Εκκλησία Αλβανίας: Απαράδεκτα τα στοιχεία της απογραφής

Εντελώς ανακριβή και απαράδεκτα χατακτηρίζει τα στοιχεία της απογραφής η Εκκλησία της Αλβανίας σε επίσημη δήλωσή της και προτείνει η ερώτηση περί θρησκεύματος να είναι υποχρεωτική.

Ολόκληρη η δήλωση αναφέρει: 

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΑΛΒΑΝΙΑΣ – ΕΠΙΣΗΜΗ ΔΗΛΩΣΗ

Τα στοιχεία της Απογραφής του 2011
για τους Ορθοδόξους Χριστιανούς της Αλβανίας είναι εντελώς ανακριβή και απαράδεκτα
1.  Τα πρόσφατα στοιχεία τα οποία δημοσίευσε η INSTAT από την τελευταία Απογραφή, του 2011, σχετικά με τη θρησκευτική διαστρωμάτωση του πληθυσμού της Αλβανίας, αναφέρουν ως ποσοστό των Ορθοδόξων Χριστιανών το 6,75%. Πρόκειται για ένα ολοφάνερο λάθος ή, ακριβέστερα, ψέμμα. Η διαδικασία της απογραφής για την καταγραφή του θρηκεύματος δεν ανταποκρίνεται στη στοιχειώδη αντικειμενική μέθοδο που ακολουθείται από τις Ευρωπαικές χώρες. Καί τελικά προσβάλλει όχι μόνο τους Ορθοδόξους Χριστιανούς, που από την αρχή του Αλβανικού κράτους υπήρξε η πολυπληθέστερη χριστιανική κονότητα, αλλά και όλους τους Χριστιανούς, τους οποίους περιορίζει κατά μεγάλο ποσοστό (από 31% σε 17%), και τελικά σκιάζει τη γενική εικόνα των θρησκευτικών κοινοτήτων στην Αλβανία.

Η πρότασή μας στους αρμοδίους ήταν, η ερώτηση περί θρησκεύματος να είναι υποχρεωτική, όπως οι άλλες ερωτήσεις, σαφής και  άμεση, ώστε να μπορούν να διατυπωθούν βέβαια συμπεράσματα. Συγκεκριμένα: Είμαι:

•         ΜουσουλμάνοςΣουννίτης                                                                                               
•         Μουσουλμάνος Μπεκτασί                                                           
•         Χριστιανός Ορθόδοξος                                                                 
•         Χριστιανός Καθολικός                                                                    
•         Χριστιανός Ευαγγελικός                                                               
•         Οπαδός άλλης θρησκείας. Ποίας;                                                  
•         Άθεος  
                                                                                             
Διάφοροι πολιτικοί, αλλά και θρησκευτικοί κύκλοι τάχθηκαν εναντίον αυτού του ερωτήματος και καλλιεργήθηκε ένας διάχυτος φόβος μήπως το θρήσκευμα συνδεθεί με δήλωση εθνικότητος. Οι Ορθόδοξοι δεν διατυπώσαμε καμμιά αντίρρηση, περιορισθήκαμε μόνο να τονίσουμε την υποχρέωση αντικειμενικότητος και σοβαρότητος κατά τη διεξαγωγή της απογραφής. Τελικά, το ερώτημα περί θρησκεύματος έγινε προαιρετικό, ασαφές και δύσκολο για τους απλούς πολίτες, ιδιαίτερα τους περιορισμένης μορφώσεως. Όπως φαίνεται, για να είναι δυνατόν να καθοδηγούνται οι απαντήσεις και να καταχωρούνται αυθαίρετα.

Το οριστικό έντυπο απογραφής γράφει:
῾῾40. Ανήκετε ή όχι σε κάποια θρησκεία;
῾Ελεύθερη δήλωση, όχι υποχρεωτική.

1.  Ανήκω: Προσδιορίσετε:
2.  Δεν ανήκω σε κανένα θρήσκευμα, αλλά είμαι πιστός.
3.   Δεν ανήκω σε κανένα θρήσκευμα, αλλά δεν είμαι πιστός.
4.   Προτιμώ να μην απαντήσω.῾῾

Είναι προφανής η παραπιστική ερώτηση υπ᾽ αρ.2. Δεν υπάρχει στον κόσμο θρήσκευμα με το όνομα «πιστός» (besimtar).  Πιστός, δηλαδή οπαδός, ποίου ακριβώς θρησκεύματος; Τα αποτελέσματα, πάντως, δόθηκαν με ακριβή προσδιορισμό θρησκεύματος: Μουσουλμάνοι 56,70%, Καθολικοί 10.03%, Ορθόδοξοι 6.75, Μπεκτασί 2.09%, Ευαγγελικοί 0.07%, Άλλοι Χριστιανοί 0.1%, Αθεοι 2.52%. «Πιστοί μη προσδιορισθέντες» 5.49%,  Οπαδοί άλλης θρησκείας 0.02. Δεν απήντησαν 13.79%.

2.  Τις δύο τελευταίες Κυριακές, 9 και 16 Δεκεμβρίου 2012, στους Ορθοδόξους που εκκλησιάσθηκαν στα Τίρανα, το Δυρράχιο, το Μπεράτι, την Κορυτσά, Αυλώνα και άλλες πόλεις, μοιράσαμε δελτία, για να δηλώσουν, α) αν τους επισκέφθηκαν για να τους καταγράψουν· β) αν ερωτήθηκαν για το θρήσκευμα· γ) αν είχαν άλλες παρατηρήσεις. Τα αποτελέσματα υπήρξαν καταλυτικά:  Απήντησαν 7.118 πρόσωπα (με ονοματεπώνυμο και διεύθυνση). 4.643 (65.23%) από αυτούς, δεν τους επισκέφθηκαν καθόλου οι απογραφείς ή τους επισκέφθηκαν μεν αλλά δεν τους ετέθη ερώτημα περί θρησκεύματος. Μόνο 2.469 άτομα (34.68%) δήλωσαν κατά την απογραφή το θρήσκευμα. Επίσης, 56 δήλωσαν ότι οι απογραφείς σημείωσαν το θρήσκευμα με μολύβι ή σε άλλο τετράδιο, και άλλοι 12 ότι τους αρνήθηκαν να σημειώσουν το θρήσκευμα ή το σημείωσαν μετά από πολλή επιμονή. Διαθέτουμε πολλές μαρτυρίες ότι κατά τη διαδικασία της συλλογής των στοιχείων, πολλοί απογραφείς, αντί του επισήμου εντύπου, χρησιμοποιούσαν τετράδιο και ότι οι πολίτες δεν υπέγραψαν.

3. Κατά τη διάρκεια των 100 ετών του Αλβανικού Κράτους, έχουν πραγματοποιηθεί δύο μόνο απογραφές, που περιλάμβαναν την ερώτηση περί θρησκεύματος. Σύμφωνα με τη στατιστική του 1927, τα δεδομένα είναι: Μουσουλμάνοι (από κοινού Σουννίτες και Μπεκτασί) 67.5%, Ορθόδοξοι 22.3%, Καθολικοί 10%. Ενώ στην άλλη απογραφή, που έγινε από τις Ιταλικές αρχές το 1942, τα αποτελέσματα είναι: Μουσουλμάνοι 68.9% (εκ των οποίων Σουννίτες 54.17% και Μπεκτασί 14.73%) και Χριστιανοί 31% (εκ των οποίων Ορθόδοξοι 20.7% και Καθολικοί 10.3%).

Μετά τον παρατεταμένο αντιθρησκευτικό διωγμό και την έλευση της Δημοκρατίας το 1991, είναι ολοφάνερη στη χώρα η ανασυγκρότηση όλων των παραδοσιακών θρησκευτικών κοινοτήτων και προφανής η άνθιση της Ορθοδόξου Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της ᾽Αλβανίας. Είναι, λοιπόν, πολύ περίεργο και ύποπτο, το ότι ορισμένοι κύκλοι επεδίωξαν με διάφορα τεχνάσματα να παρουσιάσουν ότι οι Ορθόδοξοι μειώθηκαν κατά τα 2/3.
Σύμφωνα με τα εκκλησιαστικά δεδομένα που διαθέτουμε (καταλόγους βαπτίσεων προ και μετά τον διωγμό και καταλόγους των 460 Ορθοδόξων ενοριών του πληθυσμού της Αλβανίας),  οι Ορθόδοξοι υπερβαίνουν το 24%  . Ευλόγως, λοιπόν, μπορεί να τεθεί το ερώτημα, που είναι το 17% που απέκρυψε η απογραφή;

Όλα τα δεδομένα συνηγορούν ότι κάτω από τα ποσοστά της απογραφής που προσδιορίζονται “Δεν απήντησαν” (“Nuk u pergjigjen 13.79%”) και “Πιστοί μη προσδιορισθέντες” (“Besimtare te pa karakterizuar 5.49%) στεγάζονται στη συντριπτική πλειοψηφία Χριστιανοί Ορθόδοξοι: α) Όσοι αποφάσισαν οικειοθελώς να απέχουν της απογραφής, π.χ. η πλειοψηφία τήε ελληνικής μειονότητος, των Βλαχοφώνων, Μαυροβουνίων και άλλων μειονοτήτων. β) Όσοι απέφυγαν να δηλώσουν ευθέως το θρήσκευμα, ύστερα από τη διάχυτη ψυχολογική πίεση που δημιούργησαν ορισμένοι ακραίοι κύκλοι και τις απειλές σχετικά με την ελεύθερη δήλωση θρησκεύματος και εθνικότητος.  γ) Όλοι εκείνοι, τους οποίους οι απογραφείς απέφυγαν να επισκεφθούν (χιλιάδες άτομα που το βεβαίωσαν, αλλά και ολόκληρα Ορθόδοξα χωριά και συνοικίες.  δ) Εκείνοι, τους οποίους οι απογραφείς επεσκέφθηκαν, αλλά δεν τους ρώτησαν για το θρήσκευμα, ή, όταν δήλωσαν Ορθόδοξοι, αυθαίρετα τους κατέταξαν σε μια αόριστη κατηγορία.
Καί ενώ το ερώτημα για το θρήσκευμα καθορίσθηκε προαιρετικό (μαζί με την εθνικότητα), τελικά έγινε κεντρικό χαρακτηριστικό της συγκεκριμένης απογραφής. (Είναι αξιοσημείωτο ότι η ίδια η απογραφή, στο ερώτημα «εθνικότητα» αναφέρει: Στην αρχή: Αλβανοί 82.58%, και στο τέλος: δεν απήντησαν 13.97%).
Σύμφωνα με το Συμβούλιο της Ευρώπης («Third Οpinion of the Council of Europe on Albania» adopted 23.11.2011), η διαδικασία της απογραφής στο θέμα της εθνικότητος δεν ανταποκρίνεται στα καθιερωμένα διεθνή πρότυπα και πρέπει να χρησιμοποιηθεί με τη «μεγίστη προσοχή» (with the outmost caution) και να μη στηριχθούν αποκλειστικά στα στοιχεία αυτά αποφάσεις των  πολιτικών αρχών.
*        *
Κατόπιν των ανωτέρω, δηλώνουμε ότι: Καταγγέλλουμε την αντιεπιστημονική μέθοδο που ακολουθήθηκε στο ευαίσθητο θέμα της καταγραφής του θρησκεύματος. Διαμαρτυρόμαστε για την τεράστια παραποίηση κάθε δεοντολογίας. Δεν αναγνωρίζουμε τα ποσοστά τα οποία δίνει για την τελευταία απογραφή, του 2011, η INSTAT.  Τέτοιοι σχεδιασμοί και χειρισμοί είναι ενδεχόμενο να υπονομεύσουν ακόμα και την αρμονική θρηκευτική συνύπαρξη, για την οποία αγωνιζόμαστε.
Η αναζήτηση της αλήθειας είναι θεμελιώδης για μια πολιτισμένη κοινωνία, ιδιαίτερα σε θέματα τόσο ευαίσθητα, όπως το θρήσκευμα των πολιτών. Καί μόνο η αλήθεια μπορεί να βοηθήσει την Αλβανία στην πορεία της προς την Ενωμένη Ευρώπη και γενικότερα την πρόοδο  στον εικοστό πρώτο αιώνα.

Το Κληρικολαικό Εκκλησιαστικό Συμβούλιο της Ορθοδόξου Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Αλβανίας.(Στο θεσμικό αυτό όργανο της Εκκλησίας μετέχουν όλα τα μέλη της Ιεράς Συνόδου καθώς και Πρεσβύτεροι και Λαικοι -άνδρες, γυναίκες και νέοι-, εκπρόσωποι της Αρχιεπισκοπής και των Μητροπόλεων).

Τίρανα, 17 Δεκεμβρίου 2012