ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΝΤΩΝ: 1. Οι «Βίοι των Αγίων» είναι η εμπειρική Δογματική και Ηθική
Οι άγιοι του Θεού με την άγια ζωή τους και με τα άγια πρόσωπά τους επιβεβαιώνουν κατά τρόπο πειστικό και αληθινό όλα τα δόγματα, όπως: περί της Εκκλησίας, περί της χάριτος, περί των αγίων μυστηρίων, περί του ανθρώπου, περί της αμαρτίας, περί των ιερών λειψάνων, περί των αγίων εικόνων, περί της μελλούσης ζωής, περί όλων των άλλων, που αποτελούν την θεανθρώπινη οικονομία της σωτηρίας. Ναι, οι «Βίοι των Αγίων» είναι η εμπειρική Δογματική. Είναι η βιωματική Δογματική. Δογματική, η οποία έχει γίνει βίωμα μέσα στην άγια ζωή των αγίων ανθρώπων του Θεού.
Εκτός αυτών, οι «Βίοι των Αγίων» περιέχουν και όλη την ορθόδοξη Ηθική – το ορθόδοξο ήθος, σε ολόκληρη την λάμψη του θεανθρώπινου μεγαλείου του και της ακατάβλητης δύναμής του. Στους βίους των αγίων αποδεικνύεται και καταδεικνύεται κατά τρόπο πειστικό και πραγματικό ότι τα άγια Μυστήρια είναι οι πηγές των αγίων αρετών, οι δε άγιες αρετές είναι οι καρποί των αγίων Μυστηρίων της Εκκλησίας, διότι γεννιούνται από αυτά, αναπτύσσονται από αυτά και τρέφονται και ζουν και δι` αυτών τελειοποιούνται και γίνονται αιώνιες. Όλοι οι θείοι ηθικοί νόμοι πηγάζουν από τα άγια Μυστήρια και πραγματοποιούνται διά των αγίων αρετών. Γι` αυτό και οι «Βίοι των Αγίων» αποτελούν την βιωματική Ηθική, την εφαρμοσμένη Ηθική. Εξάλλου, αυτοί πάλι, οι «Βίοι των Αγίων», βεβαιώνουν αναμφισβήτητα ότι η Ηθική δεν είναι άλλο, παρά μια εφαρμοσμένη Δογματική. Ολόκληρη η ζωή των αγίων συντίθεται από τα άγια Μυστήρια και τις άγιες αρετές, τα δε άγια Μυστήρια και οι άγιες αρετές είναι καρποί του Αγίου Πνεύματος, του ενεργούντος τα πάντα εν πάσι (Α΄ Κορ. 12,4-6-11).
2. Οι «Βίοι των Αγίων» η μοναδική Παιδαγωγική της Ορθοδοξίας
Αλλά τι είναι ακόμη οι «Βίοι των Αγίων»; Η μοναδική Παιδαγωγική της Ορθοδοξίας. Διότι μέσα σ` αυτούς, κατά αναρίθμητους ευαγγελικούς τρόπους, τελείως δοκιμασμένους από την μακραίωνη εμπειρία, έχει καταδειχτεί πώς διαπλάθεται και οικοδομείται το τέλειο ανθρώπινο πρόσωπο, ο τέλειος άνθρωπος και πώς αυξάνει «εἰς ἄνδρα τέλειον, εἰς μέτρον ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ» (Εφ.4,13), διά των αγίων μυστηρίων και των αγίων αρετών μέσα στην Εκκλησία του Χριστού. Αυτό δε ακριβώς αποτελεί το παιδαγωγικό ιδεώδες του Ευαγγελίου, το μόνο παιδαγωγικό ιδεώδες, που αξίζει σε ένα θεοειδές πλάσμα, όπως είναι ο άνθρωπος. Το ιδανικό αυτό το παρουσίασε αλλά και το πραγματοποίησε πρώτος ο Θεάνθρωπος Χριστός, κατόπιν δε αυτού οι άγιοι Απόστολοι και οι λοιποί άγιοι του Θεού. Εντούτοις όμως, χωρίς τον Θεάνθρωπο Χριστό και έξω από Αυτόν, οποιοδήποτε και αν είναι το παιδαγωγικό ιδανικό του ανθρώπου, αυτός θα παραμένει για πάντα ένα πλάσμα ατελές, ένα πλάσμα θνητό, ένα πλάσμα άθλιο και τραγικό, άξιο των δακρύων όλων των ματιών, όσων υπάρχουν στους κόσμους του Θεού.
3. Οι «Βίοι των Αγίων» μια ιδιόμορφη Ορθόδοξη Εγκυκλοπαίδεια
Εάν θέλετε, οι «Βίοι των Αγίων» είναι μια ιδιόμορφη ορθόδοξη Εγκυκλοπαίδεια. Σ` αυτούς μπορεί να βρει κανείς όλα όσα χρειάζονται σε μια ψυχή πεινασμένη και διψασμένη για την αιώνια Δικαιοσύνη και την αιώνια Αλήθεια μέσα σ` αυτόν τον κόσμο, πεινασμένη και διψασμένη για την θεία αθανασία και την αιώνια ζωή. Αν διψάς την πίστη, θα την βρεις πλούσια στους «Βίους των Αγίων» και θα χορτάσεις την ψυχή σου με τροφή, για την οποία ποτέ δεν θα ξαναπεινάσεις. Αν ποθείς την αγάπη, την αλήθεια, την δικαιοσύνη, την ελπίδα, την πραότητα, την ταπείνωση, την μετάνοια, την προσευχή ή οποιαδήποτε αρετή και άσκηση, στους «Βίους των Αγίων» θα βρεις ένα πλήθος διδασκάλων για κάθε άσκηση και θα λάβεις την βοήθεια της χάριτος για κάθε αρετή.
Ο όσιος Εφραὶμ ο Σύρος μας προβάλλει ως παράδειγμα ζωής τους Αγίους Πάντες και μας σπρώχνει στα χνάρια τους με την αγία παραίνεσή του:
«Τοσούτους έχεις φωστήρας καταυγάζοντάς σου τους οφθαλμοὺς καθ᾽ εκάστην ημέραν τε και νύκτα· εν τω φωτὶ αυτών πορεύθητι, και τοις ίχνεσιν αυτών ακολούθησον, ίνα αυτοίς συνεισέλθης εις τας αιωνίους σκηνάς. Οξυπόδησον εν τοις βήμασι τούτοις, όπως τινὰς αυτών καταφθάσαι δυνηθής· οίδα γαρ ότι, εὰν θέλης, δύνη».
Δηλαδή: «Έχεις τόσους πολλούς ήλιους πνευματικοὺς, που σου φωτίζουν τα μάτια κάθε μέρα και νύχτα. Να πορεύεσαι με το φως τους και να ακολουθείς τα ίχνη τους, για να εισέλθεις μαζί τους στα αιώνια σκηνώματα. Τρέξε με ζήλο πάνω στα βήματά τους, για να μπορέσεις έστω να προλάβεις κάποιους. Διότι, ξέρω πως, αν θέλεις, μπορείς να το πετύχεις».
Οξυπόδησον!… και … Γένοιτο!
(Από το βιβλίο: «ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΘΕΑΝΘΡΩΠΟΣ»)
Νεοελληνική απόδοση – Αντιγραφή – Επιμέλεια:
Σάββας Ηλιάδης
Δάσκαλος
Κιλκίς, 12-6-2020
