ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΑ: Συγκίνηση και δέος στην Ιερά Λαύρα του Αγίου Σάββα-Με βαθιά κατάνυξη και θρησκευτική λαμπρότητα εορτάστηκε την Κυριακή 26 Οκτωβρίου 2025, η ετήσια μνήμη της επανακομιδής του σεπτού Λειψάνου του Οσίου Σάββα του Ηγιασμένου από τη Βενετία στα Ιεροσόλυμα, στην ιστορική Ιερά Λαύρα του Αγίου.
Επιμέλεια- Γιώργος Θεοχάρης
Η Θεία Αγρυπνία τελέστηκε προεξάρχοντος του Μακαριωτάτου Πατριάρχου Ιεροσολύμων κ.κ. Θεοφίλου, συλλειτουργούντων των Αρχιερέων Πτολεμαΐδος–Άκκρης κ. Μακαρίου, Κωνσταντίνης κ. Αριστάρχου και Ελενουπόλεως κ. Ιωακείμ.
Η Λαύρα, που ιδρύθηκε τον 5ο αιώνα από τον Όσιο, πλημμύρισε από ψαλμωδίες και προσευχές μοναχών ελληνόφωνων, αραβόφωνων και ρωσόφωνων. Οι ύμνοι αντήχησαν μέσα στα λαξευμένα βράχια της ερήμου της Ιουδαίας, ενώ πλήθος πιστών από τη Βηθλεέμ, τη Μπετσαχούρ και την Μπετζάλλα προσήλθε για να τιμήσει τον Άγιο που η ζωή και η διδασκαλία του υπήρξαν φάρος της Ορθοδοξίας για περισσότερο από δεκαπέντε αιώνες.
Ιστορική αναδρομή της επανακομιδής
Η επανακομιδή του ιερού λειψάνου έγινε στις 26 Οκτωβρίου 1965, όταν η Ελληνορθόδοξη Εκκλησία των Ιεροσολύμων παρέλαβε το σώμα του Αγίου από τη Βενετία, όπου το είχαν μεταφέρει οι Σταυροφόροι τον 11ο αιώνα.
Το γεγονός συνέβη λίγο μετά την ιστορική συνάντηση του Οικουμενικού Πατριάρχη Αθηναγόρα και του Πάπα Παύλου ΣΤ΄, με πρωτοβουλία του τότε Πατριάρχη Ιεροσολύμων Βενεδίκτου, που άνοιξε τον δρόμο για τον θεολογικό διάλογο Ανατολής και Δύσης.
Η πομπή υποδοχής του λειψάνου στην Πύλη του Δαβίδ υπήρξε συγκλονιστική. Το ιερό σκήνωμα εκτέθηκε επί μία εβδομάδα για προσκύνηση στο Καθολικό του Πανιέρου Ναού της Αναστάσεως, προτού μεταφερθεί οριστικά στην Ιερά Μονή του Αγίου Σάββα, όπου έκτοτε φυλάσσεται ως «θησαυρός ανέκλειπτος» και πηγή ιαμάτων.
Από τότε, η 26η Οκτωβρίου καθιερώθηκε ως ημέρα μνήμης και τιμής του γεγονότος, με την αγρυπνία να αποτελεί κορυφαίο σταθμό του ετήσιου εκκλησιαστικού κύκλου των Ιεροσολύμων.
Το κήρυγμα του Πατριάρχου Θεοφίλου
Στο θείο του λόγο, ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων υπενθύμισε ότι η παρουσία του Οσίου Σάββα παραμένει ζωντανή μέσα από την ακέραιη και ευωδιάζουσα λάρνακά του.
«Μεγάλα και θαυμαστά τα έργα του Κυρίου, διότι η επανακομιδή του ιερού λειψάνου του Οσίου Σάββα αποτελεί ζωντανό σημείο της θείας πρόνοιας», είπε ο Μακαριώτατος, προσθέτοντας ότι «οι άγιοι είναι οι ζωντανές μαρτυρίες της δόξης του Θεού και της δύναμης του Σταυρού».
Ο Προκαθήμενος του Πατριαρχείου στάθηκε ιδιαίτερα στο επίκαιρο μήνυμα του Οσίου, αναφέροντας πως «σε μια εποχή όπου η ψευδώνυμη γνώση, η λεγόμενη “τεχνητή νοημοσύνη”, προσπαθεί να αντικαταστήσει τη θεία σοφία, ο άνθρωπος κινδυνεύει να αποξενωθεί από το πρόσωπο του Χριστού».
Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά:
«Η τεχνητή αυτή γνώση δεν οδηγεί στην αλήθεια, αλλά μάλλον στην πλάνη. Μόνον η αληθινή, βιωματική γνώση του Θεού είναι εκείνη που φωτίζει τον άνθρωπο και χαρίζει αιώνια ζωή».
Η σημασία της επετείου και το μήνυμα για τον σύγχρονο άνθρωπο
Η φετινή επέτειος σηματοδοτεί εξήντα χρόνια από την επανακομιδή του ιερού λειψάνου και υπενθυμίζει την αδιάλειπτη παρουσία του Οσίου Σάββα στο πνευματικό και ιστορικό τοπίο των Αγίων Τόπων.
Όπως υπογράμμισε ο Πατριάρχης, «το λείψανο του Αγίου είναι η ορατή και απτή μαρτυρία της ορθόδοξης πίστεως, η σφραγίδα της αλήθειας και η παραμυθία των πιστών».
Η Ιερά Μονή του Αγίου Σάββα, γνωστή διεθνώς ως Mar Saba, παραμένει ένα από τα σημαντικότερα μοναστικά κέντρα του Ορθόδοξου κόσμου. Παρά την ερημική της θέση, εξακολουθεί να προσελκύει προσκυνητές από όλο τον κόσμο, αποτελώντας τόπο νηστείας, προσευχής και άσκησης, αλλά και ζωντανή γέφυρα της Εκκλησίας με τις απαρχές του μοναχισμού.
Η παρουσία του Οσίου Σάββα υπενθυμίζει, όπως ανέφερε ο Μακαριώτατος, «ότι ο άνθρωπος δεν σώζεται μέσα από τεχνολογικά επιτεύγματα, αλλά μέσα από την ταπείνωση, την προσευχή και τη μετάνοια». Η φράση του Πατριάρχη «Ἡ τεχνητή γνῶσις δέν ὁδηγεῖ εἰς τήν ἀλήθειαν» επαναλήφθηκε πολλές φορές από τους πιστούς, ως πνευματικό μήνυμα για τον σύγχρονο κόσμο που συχνά απομακρύνεται από τον Θεό.
Λιτανεία και μοναστηριακή τράπεζα
Μετά την Απόλυση, πραγματοποιήθηκε κατανυκτική λιτανεία τρεις φορές πέριξ του τάφου του Αγίου Σάββα, όπου οι πατέρες έψαλλαν ύμνους προς τιμήν του Οσίου και δέον υπέρ ειρήνης στην ταραγμένη Μέση Ανατολή.
Ακολούθησε μοναστηριακή τράπεζα, στην οποία ο Πατριάρχης ευλόγησε τους Πατέρες και ευχαρίστησε τους προσκυνητές για τη συμμετοχή τους.
Κατά την επιστροφή του, ο Μακαριώτατος Θεόφιλος επισκέφθηκε, όπως ορίζει η παράδοση, την Ιερά Μονή του Αββά Θεοδοσίου του Κοινοβιάρχου, όπου τον υποδέχθηκε ο ηγούμενος μοναχός Ευφραίμ. Η επίσκεψη αυτή, που γίνεται κάθε χρόνο, συμβολίζει την ενότητα και τη συνέχεια των παλαιών λαυριωτικών παραδόσεων της ερήμου της Ιουδαίας.
Ο Όσιος Σάββας, ο μεγάλος αναμορφωτής του μοναχισμού
Ο Όσιος Σάββας υπήρξε από τους μεγαλύτερους ασκητές της Εκκλησίας. Γεννημένος στην Καππαδοκία, εγκατέλειψε τα εγκόσμια για να ακολουθήσει τον Χριστό στους Αγίους Τόπους. Η Λαύρα που ίδρυσε τον 5ο αιώνα εξελίχθηκε σε κοιτίδα ορθόδοξης πνευματικότητας και σε θεμέλιο λίθο του παλαιστινιακού μοναχισμού.
Το άφθαρτο και ευωδιάζον λείψανό του μαρτυρεί τη νίκη της ζωής επί του θανάτου, ενώ οι προσευχές των Αγιοσαββιτών Πατέρων διατηρούν άσβεστη την παρουσία του μέσα στους αιώνες.
Η φετινή εορτή, εξήντα χρόνια μετά την επιστροφή του ιερού σκηνώματος, υπενθυμίζει ότι το πνεύμα του Οσίου Σάββα παραμένει φωτεινός οδηγός πίστης και ταπεινώσεως, σε έναν κόσμο που αναζητά απεγνωσμένα το Φως της Αληθείας.
Φωτό : ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ
