ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΑ: Τήν Τρίτην, 14ην/ 27ην Σεπτεμβρίου 2022, εωρτάσθη υπό τού Πατριαρχείου η εορτή τής Υψώσεως τού Τιμίου Σταυρού.
Κατά τήν εορτήν ταύτην η Εκκλησία έχει προτίστως τήν μνήμην τού εν τώ σταυρώ υψωθέντος διά τήν σωτηρίαν ημών Κυρίου Ιησού Χριστού, αλλά καί τήν μνήμην τής υψώσεως αυτού τού ξύλου τού σταυρού, ότε τούτο ανευρέθη υπό τής Αγίας Ελένης καί ανυψώθη υπό τού Αρχιεπισκόπου Ιεροσολύμων Μακαρίου εις θέαν καί προσκύνησιν τών προστρεξάντων καί διά τήν τελετήν τών Εγκαινίων τού Ναού τής Αναστάσεως χιλιάδων προσκυνητών.
Τό κοσμοϊστορικόν γεγονός τούτο εωρτάσθη δι Εσπερινού αφ εσπέρας καί διά θείας Λειτουργίας τήν πρωίαν ανήμερα τής εορτής εις τό Καθολικόν τού Ναού τής Αναστάσεως.
Τού Εσπερινού καί τής θείας Λειτουργίας προεξήρξεν η Α.Θ.Μ. ο Πατήρ ημών καί Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος. Εις τήν θείαν Λειτουργίαν συνελειτούργησαν μετά τού Μακαριωτάτου οι Αγιοταφίται Αρχιερείς Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Καπιτωλιάδος κ. Ησύχιος, Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βόστρων κ. Τιμόθεος, καί οι εκ τής Ελλάδος παρεπιδημούντες Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ξάνθης καί Περιθεωρίου κ. Παντελεήμων καί Μητροπολίτης Μαρωνείας καί Κομοτηνής κ. Παντελεήμων. Επίσης οι Σεβασμιώτατοι Αρχιεπίσκοποι Γεράσων κ. Θεοφάνης, Κωνσταντίνης κ. Αρίσταρχος, Θαβωρίου κ. Μεθόδιος, Σεβαστείας κ. Θεοδόσιος, Λύδδης κ. Δημήτριος, Ανθηδώνος κ. Νεκτάριος, ο Επίσκοπος Παρθένιος τής Εκκλησίας τής Αχρίδος, Αγιοταφίται Ιερείς, ών πρώτος ο Γέρων Καμαράσης Αρχιμανδρίτης π. Νεκτάριος, ο εφημέριος τής Ρωσοφώνου Κοινότητος τού Πατριαρχείου εις Ορεινήν π. Νικολάϊ καί ο π. Ιωάννης τού Πατριαρχείου τής Ρουμανίας, έτεροι ιερείς εκ πολλών Ορθοδόξων χωρών, ψαλλόντων δεξιά τού Γραμματέως τής Αγίας καί Ιεράς Συνόδου Ιεροδιακόνου π. Συμεών καί αριστερά τού κ. Βασιλείου Γκοτσοπούλου μετά τών μαθητών τής Πατριαρχικής Σχολής, παρουσία τού Γενικού Προξένου τής Ελλάδος εις τά Ιεροσόλυμα κ. Ευαγγέλου Βλιώρα καί τή συμπροσευχή αθρόου πλήθους προσκυνητών.
Μετά τήν θείαν Λειτουργίαν εις τό Καθολικόν ηκολούθησεν η ύψωσις τού Τιμίου Σταυρού κατά τό εξής Τυπικόν:
Από τής Ωραίας Πύλης τού Καθολικού ο Μακαριώτατος ηυλόγησε τήν Αγίαν Είσοδον καί η λιτανεία επορεύθη, τής Α.Θ.Μ. προεξαρχούσης εν συμμετοχή Αρχιερέων, Ιερέων καί διακόνων καί τού λαού ακολουθούντος, πρό τού Αγίου Κουβουκλίου αριστερά διά τής Αγίας Αποκαθηλώσεως εις τό παρεκλήσιον τής Αγίας Ελένης. Εκείθεν κατήλθεν εις τό Σπήλαιον μετά τό θυμίαμα τού Ιερού τών Αρμενίων καί τού Θρονίου τής Αγίας Ελένης. Εν τώ Σπηλαίω τής Ευρέσεως τού Τιμίου Σταυρού έλαβε χώραν η ύψωσις τού Τιμίου Σταυρού κατά τό Τυπικόν τής Εκκλησίας, εψάλη τό «Σώσον Κύριε τόν Λαόν σου» τρίς, εναπετέθη ο Τίμιος Σταυρός μετά τού τιμίου Ξύλου εις τήν θέσιν τής ευρέσεως αυτού καί ανυψώθη πρός τά τέσσαρα σημεία τού ορίζοντος καί ακολούθως εψάλη τό «Ο Υψωθείς εν τώ Σταυρώ εκουσίως» καί «Τόν Σταυρόν Σου προσκυνούμεν Δέσποτα καί τήν Αγίαν Σου Ανάστασιν δοξάζομεν» καί προσεκύνησαν οι Αρχιερείς καί ο κ. Γενικός. Εκείθεν η λιτανεία εξήλθν καί διελθούσα διά τού Επτακαμάρου επορεύθη τρίς πέριξ τού Αγίου Τάφου, τού Τιμίου Ξύλου βασταζομένου επί τών κεφαλών τής Α.Θ.Μ. καί τών Αρχιερέων καί ακολούθως ανήλθεν εις τόν Φρικτόν Γολγοθάν.
Ενταύθα έλαβε χώραν καί πάλιν η Ύψωσις τού Τιμίου Σταυρού υπό τού Μακαριωτάτου πρός τά τέσσαρα σημεία τού ορίζοντος διά τόν αγιασμόν τών πιστών καί τής κτίσεως όλης.
Τής τελετής τής Υψώσεως ολοκληρωθείσης, ετοποθετήθη ο Τίμιος Σταυρός επί τής Αγίας Τραπέζης τού Γολγοθά καί προσεκύνησαν οι Αρχιερείς καί ο Γενικός Πρόξενος τής Ελλάδος καί έλαβον οι πιστοί εκ τών ανθέων τού Τιμίου Σταυρού διά τόν αγιασμόν αυτών εν ευχαριστία καί δοξολογία πρός τόν Θεόν.
Ηκολούθησεν άνοδος εις τά Πατριαρχεία, ένθα παρετέθη νηστήσιμον κέρασμα, καί ο Μακαριώτατος προσεφώνησε διά τής κάτωθι προσφωνήσεως Αυτού:
«Τρόπαιον γάρ Χριστού ο σταυρός άπαξ μέν παγείς αεί δαίμονας τρεπόμενος. Πού γάρ είδωλα καί ζώων ματαίων οι φόνοι; Πού δέ ναοί καί τής δυσεβείας πύρ; Εσβέσθη πάντα δι έν άγιον αίμα καί πέπτωκεν. Καί έστι σταυρός πολυδύναμος δύναμις, βέλος αόρατον, φάρμακον άϋλον, πληγή λυσίπονος, επονείδιστος δόξα». λέγει ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός.
Εκλαμπρότατε Γενικέ Πρόξενε τής Ελλάδος κ. Ευάγγελε Βλιώρα,
Σεβαστοί Άγιοι Πατέρες καί αδελφοί,
Ευλαβείς Χριστιανοί καί προσκυνηταί,
Σήμερον η νέα σκηνή, η αγία δηλονότι Εκκλησία, τήν οποίαν ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός ανέδειξε «παράδεισον νοητόν» εορτάζει τήν παγκόσμιον Ύψωσιν τού Τιμίου καί Ζωοποιού Σταυρού, διά τού οποίου επήλθεν η σβέσις καί η πτώσις τού ξύλου τού τής γνώσεως.
Τό παγκόσμιον όντως καί εξαίσιον τούτο γεγονός εώρτασε εν ευχαριστιακή συνάξει επ αυτού τού τόπου, τού υπό τής Αγίας Ελένης ευρεθέντος Σταυρού ως καί επί τού τόπου τής πήξεως τού ξύλου τού Σταυρού, τουτέστιν επί τού Φρικτού Γολγοθά, ένθα εσταυρώθη, η αγία τών Ιεροσολύμων Εκκλησία, τή συμμετοχή Αρχιερέων καί ιερέων τών αδελφών Ορθοδόξων Εκκλησιών καί τή παρουσία ευλαβών προσκυνητών.
«Τρόπαιον γάρ Χριστού ο σταυρός εσβέσθη πάντα δι έν άγιον αίμα καί πέπτωκεν», κηρύττει ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός. Καί τούτο, διότι ο Υιός καί Λόγος του Θεού, «ο Χριστός εν μορφή Θεού υπάρχων ουχ αρπαγμόν ηγήσατο τό είναι ίσα τώ Θεώ, αλλ εαυτόν εκένωσε μορφήν δούλου λαβών, εν ομοιώματι ανθρώπων γενόμενος, καί σχήματι ευρεθείς ως άνθρωπος εταπείνωσεν εαυτόν γενόμενος υπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δέ σταυρού διό καί ο Θεός αυτόν υπερύψωσε καί εχαρίσατο αυτώ όνομα τό υπέρ πάν όνομα», (Φιλιπ. 2,6-9), κατά τόν θείον Παύλον.
Διά τής μέχρι θανάτου ταπεινώσεως Αυτού, θανάτου δέ σταυρού, «ηλευθέρωσεν ημάς ο Χριστός από τού νόμου τής αμαρτίας καί τού θανάτου τής φθοράς», (Πρβλ. Ρωμ. 8,2). Ιδού λοιπόν η πολυδύναμος δύναμις, τό όπλον κατά τού διαβόλου, τό άϋλον φάρμακον καί η επονείδιστος δόξα, αλλά καί η ωραιότης τής Εκκλησίας, η οποία είναι τεθεμελιωμένη επί τού θυσιαστικού καί σταυρικού αίματος τού Χριστού. Τούτου ένεκεν ο Σταυρός τού Χριστού αποτελεί την ανεξάντλητον πηγήν τής δυνάμεως τής Εκκλησίας.
Επί τού Σταυρού καί διά τού Σταυρού ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός ενίκησε τόν διάβολον καί παρέσχε ταίς ψυχαίς ημών τήν ειρήνην Αυτού. Ούτός εστι «ο Θεός τής αγάπης καί τής ειρήνης», (Β΄ Κορ. 13,11). Διά τού αίματος τού Σταυρού αυτού ο Χριστός ειρηνοποίησε τά επί τής γής καί τά εν ουρανοίς (Πρβλ. Κολ. 1,20) κηρύττει καί πάλιν ο σοφός Παύλος.
Η Ύψωσις τού Τιμίου καί ζωοποιού Σταυρού, τουτέστιν τού Χριστού, μάς καλεί, αγαπητοί μου αδελφοί, ως πιστά μέλη τού σώματος Αυτού, ίνα αγωνισθώμεν αφ ενός μέν, κατά τών προσωπικών παθών ημών καί αφ ετέρου υπέρ τής αποκαταστάσεως τής διαρραγείσης ενότητος τής Μιάς, Αγίας, Καθολικής καί Αποστολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, ακούοντες εις τό παράγγελμα τού μακαρίου Παύλου, «σπουδάζοντες τηρείν τήν ενότητα τού Πνεύματος εν τώ συνδέσμω τής ειρήνης», (Εφ. 4,3).
Μετά δέ τού υμνωδού είπωμεν: «Σταυρός υψούται σήμερον, καί κόσμος αγιάζεται ο γάρ Πατρί συνεδρεύων, καί Πνεύματι Αγίω. εν τούτω χείρας απλώσας, τόν κόσμον όλον είλκυσας, πρός τήν σήν Χριστέ επίγνωσιν. τούς ούν εις Σέ πεποιθότας, θείας δόξης αξίωσον», καί δός τήν ειρήνην εν τή περιοχή ημών καί εις τόν κόσμον άπαντα. Έτη πολλά καί ειρηνικά. Αμήν».
