Ο Μέγας Αγιασμός των Θεοφανείων κατέχει ξεχωριστή θέση στη ζωή της Εκκλησίας και στη βιωματική εμπειρία των πιστών.
Ρεπορτάζ: Κατερίνα Θεοχάρη- Αφιέρωμα από το vimaorthodoxias.gr
Δεν πρόκειται απλώς για μία ετήσια τελετουργική πράξη, αλλά για ένα βαθύ μυστήριο πίστης, που συνδέεται άμεσα με τη Βάπτιση του Κυρίου στον Ιορδάνη ποταμό και τη φανέρωση της Αγίας Τριάδας. Σύμφωνα με την ιερή παράδοση, το αγιασμένο ύδωρ των Θεοφανείων «θεραπεύει πάσαν νόσον και πάσαν θλίψιν», φωτίζοντας τον άνθρωπο εσωτερικά και ενισχύοντάς τον πνευματικά.
Η θεολογία του Μεγάλου Αγιασμού
Ο Μέγας Αγιασμός τελείται μία φορά τον χρόνο, ανήμερα των Θεοφανείων, και διαφέρει ουσιαστικά από τον μικρό αγιασμό. Η Εκκλησία διδάσκει ότι κατά τη στιγμή της ευχής, το Άγιο Πνεύμα κατέρχεται και μεταβάλλει το φυσικό νερό σε φορέα θείας Χάριτος. Ο αγιασμός αυτός δεν αλλοιώνεται, δεν χαλά και παραμένει αναλλοίωτος επί χρόνια, γεγονός που οι πιστοί θεωρούν έμπρακτη μαρτυρία της θείας επέμβασης.
Οι Πατέρες της Εκκλησίας τονίζουν ότι ο Μέγας Αγιασμός δεν είναι «μαγικό μέσο», αλλά δώρο Θεού, το οποίο ενεργεί θεραπευτικά όταν λαμβάνεται με πίστη, μετάνοια και ταπείνωση.
Οι ευχές που διαβάζονται και το νόημά τους
Οι ευχές του Μεγάλου Αγιασμού είναι από τα πιο κατανυκτικά κείμενα της ορθόδοξης λατρείας. Αναφέρονται στη δημιουργία του κόσμου, στον αγιασμό των υδάτων κατά τη Βάπτιση του Χριστού και στη δύναμη του Θεού να καθαρίζει και να ανακαινίζει ολόκληρη την κτίση.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η επίκληση: «Αὐτὸ ἔστω ὕδωρ ἀφθαρσίας, δωρεὰ ἁγιασμοῦ, λύτρωσις ἁμαρτιῶν, ἴασις νόσων». Η Εκκλησία ζητά από τον Θεό το νερό να γίνει μέσο θεραπείας ψυχικών και σωματικών ασθενειών, απάλυνσης θλίψεων και απομάκρυνσης κάθε σκοτεινής ενέργειας από τον άνθρωπο και τον χώρο του.
Τι έλεγαν οι μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας
Ο Μέγας Βασίλειος δίδασκε ότι «η Χάρις του Θεού αγιάζει τα ύδατα και μέσω αυτών τον άνθρωπο», ενώ ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος τόνιζε πως ο Μέγας Αγιασμός είναι «όπλο κατά των πειρασμών και ιατρείο των ψυχών».
Ο Γρηγόριος ο Θεολόγος αναφέρει χαρακτηριστικά ότι στα Θεοφάνεια «φωτίζεται ο κόσμος ολόκληρος», γιατί ο Χριστός εισέρχεται στα νερά και αγιάζει την κτίση. Για τους Πατέρες, ο αγιασμός δεν περιορίζεται στον άνθρωπο, αλλά αγκαλιάζει ολόκληρη τη δημιουργία.
Οι σύγχρονοι άγιοι Γέροντες και η εμπειρία του Αγιασμού
Οι σύγχρονοι άγιοι Γέροντες μιλούσαν συχνά για τη δύναμη του Μεγάλου Αγιασμού. Ο Άγιος Παΐσιοςσυμβούλευε τους πιστούς να πίνουν αγιασμό με πίστη, λέγοντας ότι «όταν ο άνθρωπος έχει ταπείνωση, ο Θεός ενεργεί θαυμαστά».
Ο Άγιος Πορφύριος τόνιζε πως ο αγιασμός «μπαίνει μέσα στον άνθρωπο και τακτοποιεί πράγματα που ούτε οι γιατροί δεν μπορούν», ενώ ο Άγιος Ιάκωβος Τσαλίκης μιλούσε για περιπτώσεις ασθενών που ενισχύθηκαν σωματικά και ψυχικά μέσω της χρήσης του αγιασμένου ύδατος.
Πόσο ιαματικός είναι ο Μέγας Αγιασμός
Η ιαματική διάσταση του Μεγάλου Αγιασμού δεν περιορίζεται στη σωματική υγεία. Οι πνευματικοί Πατέρες υπογραμμίζουν ότι θεραπεύει κυρίως τις «νόσους της ψυχής»: την απόγνωση, τον φόβο, τη βαριά θλίψη, την εσωτερική σύγχυση. Γι’ αυτό και η Εκκλησία προτρέπει τους πιστούς να ραντίζουν τα σπίτια τους, τα χωράφια τους, ακόμη και τους χώρους εργασίας, ζητώντας την ειρήνη και την ευλογία του Θεού.
Πίστη, μετάνοια και ευλογία
Το αφιέρωμα αυτό από το vimaorthodoxias.gr υπενθυμίζει ότι ο Μέγας Αγιασμός δεν λειτουργεί αυτόνομα, αλλά σε σχέση με την πίστη του ανθρώπου. Όπως έλεγαν οι άγιοι, «ο Θεός δεν παραβιάζει την ελευθερία μας». Όταν όμως ο πιστός προσέρχεται με μετάνοια, προσευχή και εμπιστοσύνη, τότε το αγιασμένο ύδωρ γίνεται πηγή παρηγοριάς, δύναμης και ελπίδας.
Στα Θεοφάνεια, ο ουρανός αγιάζει τη γη και ο άνθρωπος καλείται να ανανεώσει την πίστη του, κρατώντας στα χέρια του το πιο απλό και συνάμα πιο δυνατό δώρο: τον Μέγα Αγιασμό.
