Σε δημοσίευση της ετήσιας εκθέσεως για τη διεθνή κατάσταση των θρησκευτικών ελευθεριών για το παρελθόν έτος προέβη τον Αύγουστο 2017 το Υπουργείο Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Το Τμήμα Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων του Πατριαρχείου Μόσχας πραγματοποίησε τη λεπτομερή ανάλυση της εκθέσεως αυτής και κατόπιν αυτού ο Μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίωνας, Πρόεδρος του Τμήματος, απέστειλε Γράμμα προς τον Υπουργό Εξωτερικών των Η.Π.Α. κ. Ρεξ Τίλερσον.
Όπως σημείωσε ο Σεβασμιώτατος, κατ’αντιδιαστολή προς τα προηγούμενα χρόνια, το κείμενο δεν ισχυρίζεται ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ρωσίας δήθεν προσεγγίζει το καθεστώς της κρατικής, ούτε η εισαγωγή στα σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαιδεύσεως του μαθήματος «Αρχές του Ορθόδοξου Πολιτισμού» κρίνεται ως απειλή για τη θρησκευτική ελευθερία. Δεν παρατίθενται, όπως παλαιότερα, άδικες καταγγελίες ότι η Εκκλησία δήθεν είναι ηθικός αυτουργός των διώξεων κατά των θρησκευτικών μειονοτήτων.
Ταυτόχρονα ο Πρόεδρος του ΤΕΕΣ εφιστά την προσοχή του αποδέκτη στη σειρά ισχυρισμών της εκθέσεως, οι οποίοι στηρίζονται σε μη αντικειμενικά στοιχεία. Ως παράδειγμα ο Σεβασμιώτατος παρέθεσε την κατάσταση σχετικά με την κατασκευή του Ιερού Ναού στο μοσχοβίτικο πάρκο «Τορφιάνκα», η οποία παρουσιάζεται αποκλειστικά από την άποψη των αντιπάλων του έργου, χωρίς να αναφέρεται καθόλου η συμφιλιωτική θέση της Ρωσικής Εκκλησίας.
Επίσης ο Μητροπολίτης Ιλαρίωνας εξέφρασε διαφωνία ως προς την αρνητική αξιολόγηση της συμμετοχής της Εκκλησίας στο σύστημα κατανομής των κρατικών επιχορηγήσεων. «Όπως τυγχάνει γνωστό, οι εκκλησιαστικές οντότητες εμπλέκονται στο ἐν λόγῳ πρόγραμμα με κοινές προϋποθέσεις και με βάση τον ελεύθερο διαγωνισμό. Η αποδοχή χορηγήσεων δεν αποδεικνυέι τίποτε άλλο παρά την αποτελεσματικότητα των εκκλησιαστικών οντοτήτων στην υλοποίηση των κοινωνικών και μορφωτικών προγραμμάτων, τα οποία στηρίζονται από το κράτος», υπογράμμισε ο Ιεράρχης και υπενθίμησε ότι οι αποδέκτες των κρατικών επιχορηγήσεων ήταν όχι μόνο η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ρωσίας, αλλά και οι μουσουλμανικές οργανώσεις και οι προτεσταντικές Εκκλησίες.
Το πλεονέκτημα της δημοσιευμένης εκθέσεως είναι ότι το κείμενο καταγράφει ένα σεβαστό αριθμό περιστατικών παραβάσεως των δικαιωμάτων των πιστών της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ουκρανίας. Παράλληλα ο Σεβασμιώτατος σημειώνει ότι πολλά γεγονότα περνάνε απαρατήρητα, ενώ ορισμένα έχουν εκτεθεί κατά τρόπον ανακριβή ή με βάση τα αναξιόπιστα στοιχεία, π.χ. τα στατιστικά της θρησκευτικής δημογραφίας στην Ουκρανία.
[irp posts=”373891″ name=”Ο Βολοκολάμσκ Ιλαρίωνας με τον επίτιμο Πάπα Βενέδικτο ΙΣΤ’ (ΦΩΤΟ)”]
Επιπλέον, το κείμενο αναφέρει το νομοσχέδιο ὑπ’αρίθμ. 4511, το οποίο εισάγει διάκριση, ενώ δεν υπάρχει αναφορά σε άλλες υπό εξέταση της Βουλής αντιεκκλησιαστικές νομοθετικές πρωτοβουλίες.
Ακόμη παρατίθεται ως παράδειγμα παρεμβάσεως της Πολιτείας στα της Εκκλησίας το αίτημα των βουλευτών της Βουλής προς τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαίο περί χορηγήσεως του αυτοκεφάλου προς την «ενωμένη Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας». «Ταυτόχρονα η έκθεση δεν αντικατοπτρίζει τις πολλαπλές δημόσιες δηλώσεις των κορυφαίων κρατικών στελεχών της Ουκρανίας με ατεκμηρίωτες καταγγελίες σε βάρος της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ουκρανίας καθώς και το γεγονός της παράνομης κωλυσιεργίας από το Υπουργείο Πολιτισμού της Ουκρανίας της διαδικασίας καταχωρήσεως των δεκάδων κοινοτήτων της ἐν λόγῳ Εκκλησίας», αναφέρει ο Ιεράρχης.
Το κείμενο κάνει μνεία στη σειρά βιαίων καταλήψεων των Ιερών Ναών της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ουκρανίας, των εμπρησμών των Εκκλησιών, των βανδαλισμών, των επιθέσεων κατά των πιστών και των εμποδίων που παρεμβάλλονται στις κοινότητες των κατειλημμένων Ναών να αποκτήσουν ένα νέο χώρο για τέλεση θείων ακολουθιών. Ἐν τούτοις η έκθεση παραθέτει μόλις απομονωμένα περιστατικά αυτά.
«Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ρωσίας, όπως ίσως ουδεμία άλλη μεγάλη θρησκευτική κοινότητα παγκοσμίως γνωρίζει καλά τι πάει να πει η παράβαση των θρησκευτικών δικαιωμάτων και ελευθεριών. Φέτος αναμιμνησκόμεθα της εκατονταετηρίδος των άνευ προηγουμένου στην διεθνή ιστορία διώξεων σε βάρος των πιστών στη χώρα μας», – υπενθύμισε ο Πρόεδρος του Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων του Πατριαρχείου Μόσχας. Ο Ιεράρχης τόνισε ότι αυτή η τρομερή πείρα «μᾶς καθιστά να εργαζόμεθα, προκειμένου να αποτρέψουμε στο μέλλον κάθε είδους διακρίσεως σε βάρος των πιστών, οι οποίοι διέπονται στη ζωή τους από θρησκευτικές αρχές».
«Αυτός είναι ο λόγος διατί η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ρωσίας υπερασπίζεται το δικαίωμα των χριστιανών, και ιδίως σε χώρες, όπου αποτελούν θρησκευτική μειονότητα, να ασκούν ελεύθερα την πίστη τους και να συνυπάρχουν ειρηνικά στη γή των πατέρων τους», υπογράμμισε ο Πρόεδρος του ΤΕΕΣ, ο οποίος εξέφρασε την προθυμία για συνεργασία σε αυτό τον τομέα με όλους τους ανθρώπους, οργανισμούς και κράτη. Π.χ. η έκκληση να καταβληθεί κάθε προσπάθεια προς καταπολέμηση του εξτρεμισμού, της τρομοκρατίας και της χριστιανοφοβίας εξεπέμφθη στη διεθνή κοινότητα κατά την προσφάτως γενομένη στην Ουάσιγκτον Παγκόσμια Σύνοδο Κορυφής υπέρ των δεδιωγμένων χριστιανών, όπου συμμετείχε και η Ρωσική Εκκλησία.
«Όπως δήλωσε επανειλημμένως η Εκκλησία μας, είμαστε πρόθυμοι να προάγουμε και στο περαιτέρω τις σχέσεις μας για την υπεράσπιση δικαιωμάτων και ελευθεριών των υπό δίωξη χριστιανών με την διπλωματική αντιπροσωπεία των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, το αμερικανικό κοινό και τις θρησκευτικές οργανώσεις», τόνισε ἐν κατακλείδι ο Μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίωνας.
