιέρωμα από το Βήμα Ορθοδοξίας | vimaorthodoxias.gr
Ο Προφήτης Ηλίας, μία από τις πλέον εμβληματικές μορφές της Παλαιάς Διαθήκης, δεν έζησε μονάχα ως προφήτης, αλλά ως επίγειος άγγελος και άγιος προ Χριστού. Γεννημένος στη Θισβή της Γαλαάδ, ο Ηλίας υπήρξε φλογερός υπερασπιστής της πίστης στον αληθινό Θεό και σκληρός ελεγκτής της ειδωλολατρίας. Η εμφάνισή του είναι ξαφνική, όπως και η αναχώρησή του, με άρμα πύρινο, εν ζωή, στον ουρανό, γεγονός μοναδικό στην Αγία Γραφή.
Στο πρόσωπο του Ηλία ενώνεται η Παλαιά με τη Νέα Διαθήκη: εμφανίζεται στη Μεταμόρφωση του Χριστού στο Θαβώρ και προφητεύεται η επιστροφή του πριν τη Δευτέρα Παρουσία. Οι Άγιοι Πατέρες, όπως ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος και ο Μέγας Αθανάσιος, μαρτυρούν ότι ο Ηλίας δεν πέθανε αλλά παραμένει μυστηριωδώς ζωντανός, για να εμφανιστεί πάλι «πριν έλθη η ημέρα Κυρίου η μεγάλη και επιφανής» (Μαλαχίας γ΄ 23).
Θαυμαστά γεγονότα στη ζωή του Προφήτη Ηλία
Ολόκληρη η ζωή του Προφήτη Ηλία είναι ένα θαύμα. Με έναν λόγο του σταμάτησε τη βροχή για τριάμισι χρόνια. Με τη δύναμη του Θεού ανέστησε τον γιο της χήρας στα Σαρεπτά. Κατέβασε φωτιά από τον ουρανό στο Καρμήλιον Όρος και κατέδειξε τον αληθινό Θεό, εξευτελίζοντας τους προφήτες του Βάαλ.
Το πιο συγκλονιστικό όμως γεγονός είναι η ένδοξη ανάληψή του. Δεν γεύτηκε θάνατο, αλλά ανελήφθη εν ζωή με πύρινο άρμα. Γι’ αυτό και θεωρείται «ο αιώνιος Προφήτης», ο οποίος δεν έχει ολοκληρώσει ακόμη την αποστολή του.
Το όνομά του συνδέεται με βροντές, κεραυνούς και φωτιά. Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, σε ψηλά βουνά, χτίζονται εξωκλήσια αφιερωμένα στον Προφήτη Ηλία, συμβολίζοντας την πύρινη και υψηλή φύση του. Όπου υπάρχει κορυφή, εκεί και ο Ηλίας· σημάδι ότι ο προφήτης αναζητά τους καθαρούς και ταπεινούς που ανεβαίνουν πνευματικά.
Άγιοι της Εκκλησίας για το Προφητηλία
Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης σημειώνει ότι ο Προφήτης Ηλίας θα επιστρέψει μαζί με τον Ενώχ στο τέλος του κόσμου, για να πολεμήσουν την πλάνη του Αντιχρίστου. Ο Άγιος Επιφάνιος Σαλαμίνος τον αποκαλεί «ο πύρινος ζηλωτής» και «ο ελέγχων βασιλείς και έθνη». Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς τονίζει ότι «ο Προφήτης Ηλίας είναι προτύπωση του ασκητή, που καίει με την προσευχή του τα πάθη».
Αξιοσημείωτο είναι και το τροπάριο της εορτής του:
«Ο ένσαρκος Άγγελος των Προφητών η Κορυφή, ο δεύτερος Πρόδρομος της παρουσίας του Χριστού…».
Ο Όσιος Πορφύριος συχνά έλεγε ότι όποιος επικαλείται με πίστη τον Προφήτη Ηλία, θα δει φως και παρηγοριά. Ο Άγιος Παΐσιος αναφερόταν στον Προφητηλία ως έναν από τους δύο παγκόσμιους μάρτυρες της Αποκαλύψεως που θα φανερωθούν στην Ιερουσαλήμ.
Παράδοση και λαϊκή ευλάβεια – Ο Προφητης Ηλίας στην ελληνική συνείδηση
Η παρουσία του Προφήτη Ηλία είναι βαθιά ριζωμένη στην παράδοση του λαού. Οι προφητείες του έχουν περάσει στο συλλογικό ασυνείδητο των Ορθοδόξων. Οι γερόντισσες τον επικαλούνται για να διώξει τις βροχές, οι αγρότες τον βλέπουν σαν προστάτη από το χαλάζι και τη θεομηνία, οι ναυτικοί τον έχουν άγρυπνο οδηγό.
Σε χωριά της Μακεδονίας και της Ηπείρου, λένε πως αν δεις τον Προφήτη στον ύπνο σου, σημαίνει αλλαγή ζωής. Στο Πήλιο, μαρτυρίες αναφέρουν εμφανίσεις φωτεινής μορφής πάνω από το εκκλησάκι του Προφήτη, μετά από παρακλήσεις για βροχή.
Και τι είπανε οι γέροντες του Αγίου Όρους
Οι γέροντες του Αγίου Όρους, με τη φωτισμένη τους ματιά, βλέπουν στον Προφήτη Ηλία τον προπομπό των εσχάτων. Ο Γέροντας Εφραίμ Κατουνακιώτης έλεγε συχνά:
«Ο Προφητης Ηλίας δεν έφυγε, δεν τελείωσε. Είναι παρών, και θα φανερωθεί πάλι, όταν η γη σκοτεινιάσει από την αμαρτία».
Ο γέροντας Γαβριήλ από τη Μονή Οσίου Γρηγορίου είχε πει προφητικά το 1998:
«Ο Προφήτης Ηλίας δεν αναλήφθηκε μόνο για να γλιτώσει τον θάνατο, αλλά για να επιστρέψει και να ελέγξει τον κόσμο όταν όλα θα έχουν γίνει σκοτάδι».
Σύμφωνα με σύγχρονους αγιορείτες, η επιστροφή του Προφήτη Ηλία θα προηγηθεί του Αντιχρίστου, και μαζί με τον Ενώχ θα κηρύξουν τη μετάνοια στον Ισραήλ και στον κόσμο όλο.
Αυτή η προφητεία αναφέρεται και στο κεφάλαιο 11 της Αποκάλυψης του Ιωάννου, που μπορείτε να διαβάσετε και μέσω της Αποστολικής Διακονίας.
Ο Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς, από τη σερβική θεολογική παράδοση, είχε πει ότι ο Προφήτης Ηλίας είναι «ο επίγειος προφήτης της εκκλησιαστικής εσχατολογίας», και ότι στο πρόσωπό του ενώνεται η προφητεία, η αγιότητα και η αιώνια αποστολή της μαρτυρίας.
Ο Άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως, σε γραπτά του, ανέφερε ότι «ο Ηλίας είναι ο τύπος του αγωνιστή χριστιανού. Δεν υποχώρησε μπροστά σε κανένα κακό, κι έτσι αξιώθηκε να μην γευθεί τον θάνατο. Όποιος τον επικαλείται με πίστη, θα λάβει φλόγα στην ψυχή του».
Ο Όσιος Σωφρόνιος του Έσσεξ έγραφε ότι ο Προφήτης Ηλίας είναι «ο μεγάλος ησυχαστής πριν την ώρα του», και πρόσθετε πως «η εμφάνισή του στο Θαβώρ μαζί με τον Μωυσή είναι θεολογικό μήνυμα: ο Θεός τίμησε τους ζώντες και τους κεκοιμημένους, τον ζηλωτή και τον νομοδότη».
Ακόμη και ο Γέροντας Ιωσήφ ο Ησυχαστής, σε επιστολή του, τονίζει:
«Ο Ηλίας έχει ζήλο άνωθεν. Είναι φλόγα που περπατά πάνω στα όρη. Ο νους του είναι συνεχώς στον Θεό. Και γι’ αυτό δεν γεύτηκε τον θάνατο».
Ο Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος, σε ύμνους του, περιγράφει τον Προφήτη Ηλία ως «πρότυπο φωτισμένου ανθρώπου, που εδέχθη Θεού ενέργειαν άκτιστον και ανέβη εντός αυτής εις ουρανούς».
Ορισμένοι Γέροντες από το Άγιον Όρος διατηρούν έως σήμερα την παράδοση ότι ο Προφήτης Ηλίας εμφανίζεται σε μοναχούς λίγο πριν από την κοίμησή τους για να τους ενδυναμώσει και να τους παρηγορήσει. Ένας από αυτούς, ο μακαριστός Γέροντας Χριστόδουλος από τη Μονή Καρακάλλου, είχε πει το 2003:
«Ο Προφήτης Ηλίας έρχεται με άγγελο φως όταν η ψυχή φοβάται. Είναι το φως του Θεού πριν την αιωνιότητα. Όποιος τον αγαπά, ας ζητά την παρουσία του την ώρα της κρίσεως».
Όλες αυτές οι μαρτυρίες δείχνουν ότι ο Προφήτης Ηλίας δεν ανήκει στο παρελθόν. Ανήκει στο παρόν και το μέλλον της Εκκλησίας. Και η μαρτυρία του, φλογερή και ακατάβλητη, θα ακουστεί και πάλι στις ημέρες του Αντιχρίστου, όπως είπε και ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός:
«Θα ’ρθει ο καιρός που οι Άγιοι θα μιλήσουν, και πρώτος θα είναι ο Προφήτης Ηλίας».
Μήνυμα για τις μέρες μας
Ο Προφήτης Ηλίας δεν είναι μόνο μνήμη παρελθόντος. Είναι παρόν και μέλλον. Είναι η φωνή που καλεί σε μετάνοια, η φωτιά που καθαρίζει, η υπόμνηση ότι «ο Ζηλωτής Θεός» δεν εγκαταλείπει τον άνθρωπο. Η εποχή μας έχει ανάγκη από Προφήτες Ηλίαδες, που δεν θα σιωπούν μπροστά στην αδικία, που θα ζητούν ουρανό, όχι εξουσία, που θα δείχνουν τον Χριστό ως μόνη οδό σωτηρίας.
Το Βήμα Ορθοδοξίας, με δέος και ευλάβεια, τιμά σήμερα τον Προφήτη Ηλία, με προσευχή να επιστρέψει στις ψυχές μας ο πνευματικός ζήλος και η φλόγα που καθαγιάζει.
Προφήτα του Θεού, Ηλία, πρέσβευε υπέρ ημών!
