Η απιστία στις σχέσεις, η προδοσία στις φιλίες και η ψυχική απόσταση στα ανδρόγυνα δεν είναι φαινόμενα της εποχής μας· υπήρχαν από τότε που ο άνθρωπος άρχισε να απομακρύνεται από τον Θεό.
Της Κατερίνας Θεοχάρη- vimaorthodoxias.gr
Ωστόσο, οι σύγχρονοι Άγιοι και Γέροντες της Εκκλησίας μιλούν με ξεχωριστό τρόπο για αυτά, τονίζοντας ότι η ρίζα κάθε απιστίας είναι η αχαριστία και η απουσία προσευχής, και πως μόνο με τη μετάνοια, την ταπείνωση και τη συγχώρηση ο άνθρωπος μπορεί να γιατρευτεί.
Η πνευματική αιτία της απιστίας
Ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης έλεγε χαρακτηριστικά:
«Όταν ο άνθρωπος πάψει να αγαπά τον Θεό, τότε παύει να αγαπά και τον συνάνθρωπό του. Από εκεί ξεκινά η απιστία· πρώτα προδίδουμε τον Χριστό μέσα μας και ύστερα προδίδουμε τους ανθρώπους».
Για τον Άγιο, η απιστία δεν είναι απλώς μια πράξη αδυναμίας, αλλά ένδειξη πνευματικής ασθένειας. Ο άνθρωπος που ζει χωρίς πνευματικό προσανατολισμό, που δεν αγωνίζεται να καθαρίσει την ψυχή του, γίνεται ευάλωτος στα πάθη και στη φιληδονία. «Η απιστία είναι καρπός του εγωισμού», έλεγε, «γιατί ο άνθρωπος βάζει τον εαυτό του πάνω από τον άλλον, και ξεχνά πως η αγάπη είναι σταυρός, όχι ευκολία».
Ο Άγιος Πορφύριος για την προδοσία στις φιλίες
Ο Άγιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης προειδοποιούσε ότι η προδοσία μεταξύ φίλων είναι από τις πιο οδυνηρές δοκιμασίες:
«Η προδοσία φίλου πονάει, γιατί έχουμε δώσει την καρδιά μας. Όμως αυτός ο πόνος γίνεται ευλογία, αν τον προσφέρουμε στον Χριστό. Μη μισήσεις εκείνον που σε πρόδωσε, προσευχήσου γι’ αυτόν και θα νιώσεις ειρήνη».
Ο Άγιος εξηγούσε ότι πολλές φιλίες σήμερα είναι επιφανειακές, χτισμένες πάνω σε συμφέροντα, συνήθειες ή κοινές απολαύσεις. Όταν χαθούν αυτά, χάνεται και η φιλία.
«Οι πραγματικοί φίλοι είναι εκείνοι που προσεύχονται ο ένας για τον άλλον», έλεγε. «Όποιος αγαπά με προσευχή, δεν προδίδει ποτέ».
Η θεραπεία, κατά τον Άγιο Πορφύριο, είναι η προσευχή για εκείνον που μας πλήγωσε. Μόνο όταν προσευχόμαστε για τον άλλον, η πληγή μεταμορφώνεται σε πηγή χάριτος.
Ο Γέροντας Εφραίμ της Αριζόνας για τα ανδρόγυνα
Ο Γέροντας Εφραίμ της Αριζόνας, με τη σοφία και τη διάκριση που τον διέκρινε, τόνιζε ότι τα ανδρόγυνα δεν καταστρέφονται από την απιστία ως πράξη, αλλά από την πνευματική απομάκρυνση που την προηγήθηκε.
«Πριν υπάρξει η απιστία του σώματος, υπάρχει η απιστία της ψυχής», έλεγε. «Όταν οι σύζυγοι παύουν να προσεύχονται μαζί, όταν δεν ζητούν ο ένας τη συγχώρηση του άλλου, τότε ο διάβολος βρίσκει τόπο και σπέρνει την προδοσία».
Ο Γέροντας προέτρεπε τα ανδρόγυνα να εξομολογούνται συχνά, να συμμετέχουν στη Θεία Κοινωνία και να μιλούν με ειλικρίνεια. «Η σιωπή μέσα στο σπίτι είναι χειρότερη από την προδοσία», έλεγε. «Γιατί εκεί γεννιέται η ψυχική απιστία».
Σύμφωνα με τον ίδιο, το μυστικό της οικογενειακής ειρήνης είναι η καθημερινή προσευχή:
«Πιάστε τα χέρια σας το βράδυ και πείτε ένα “Πάτερ ημών” μαζί. Θα φύγουν όλα τα σύννεφα. Μόνο ο Χριστός μπορεί να ενώσει δύο καρδιές».
Ο Άγιος Ιάκωβος Τσαλίκης και η συγχώρηση
Ο Άγιος Ιάκωβος Τσαλίκης, με το πράο του πνεύμα, μιλούσε συχνά για την προδοσία που βιώνουν οι άνθρωποι μέσα στην οικογένεια ή στην εργασία:
«Όποιος σε πρόδωσε, σε βοήθησε χωρίς να το ξέρει. Γιατί με την πληγή αυτή σε οδηγεί στην ταπείνωση και στην προσευχή».
Ο Άγιος δεν ενέκρινε την εκδίκηση ούτε τη σκληρότητα. Αντίθετα, προέτρεπε:
«Αν μπορείς, πήγαινε και φίλησε το χέρι εκείνου που σε πλήγωσε. Θα λάμψει φως στην καρδιά σου. Η συγχώρηση είναι δύναμη, όχι αδυναμία».
Η διδασκαλία του Αγίου Ιακώβου δείχνει ότι η πνευματική ελευθερία δεν έρχεται όταν δικαιωθούμε, αλλά όταν συγχωρήσουμε.
Τι μπορούμε να κάνουμε σήμερα
Η κοινωνία μας, γεμάτη θόρυβο, εικόνες και αποπροσανατολισμό, καθιστά δύσκολη την ειλικρινή σχέση και την εμπιστοσύνη. Οι σύγχρονοι πνευματικοί πατέρες δίνουν συγκεκριμένα βήματα για να προστατεύσουμε τις σχέσεις μας:
- Προσευχή καθημερινή για τον άλλον.
Ο Γέροντας Παΐσιος έλεγε: «Όταν προσεύχεσαι για τον άλλον, η καρδιά σου δεν προδίδει». Η προσευχή μαλακώνει τον εγωισμό, το πρώτο σκαλοπάτι της απιστίας. - Ταπείνωση και διάλογος.
Ο Γέροντας Εφραίμ της Αριζόνας δίδασκε ότι «ο διάλογος σώζει τα ανδρόγυνα». Όταν ο καθένας νομίζει ότι έχει δίκιο, τότε χάνεται η αγάπη. - Εξομολόγηση και Θεία Κοινωνία.
Η πνευματική καθαρότητα είναι ασπίδα απέναντι στην απιστία. Ο άνθρωπος που εξομολογείται ταπεινά, δύσκολα θα προδώσει, γιατί θυμάται πόσο τον σπλαχνίστηκε ο Θεός. - Μνήμη ευεργεσιών.
Ο Άγιος Πορφύριος έλεγε: «Να θυμάσαι το καλό που σου έκανε ο άλλος, όχι το κακό». Η αχαριστία είναι το πρώτο βήμα προς την προδοσία. - Αποφυγή κρίσης και κατάκρισης.
Πολλές φορές η απιστία ξεκινά από τη σκέψη, από το βλέμμα, από την αλαζονεία της καρδιάς. Όταν ο άνθρωπος μάθει να συγχωρεί, τότε δεν χρειάζεται να προδίδει.
Η ελπίδα της μεταστροφής
Οι Γέροντες της εποχής μας υπενθυμίζουν ότι καμία προδοσία δεν είναι ανεπίστρεπτη, αν υπάρξει μετάνοια. Ο Άγιος Παΐσιος έλεγε:
«Αν ο Ιούδας μετάνιωνε και δεν απελπιζόταν, ο Χριστός θα τον συγχωρούσε. Το πρόβλημα δεν είναι η πτώση, αλλά η απελπισία».
Έτσι και στη ζωή μας, ακόμη και μετά από προδοσίες ή απιστίες, υπάρχει δρόμος επιστροφής. Η μετάνοια, η συγχώρηση και η προσευχή ανοίγουν τον ουρανό και φέρνουν ειρήνη.
Ο Γέροντας Πορφύριος συνήθιζε να λέει:
«Όταν συγχωρείς, τότε αρχίζεις να μοιάζεις με τον Χριστό. Και τότε, όποια πληγή κι αν έχεις, γίνεται προσευχή».
Στην εποχή των εύκολων συναισθημάτων και των προσωρινών δεσμών, η απιστία και η προδοσία πληθαίνουν γιατί λείπει το θεμέλιο της πνευματικής ζωής. Οι σύγχρονοι άγιοι και γεροντάδες μάς υπενθυμίζουν ότι η θεραπεία δεν βρίσκεται στην καχυποψία ή στην αυστηρότητα, αλλά στη συνειδητή πορεία προς την αγάπη του Χριστού.
Η αληθινή πίστη δεν φαίνεται όταν όλα πηγαίνουν καλά, αλλά όταν συγχωρείς εκείνον που σε πίκρανε.
Και τότε, μέσα από τη σιωπή, μέσα από τα δάκρυα, έρχεται η ειρήνη του Θεού — εκείνη που δεν προδίδει ποτέ.
Πηγή : Διδασκαλίες Αγίων Παϊσίου, Πορφυρίου, Ιακώβου Τσαλίκη και Γέροντος Εφραίμ της Αριζόνας (αναφορές σε εκδόσεις Ιερού Ησυχαστηρίου Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος, Ορθόδοξος Κυψέλη, Μονή Φιλοθέου).
