Το 1964 μετατράπηκε σε μουσείο και το 2013 αλλάζει και πάλι χρήση και γίνεται τζαμί.
Ο λόγος για την Αγία Σοφία Τραπεζούντας, το μνημείο-ορόσημο που χρησιμοποιήθηκε ως ορθόδοξος ναός για αιώνες, και το οποίο καταστρέφεται στο όνομα της… ανακαίνισής του.
Δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου αναφέρουν ότι το μνημείο έχει υποστεί εκτεταμένες φθορές, με αποτέλεσμα να έχει αλλοιωθεί ο αρχιτεκτονικός χαρακτήρας του.
Και αν το θέμα της τύχης των βυζαντινών μνημείων στη σύγχρονη Τουρκία αποτελεί ένα ζήτημα που πολλοί επιμένουν να μην αγγίζουν, δεν ισχύει το ίδιο για τον αρμενικής καταγωγής βουλευτή του Κόμματος της Δημοκρατίας των Λαών (HDP) Γκάρο Παϊλάν. Με ερώτηση που κατέθεσε στην τουρκική Βουλή απευθύνει πέντε ερωτήματα προς τον πρωθυπουργό Μπιναλί Γιλντιρίμ.
Ο βουλευτής του HDP επικαλείται τον πρόεδρο του Επιμελητηρίου Αρχιτεκτόνων σύμφωνα με τον οποίο στην Αγία Σοφία Τραπεζούντας καρφώθηκαν καρφιά στους τοίχους προκειμένου να ορθωθούν παραβάν ώστε να δημιουργηθεί ξεχωριστό τμήμα για τις γυναίκες. «Επιπλέον, η τοποθέτηση μιχράμπ [σ.σ.: ημικυκλική εσοχή στο τείχος του ισλαμικού τεμένους], η κάλυψη του 800 ετών μωσαϊκού με ξύλινο πάτωμα και η απόξεση των τοιχογραφιών αλλοιώνουν τον αρχιτεκτονικό χαρακτήρα του ιστορικού μνημείου», σημειώνει ο Γκάρο Παϊλάν.
Ως εκ τούτου, ο βουλευτής ρωτά τον πρωθυπουργό της Τουρκίας αν το σχέδιο της κυβέρνησης είναι να μετατρέψει μόνιμα την Αγία Σοφία Τραπεζούντας σε τζαμί, και γιατί –αντί να την προστατεύσει– επέλεξε να την κάνει τέμενος από τη στιγμή που στην ίδια γειτονιά υπάρχουν ήδη άλλα τρία τεμένη.
Επίσης, ρωτά να μάθει ποια είναι η ιστορική αξία των αγιογραφιών που καταστράφηκαν και αν έχει διαταχθεί κάποια προανάκριση για τις ανεπανόρθωτες ζημιές. Κλείνοντας το κείμενό του ο Γκάρο Παϊλάν διερωτάται το εξής: «Η μετατροπή μιας εκκλησίας σε τζαμί δεν έρχεται σε αντίθεση με την πολιτική απόδοσης των κτημάτων και των ακινήτων στις μειονότητες, που εξήγγειλε η κυβέρνηση του ΑΚΡ;».
