Η συνέντευξη του ρώσου εμπειρογνώμονα του Πατριαρχείου Μόσχας, στο ρωσικό, ειδησεογραφικό πρακτορείο, «RIA Novosti», έχει ως εξής:
ΕΡ: Πόσο ενωμένη είναι η Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία (Πατριαρχείο Μόσχας) στην αντιμετώπιση της τρέχουσας κατάστασης στην Ουκρανία; Πόσο ισχυρές είναι οι τάσεις που υπάρχουν σήμερα στην Ουκρανική Εκκλησία για το διαχωρισμό της από τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία και την ανακήρυξη της αυτοκεφαλίας της;
ΑΠ: Καταρχήν, η ενότητα της Εκκλησίας είναι η ενότητα των πιστών της τέκνων στο Χριστό, η πίστη τους στο Ευαγγέλιο, η παράδοση και οι κανόνες της Εκκλησίας που διέπουν το βίο του ποιμνίου της. Η παραβίαση αυτής της ενότητας, πάντα προκαλεί πληγές στο σώμα της Εκκλησίας , όπως έγινε στην Ουκρανία στις αρχές του 1990. Τότε, για χάρη της προσωπικής φιλοδοξίας και πολιτικών συμφερόντων, θυσιάστηκαν τόσο η πίστη στο Χριστό, όσο και στην Εκκλησία, και ως εκ τούτου, χάθηκε η γνήσια-πραγματική ποιμαντική μέριμνα για τους ανθρώπους. Αυτές οι πληγές δεν έχουν ακόμα επουλωθεί. Και εκείνοι που σήμερα χρησιμοποιούν την υπάρχουσα πολιτική κρίση, προσπαθώντας να σπάσουν εκ νέου το ενιαίο σώμα της Εκκλησίας, δεν φέρονται χριστιανικά. Είμαι βέβαιος, ότι εάν υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι στην Εκκλησία μας στην Ουκρανία, είναι η απόλυτη μειοψηφία των πιστών.
Κήρυγμα υπέρ της ενότητας στη χώρα
Αν μιλάμε για τη διαφορά μεταξύ των πολιτικών προτιμήσεων των πιστών της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, και τέτοιες διαφορές μπορεί κάλλιστα να υπάρχουν, θα ήθελα να σας υπενθυμίσω το μήνυμα της Ιεράς Συνόδου της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, τον περασμένο Φεβρουάριο: «Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας έχει επανειλημμένως καλέσει και συνεχίζει να καλεί για ειρήνη και προσευχή, χωρίς να παίρνει το μέρος της μιας ή της άλλης πλευράς στην πολιτική αντιπαράθεση, σε αντίθεση με ορισμένες άλλες θρησκευτικές οργανώσεις. Το ποίμνιο της Ορθόδοξης Ουκρανικής Εκκλησίας βρίσκεται διάσπαρτο σε όλες τις περιφέρειες της. Είναι η μεγαλύτερη θρησκευτική κοινότητα της χώρας και πορεύεται μαζί με τους ανθρώπους στην καθημερινή τους ζωή, είναι δίπλα τους στα καλά αλλά και στις δύσκολες στιγμές και στις λύπες των ανθρώπων. Σε όλα αυτά βρίσκεται ο μοναδικός κοινωνικός χαρακτήρας των υπηρεσιών που προσφέρει, γιατί στην Ουκρανία ζουν άνθρωποι που ανήκουν σε διαφορετικές εθνοτικές, γλωσσικές και πολιτιστικές κοινότητες, που έχουν διαφορετικές πολιτικές απόψεις. Μερικοί από αυτούς τείνουν στην ενσωμάτωση στις πολιτικές δομές που έχουν δημιουργηθεί από τις δυτικοευρωπαϊκές χώρες. Άλλοι, αντίθετα, επιδιώκουν να αναπτύξουν σχέσεις με τους λαούς της ιστορικής Ρωσίας, να διατηρήσουν την ιδιαίτερη κουλτούρα τους.
Οι αντίθετες κοινωνικές τάσεις, που εναλλάσσονται στην εξουσία, έχουν πολώσει την ουκρανική κοινωνία. Η Εκκλησία, υψώνεται πάνω από αυτές τις διαφορές, δεν μπορεί να ταυτιστεί μόνο με τη μία από αυτές τις απόψεις. Η κανονική Ορθόδοξη Εκκλησία, η οποία διατηρεί την κανονική κοινωνία με ολόκληρη την Ορθοδοξία είναι η μόνη δύναμη που στο όνομα της διατήρησης της κοινωνικής ειρήνης μπορεί να συμφιλιώσει και να ενώσει ανθρώπους που κατέχουν διαμετρικά αντίθετες απόψεις».
Κλίμα τρομοκρατίας σε βάρος του κλήρου
ΕΡ: Πως επηρέασαν και επηρεάζουν τους κληρικούς και τους λαϊκούς της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας τα γεγονότα πριν και μετά τις διαδηλώσεις του «Ευρωμαϊντάν» στο Κίεβο και την επακόλουθη επανένωση της Κριμαίας με τη Ρωσία;
ΑΠ: Η προσευχή μας σήμερα είναι ώστε να μπορεί να διαμορφωθεί η βούληση του ποιμνίου στην Ουκρανία, χωρίς την επίδραση της βίας και των απειλών απέναντι στα ιερά μας, απειλές για τα οποία δυστυχώς, περιοδικά ακούμε. Κάποιοι χαρακτηρίζουν ως υπερβολικούς τους φόβους για απειλές σε βάρος του κλήρου μας. Ωστόσο, η πρόσφατη έρευνα στον ουκρανό ιερέα Ολέγκ Μοκριάκ στην Οδησσό, που πραγματοποίησε η Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU), προκαλεί πολλά ερωτήματα. Επρόκειτο για ενέργεια εκφοβισμού. Κάτω από αυτές τις συνθήκες οι απλοί ιερείς, οι περισσότεροι εκ των οποίων έχουν οικογένεια και παιδιά, φοβούνται για τους ίδιους και τις οικογένειές τους. Κι' όμως, επίσημη προπαγάνδα στο Κίεβο, επιχειρεί να υποβαθμίσει αυτό το κλίμα τρομοκρατίας.
ΕΡ: Στο διαδίκτυο κυκλοφορεί η έκκληση που έχει απευθύνει ο μητροπολίτης Τσερκάσυ και Κάνεφ Σοφρώνιος, στην πρόεδρο του Συμβουλίου της Ομοσπονδίας (Άνω Βουλή της Ρωσίας), Βαλεντίνα Ματβιένκο, και στον υπουργό Πολιτισμού, Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, στην οποία αναφέρεται με σκληρά λόγια για τον Βλαντίμιρ Πούτιν και την πολιτική που ασκεί σήμερα η ηγεσία της Ρωσίας. Μπορείτε να το σχολιάσετε;
ΑΠ: Δυστυχώς, το γνωρίζω. Αλίμονο, ένας τέτοιος τόνος, για οποιονδήποτε λόγο και αν προκλήθηκε, μπορεί μόνο αρνητικά να επιδράσει στο ποίμνιο της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, τόσο στη Ρωσία όσο και στην Ουκρανία. Οι άνθρωποι περιμένουν να ακούσουν από τους αρχιερείς λόγια αγάπης, αλήθειας και πίστης, ειδικά σήμερα, στους δύσκολους καιρούς που βιώνουμε. Είναι λυπηρό, όταν, αντί για λόγια του Θεού, ηχούν λόγια εχθρότητας.
Κατά του «πολιτικού Σχίσματος»
ΕΡ: Λίγο μετά τη «νίκη» του «Ευρωμαϊντάν» στο Κίεβο, το Φεβρουάριο, η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ουκρανίας προχώρησε στη σύσταση επιτροπής για το διάλογο μεταξύ της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (Πατριαρχείο Μόσχας), της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (Πατριαρχείο Κιέβου) και της Ουκρανικής Αυτοκέφαλης Ορθόδοξης Εκκλησίας. Θα μπορέσει, κατά τη γνώμη σας, να υπάρξει κάποιο πρακτικό αποτέλεσμα;
ΑΠ: Χαιρετίζουμε οποιαδήποτε βήματα γίνονται στο πλαίσιο της Κανονικής παράδοσης της Εκκλησίας, που μπορούν να οδηγήσουν τους αδελφούς μας μακριά από τη διάσπαση στους κόλπους της Εκκλησίας και να τους φέρει πίσω στο «πατρικό» τους σπίτι. Ελπίζουμε ότι το έργο αυτής της επιτροπής θα φέρει θετικά αποτελέσματα. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε, ότι η αποφυγή του σχίσματος στην Ουκρανία είναι ένα ζήτημα που δεν εμφανίστηκε χθες. Και η μοναδική εναλλακτική λύση βρίσκεται στην Κανονικότητα, όπως επιβεβαίωσαν πρόσφατα, για άλλη μια φορά, οι επικεφαλής και αντιπρόσωποι όλων των κατά τόπους Ορθοδόξων Εκκλησιών, στη Σύναξη που πραγματοποιήθηκε στις αρχές του Μαρτίου στην Κωνσταντινούπολη.
Θα ήθελα να υπενθυμίσω τα λόγια που αναφέρονται για την Ουκρανία στο μήνυμα των μετασχόντων στη Σύναξη Προκαθημένων των Ορθοδόξων Εκκλησιών: «Ενθέρμως προσευχόμαστε υπέρ της διεξαγωγής ειρηνικών διαπραγματεύσεων, για τη συμφιλίωση και για την έξοδο από τη συνεχιζόμενη κρίση στην Ουκρανία. Καταδικάζουμε τις απειλές για βίαια κατάληψη Ιερών Μονών και Ναών και προσευχόμαστε για την επιστροφή των αδελφών μας που σήμερα βρίσκονται εκτός της κοινωνίας, στην αγκαλιά της Εκκλησίας».
ΕΡ: Οι ριζοσπαστικές πολιτικές δυνάμεις στην Ουκρανία συχνά ισχυρίζονται ότι η χώρα χρειάζεται μια «ενιαία τοπική Εκκλησία». Κατά τη γνώμη σας, υπάρχει πιθανότητα αυτή η δήλωση να γίνει πράξη;
ΑΠ: Όπως έχει πει επανειλημμένα ο Αγιώτατος Πατριάρχης Κύριλλος, οι Ουκρανοί έχουν τη δική τους τοπική Ορθόδοξη Εκκλησία: Την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας (Πατριαρχείο Μόσχας). Για την Εκκλησία, δεν υπάρχουν διαχωριστικές γραμμές. Η Εκκλησία υπάρχει ανεξαρτήτως συνόρων και στέκεται μακριά από τις πολιτικές διαμάχες. Οι ριζοσπάστες στην Ουκρανία θέλουν να «δημιουργήσουν», όχι μια ενιαία Εκκλησία, αλλά ένα θρησκευτικό κόμμα που να δικαιολογεί τις ενέργειές τους, που θα δώσει την πνευματική στήριξη στις πολιτικές τους φαντασιώσεις. Η δημιουργία μιας τέτοιας «Εκκλησίας» δεν θα είναι τίποτα περισσότερο από προδοσία στις διδαχές του Ιησού Χριστού και σπίλωση της ευσέβειας των Ουκρανών στην Ορθόδοξη χριστιανική τους πίστη.
