ΤΕΕΣ: Ο πρόεδρος του Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων (ΤΕΕΣ) του Πατριαρχείου Μόσχας μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίωνας συμμετείχε στις εργασίες του πανρωσικού, με διεθνείς συμμετοχές, επιστημονικού θεολογικού συνεδρίου με θέμα «Ο επίσκοπος στη ζωή της Εκκλησίας: θεολογία, ιστορία, δίκαιο».
Το συνέδριο, που ήταν αφιερωμένο στα 75α γενέθλια του Αγιωτάτου Πατριάρχη Μόσχας και Πασών των Ρωσσιών Κυρίλλου, άνοιξε τις εργασίες του στις 14 Μαρτίου 2022 στη Θεολογική Ακαδημία της Αγίας Πετρουπόλεως.
Ο Σεβασμιώτατος κ. Ιλαρίωνας πραγματεύθηκε στην εισήγησή του τη «Συμβολή του Αγιωτάτου Πατριάρχη Κυρίλλου στην ενίσχυση της διορθοδόξου ενότητας εν μέσω της εισπηδήσεως του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως στην Ουκρανία».
Αφού χαρακτήρισε αυτή την εισπήδηση ως μια από τις οξύτερες και πλέον επικίνδυνες προκλήσεις για τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία τις τελευταίες δεκαετίες, ο πρόεδρος του ΤΕΕΣ τόνισε: «Ήταν πρόνοια του Θεού ότι ακριβώς αυτή τη δύσκολη στιγμή στην οιακοστροφία της Εκκλησίας μας βρέθηκε ένας τόσο έμπειρος και με ισχυρή θέληση ηγέτης, όπως ο Αγιώτατος Πατριάρχης Μόσχας και Πασών των Ρωσσιών Κύριλλος. Το θέμα της διαφυλάξεως της ενότητας της Εκκλησίας ήταν προτεραιότητά του ήδη από την εποχή της προεδρίας του στο Τμήμα Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων και έτσι παραμένει και όλα τα χρόνια της Πατριαρχίας του».
«Δεν μπορούμε να πούμε ότι οι ενέργειες του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως στην Ουκρανία το 2018 ήταν απολύτως απροσδόκητες για τη Ρωσική Εκκλησία», τόνισε ο ιεράρχης και συνέχισε: «Για τα σχέδια της Κωνσταντινουπόλεως να αποσπάσει την Ουκρανία από τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία γνωρίζαμε και προτού η Σύνοδος του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως ανακοινώσει την προετοιμασία της χορηγήσεως του αυτοκεφάλου τον Απρίλιο του 2018. Η Εκκλησία μας προσπάθησε να αντιμετωπίσει αυτή την πρόθεση, ακόμη και στο πλαίσιο της προπαρασκευής της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας, που διεξαγόταν εκείνα τα χρόνια».
Στην παρέμβασή του ο μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίωνας παρουσίασε μια σύντομη επισκόπηση των γεγονότων της εν λόγω περιόδου, υποδεικνύοντας ότι ο Προκαθήμενος της Ρωσικής Ορθοδόξου Εκκλησίας «θεωρούσε απαραίτητο να χρησιμοποιήσει κάθε δυνατότητα να διαφυλάξει την ενότητα της παγκόσμιας Ορθοδοξίας».
«Αντί της υποσχεθείσης “ενώσεως” της Ορθοδοξίας στην Ουκρανία, οι αντικανονικές ενέργειες του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως οδήγησαν στην εκ των πραγμάτων νομιμοποίηση και θεσμοποίηση του ουκρανικού σχίσματος, το οποίο εντός σύντομου χρονικού διαστήματος διαιρέθηκε στα δύο», διαπίστωσε ο ομιλητής και συνέχισε: «Επιπλέον, δυναμιτίσθηκαν οι δυνατότητες μιας πραγματικής θεραπείας του σχίσματος στην Ουκρανία. Η ανάδειξη του σχισματικού “αυτοκεφάλου” στην Ουκρανία προκάλεσε ένα κύμα αρπαγών ναών της κανονικής Ουκρανικής Ορθοδόξου Εκκλησίας και περιστατικών αθρόας βίας κατά των κοινοτήτων της, πολλαπλασίασε την πίεση στην ιεραρχία, τον ευαγή κλήρο και τους πιστούς της».
«Σε κρίσιμη για όλη την Ορθόδοξη Εκκλησία στιγμή μια δυναμική και από θέσεως αρχής γραμμή των εκκλησιαστικών Αρχών της Ρωσικής Ορθοδόξου Εκκλησίας επέτρεψε να διαφυλαχθεί η ενότητα της Ουκρανικής Ορθοδόξου Εκκλησίας την περίοδο της οξύτερης πιέσεως σε αυτή, να αποτραπεί η πλειονότητα των κατά τόπους Ορθοδόξων Εκκλησιών από την απερίσκεπτη αναγνώριση της νεοσύστατης σχισματικής ιεραρχίας, να ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός της συνοδικής συζητήσεως και αντιδράσεως της παγκόσμιας Ορθοδοξίας στην άνευ προηγουμένου παραβίαση των ιερών κανόνων από τον Προκαθήμενο της Κωνσταντινουπόλεως», και μάλιστα καθώς «σχεδόν αμέσως μετά την έκδοση του “τόμου αυτοκεφαλίας” στους Ουκρανούς σχισματικούς η Κωνσταντινούπολη άρχισε να ασκεί ισχυρότατη πίεση στις κατά τόπους Εκκλησίες με σκοπό να τiς πείσει να αναγνωρίσουν τη νεόδμητη δομή», παρατήρησε ο Σεβασμιώτατος κ. Ιλαρίωνας και συμπλήρωσε:
«Μια νέα δοκιμασία για την ενότητα της Εκκλησίας μας και ολόκληρης της Ορθοδοξίας αποτελούν τα τελευταία γεγονότα στην Ουκρανία. Η πλειονότητα των κατά τόπους Ορθοδόξων Εκκλησιών ακολούθησε μια ισορροπημένη ειρηνοποιό στάση έναντι των εξελίξεων. Πολλές Εκκλησίες επικεντρώθηκαν στις προσπάθειες για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας σε όσους υπήρξαν θύματα των εχθροπραξιών και στους πρόσφυγες. Εν μέσω αυτών ξεχωρίζουν οι δηλώσεις των εκπροσώπων των Πατριαρχείων Κωνσταντινουπόλεως και Αλεξανδρείας, που εκμεταλλεύονται την σημερινή τραγική κατάσταση για την προώθηση του σχεδίου του αυτοκεφάλου στην Ουκρανία και για τη διαφήμιση του Επιφανίου Ντουμένκο και της υπό αυτόν σχισματικής κοινότητας. Αυτά τα μηνύματα αποδεικνύουν ότι ενώπιόν μας βρίσκεται ένας εντατικός αγώνας για την εκκλησιαστική ενότητα».
Τη διάλεξη του προέδρου του ΤΕΕΣ παρακολούθησε ο μητροπολίτης Αγίας Πετρουπόλεως και Λάντογκα Βαρσανούφιος.
Μετά το πέρας της ομιλίας ο πρύτανης της Θεολογικής Ακαδημίας της Αγίας Πετρουπόλεως επίσκοπος Πετεργκόφ Σιλουανός ευχαρίστησε τον μητροπολίτη Ιλαρίωνα για την εμπεριστατωμένη εισήγηση και του προσέφερε μια εικόνα του Αγίου Αλεξάνδρου Νιέφσκι.
