Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης- ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Βαθιά συγκίνηση και παγκόσμια θλίψη προκάλεσε η εκδημία του μακαριστού Καθολικού Πατριάρχη πάσης Γεωργίας κυρού Ηλία Β΄, μιας εμβληματικής μορφής που σφράγισε για σχεδόν μισό αιώνα την πορεία της Ορθοδοξίας στον Καύκασο και όχι μόνο.
Η είδηση του θανάτου του, το απόγευμα της 17ης Μαρτίου 2026 στην Τιφλίδα, σήμανε συναγερμό πένθους σε Εκκλησίες, κυβερνήσεις και λαούς, ενώ η Γεωργία βυθίστηκε σε εθνική οδύνη.
Η Ιερά Σύνοδος του Πατριαρχείου Γεωργίας συνεδριάζει για τον καθορισμό των λεπτομερειών της Εξοδίου Ακολουθίας, ενώ το σκήνωμα του αοιδίμου Προκαθημένου θα τεθεί σε λαϊκό προσκύνημα στον Καθεδρικό Ναό της Αγίας Τριάδος στην Τιφλίδα. Παράλληλα, η Κυβέρνηση της Γεωργίας κήρυξε εθνικό πένθος, με τις σημαίες να κυματίζουν μεσίστιες σε όλη τη χώρα.
Μαρτυρίες στο Βήμα Ορθοδοξίας: «Ένας ταπεινός Γέροντας με παγκόσμια ακτινοβολία»
Στο vimaorthodoxias.gr μίλησαν ιεράρχες της Ρουμανική Ορθόδοξη Εκκλησία και της Εκκλησία της Ελλάδος, εκφράζοντας τη βαθιά τους θλίψη για την απώλεια ενός ανθρώπου που, όπως τόνισαν, «δεν υπήρξε απλώς ένας Πατριάρχης, αλλά ένας ζωντανός άγιος της εποχής μας».
«Ο μακαριστός Ηλίας Β΄ υπήρξε υπόδειγμα ταπεινώσεως. Δεν άσκησε εξουσία, αλλά διακόνησε. Δεν επέβαλε, αλλά ενέπνευσε», ανέφερε χαρακτηριστικά Ρουμάνος ιεράρχης, τονίζοντας ότι «η παρουσία του λειτουργούσε ως πνευματικός άξονας σταθερότητας σε έναν ταραγμένο κόσμο».
Από την πλευρά της Εκκλησίας της Ελλάδος, ανώτατος ιεράρχης σημείωσε ότι «ο Πατριάρχης Ηλίας δεν ήταν πολιτικός παράγοντας, αλλά πνευματικός καθοδηγητής ενός ολόκληρου έθνους. Με λόγο ήπιο και καρδιά προσευχόμενη, κράτησε ζωντανή την πίστη σε δύσκολες εποχές».
Η Γεωργία χωρίς τον πνευματικό της πατέρα
Η απώλεια του Πατριάρχη αφήνει ένα τεράστιο κενό. Για δεκαετίες υπήρξε σύμβολο ενότητας, ιδίως σε περιόδους εθνικών κρίσεων και κοινωνικών μεταβολών. Από τη σοβιετική εποχή έως τη σύγχρονη ανεξαρτησία της Γεωργίας, ο λόγος του είχε βαρύτητα και κύρος.
Ο Υπουργός Υγείας της χώρας δήλωσε ότι «η Γεωργία από σήμερα δεν θα είναι η ίδια», αποτυπώνοντας το συλλογικό αίσθημα ενός λαού που έχασε όχι απλώς έναν θρησκευτικό ηγέτη, αλλά έναν πατέρα.
Αναγέννηση της Εκκλησίας μέσα από την ταπείνωση
Ο Πατριάρχης Ηλίας Β΄, κατά κόσμον Ηρακλής Γκουντουσαούρι-Σιολασβίλι, ενθρονίστηκε το 1977 σε μια εποχή που η Εκκλησία της Γεωργίας βρισκόταν σε παρακμή λόγω των διώξεων του κομμουνιστικού καθεστώτος.
Με πνευματική διορατικότητα και ακατάβλητη πίστη, κατόρθωσε να μετατρέψει μια Εκκλησία με ελάχιστες δομές σε έναν ζωντανό οργανισμό με:
• δεκάδες Μητροπόλεις
• χιλιάδες ενορίες
• ισχυρή παρουσία στην κοινωνία
Η συμβολή του στην αναγνώριση του αυτοκεφάλου από το Οικουμενικό Πατριαρχείο το 1990 υπήρξε καθοριστική, ενώ η δράση του ξεπέρασε τα στενά εκκλησιαστικά όρια.
Ο Πατριάρχης που έγινε πατέρας ενός λαού
Ένα από τα πιο συγκλονιστικά στοιχεία της ζωής του ήταν η απόφασή του να γίνει ανάδοχος για περισσότερα από 50.000 παιδιά, ενισχύοντας τον δημογραφικό ιστό της Γεωργίας. Δεν επρόκειτο για συμβολική πράξη, αλλά για βαθιά ποιμαντική μέριμνα.
Η στάση του αυτή αποκαλύπτει τον πυρήνα της προσωπικότητάς του: έναν άνθρωπο που δεν περιορίστηκε στον θεσμικό ρόλο, αλλά έζησε την πίστη ως πράξη αγάπης.
Η πνευματική του παρακαταθήκη
Η επιρροή του Πατριάρχη Ηλία Β΄ δεν περιορίστηκε εντός της Γεωργίας. Υπήρξε σημείο αναφοράς για ολόκληρη την Ορθοδοξία, ενώ οι παρεμβάσεις του σε διεθνή ζητήματα χαρακτηρίζονταν από μετριοπάθεια, σοφία και βαθιά θεολογική σκέψη.
Ιεράρχες που μίλησαν στο Βήμα Ορθοδοξίας υπογράμμισαν ότι «η απώλειά του δεν είναι μόνο εθνική, αλλά πανορθόδοξη». Όπως ανέφεραν, «η φωνή του ήταν φωνή ειρήνης σε έναν κόσμο συγκρούσεων».
Ένας Γέροντας με άρωμα αγιότητας
Πολλοί πιστοί στη Γεωργία ήδη μιλούν για έναν άνθρωπο με χαρίσματα πνευματικά, για έναν Γέροντα που ζούσε λιτά, προσευχόταν αδιάλειπτα και καθοδηγούσε χωρίς να επιβάλλεται.
Η μορφή του θα μείνει χαραγμένη στη συνείδηση των πιστών ως παράδειγμα αυθεντικής ορθόδοξης ζωής. Όχι ως διοικητής, αλλά ως ποιμένας. Όχι ως ηγέτης εξουσίας, αλλά ως λειτουργός αγάπης.
Το τέλος μιας εποχής – η αρχή μιας μνήμης
Με την εκδημία του Πατριάρχη Ηλία Β΄ κλείνει ένα μεγάλο κεφάλαιο για την Ορθοδοξία. Όμως η πνευματική του παρακαταθήκη, η ταπείνωση, η αγάπη και η ακλόνητη πίστη του, συνεχίζουν να εμπνέουν.
Η Ορθοδοξία πενθεί.
Αλλά ταυτόχρονα, κρατά ζωντανή τη μνήμη ενός ανθρώπου που έζησε ως αληθινός ποιμένας και άφησε πίσω του μια Εκκλησία αναγεννημένη.
