Η Αγία Μεγαλομάρτυς Μαρίνα είναι μία από τις δημοφιλέστερες Αγίες της Ανατολής, αλλά και της Δύσης, όπου είναι γνωστή ως Μαργαρίτα η Παρθένος ή Μαργαρίτα από την Αντιόχεια της Πισιδίας.
Ο Βίος της Αγίας Μαρίνας, γραμμένος από τον στρατιώτη Θεότιμο, ο οποίος της έφερνε τροφή κατά την παραμονή της στη φυλακή, σώζεται σε αρκετά χειρόγραφα, τα αρχαιότερα των οποίων ανάγονται στον 9ο αιώνα. Εκκλησιαστικές προσωπικότητες, όπως ο ‘Οσιος Νεόφυτος και ο πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Γρηγόριος Κύπρου, συνέγραψαν εγκώμια και λόγο προς τιμήν της, όπου αναφέρονται στον βίο και την προσωπικότητα της. Σύμφωνα με τα δεδομένα του Βίου της η Μαρίνα από την Αντιόχεια της Πισιδίας ήταν κόρη του ειδωλολάτρη ιερέα Αιδεσίου.
Έμεινε ορφανή από μητέρα και ο πατέρας της εμπιστεύθηκε την ανατροφή της σε χριστιανή τροφό. Εξαιτίας της άρνησης της να παντρευτεί τον έπαρχο Ολύβριο καί να θυσιάσει στα είδωλα η Μαρίνα υπέστη μία σειρά μαρτυρίων και τελικά απεκεφαλίσθη. Η μνήμη της στην Ανατολή εορτάζεται στις 17 Ιουλίου.
Η Αγία Μαρίνα είναι επίσης μία από τις πιο δημοφιλείς μορφές της βυζαντινής αγιογραφίας, αφού περιλαμβάνεται συχνά στο εικονογραφικό πρόγραμμα των βυζαντινών ναών είτε ως μεμονωμένο αγιογραφικό πορτραίτο είτε σε αυτοτελή παράσταση, η οποία εικονίζει την πάλη της με τον Βεελζεβούλ.
Η λειψανοθήκη κάνει εδώ μία πρώτη (μερική) καταγραφή των λειψάνων της Αγίας Μαρίνας που σώζονται στον ελληνικό χώρο και ευρύτερα στον βαλκανικό. Δύο προαπαιτούμενα είναι απαραίτητα για να διαβαστεί σωστά αυτή η μερική καταγραφή:
1. Η λειψανοθήκη παρατήρησε ότι μερικές φορές, στις ανακοινώσεις των ιερών ναών για την επικείμενη άφιξη των ιερών λειψάνων της Αγίας Μαρίνας, δημοσιεύεται φωτογραφία από άλλο λείψανο (της Αγίας Μαρίνας ή άλλου αγίου), ίσως επειδή τη στιγμή της εκτύπωσης και δημοσιοποίησης της ανακοίνωσης δεν υπήρχε διαθέσιμη φωτογραφία του αναμένοντος λειψάνου της Αγίας Μαρίνας. Έτσι, είναι πιθανόν, κάποια φωτογραφία που αναρτάται εδώ να μην αντιστοιχεί ακριβώς σε κάποιο λείψανο της Αγίας Μαρίνας, παρόλες τις προσπάθειες της λειψανοθήκης για ακρίβεια.
2. Ο πολυτεμαχισμός των λειψάνων και η τοποθέτησή τους σε λειψανοθήκες που αναπαριστούν όλο το μέρος, πχ απότμημα της δεξιάς χειρός της Αγίας Μαρίνας σε λειψανοθήκη που αναπαριστά όλο το δεξί χέρι, δημιουργεί μερικά φαινομενικά προβλήματα αποδοχής. Φαίνεται να υπάρχουν περισσότερα χέρια ή κάρες από το φυσιολογικό, επειδή οι λειψανοθήκες έχουν τη μορφή του όλου μέρους του οργάνου, ενώ προσεκτικότερη έρευνα επί των οστών αποκαλύπτει ότι πρόκειται για μέρος μόνον του οργάνου του σώματος του αγίου.
Η λειψανοθήκη δεν παραγνωρίζει βέβαια και το γεγονός ότι η “δημοφιλία” ενός αγίου παρήγαγε κατά τον Μεσαίωνα πλαστά, ψευδή λείψανα (χαρακτηριστικό που συναντάται κατά το πλείστον στη Λατινική Δύση) ή “ψευδώνυμα” λείψανα (: λείψανα ανώνυμων ή “μικρών” σε σπουδαιότητα αγίων “βαπτίζονταν” σε λείψανα δημοφιλών αγίων, χαρακτηριστικό που συναντάται μερικώς και στο Βυζάντιο).
Απότμημα της αριστερής (;) χειρός στην Ιερά Μονή Ιβήρων Αγίου Όρους:
Ιερά Λείψανα της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Μαρίνας ανά την Ελλάδα:
