του Αντώνη Τριανταφύλλου
Με προειδοποιητικά μηνύματα του Πατριάρχη Βαρθολομαίου, που είχαν ως αποδέκτες τη Μόσχα, την Αθήνα και όσα κέντρα υποσκάπτουν και υπονομεύουν με ενέργειες, δράσεις και δηλώσεις την ισχύ και το κύρος του Φαναρίου, άρχισαν το Σάββατο οι τριήμερες εργασίες της σύναξης της Ιεραρχίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Κωνσταντινούπολη.
Υψηλού θεολογικού και κανονικού περιεχομένου χαρακτηρίστηκε η ομιλία που εκφώνησε ο προκαθήμενος της Ορθοδοξίας απευθυνόμενος στους περισσότερους από 100 μητροπολίτες από το σύνολο των επαρχιών του Οικουμενικού Θρόνου στην έδρα του και σε ολόκληρη την οικουμένη, την Αμερική, την Ευρώπη, την Ελλάδα, την Ασία και την Ωκεανία.
«Μερικοί νομίζουν ότι μπορούν να αγαπούν την ορθόδοξη Εκκλησία αλλά όχι το Οικουμενικό Πατριαρχείο, αγνοώντας ότι αυτό ενσαρκώνει το γνήσιο εκκλησιαστικό ήθος της Ορθοδοξίας» είπε εισαγωγικά ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος. Η πρώτη αιχμή φέρεται ότι στρέφεται κατά των «ζηλωτών», που ασκούν κακοπροαίρετη κριτική στους διαχριστιανικούς και διαθρησκειακούς διαλόγους, τους οποίους συντονίζει το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος και κατά του Πατριαρχείου της Μόσχας, μία μόλις ημέρα μετά την επίσκεψη του Πατριάρχη Κύριλλου στο Φανάρι. «Εάν το Οικουμενικόν Πατριαρχείον αποποιηθή των ευθυνών του και απομακρυνθή από την διορθόδοξον σκηνήν, τότε αι τοπικαί Εκκλησίαι θα πορεύωνται “ως πρόβατα μη έχοντα ποιμένα”» υπογράμμισε ο κ. Βαρθολομαίος, προειδοποιώντας ταυτόχρονα και όλες τις υπόλοιπες ορθόδοξες δικαιοδοσίες, παλαίφατα και νεοπαγή Πατριαρχεία, και αυτοκέφαλες Εκκλησίες.
Μπορεί το βασικό μέτωπο του Φαναρίου να βρίσκεται στην κατεύθυνση της Μόσχας, όμως το Φανάρι δείχνει ότι δεν ξεχνά τα μετόπισθεν, τη θυγατέρα Ελλάδα και τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο.
Στη συνέχεια της ομιλίας του ο Οικουμενικός Πατριάρχης σημείωσε ότι πηγή των σημερινών προβλημάτων στην Ορθοδοξία είναι τα δικαιοδοσιακά καθεστώτα και πηγή αυτών των προβλημάτων είναι ο εθνοφυλετισμός, οι τάσεις επεκτατισμού και η αθέτηση ορίων των δικαιοδοσιών που έχουν καθοριστεί με Πατριαρχικό και Συνοδικό Τόμο. Η συγκεκριμένη αποστροφή του λόγου του Πατριάρχη Βαρθολομαίου για την αθέτηση ορίων και δικαιοδοσιών απευθυνόταν τόσο στη Μόσχα όσο και στην Αθήνα, ιδιαίτερα μετά την καθυστέρηση που επέδειξε η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος να στείλει την πρόσκληση του Φαναρίου στους μητροπολίτες των «Νέων Χωρών» για τη σύναξη.
Χθες τις εργασίες μονοπώλησε το ουκρανικό εκκλησιαστικό ζήτημα. Ο μητροπολίτης Γέρων Περγάμου Ιωάννης ενημέρωσε τη Σύναξη των ιεραρχών για το πώς χορηγείται η αυτοκεφαλία και ποια είναι τα προνόμια του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ο μητροπολίτης Γαλλίας Εμμανουήλ για τις επαφές του με τις ορθόδοξες Εκκλησίες στο πλαίσιο του διαλόγου για το ουκρανικό, ενώ ο επίσκοπος Χριστουπόλεως Μακάριος για το ουκρανικό, τις θεολογικές και τις ιστορικές πτυχές του.
Σιγή από τη ρωσική πλευρά
Πλήρη σιγή ασυρμάτου τηρεί η Μόσχα τρεις ημέρες μετά την επίσκεψη του Πατριάρχη Κύριλλου στην Κωνσταντινούπολη, με θέμα συζήτησης το ουκρανικό. Η ρωσική πλευρά ήξερε ότι η υπόθεση θα κατέληγε στην απόδοση αυτοκεφαλίας, ωστόσο το άκουσμα από τα χείλη του Πατριάρχη Βαρθολομαίου επιβεβαίωσε τους φόβους της. Ο μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίων, που ήταν παρών στις κατ’ ιδίαν επαφές Βαρθολομαίου – Κύριλλου, επιχείρησε με δηλώσεις του στα ρωσικά μέσα ενημέρωσης να φανεί καθησυχαστικός, ωστόσο αυτό που ερμηνεύεται από τα λεγόμενά του είναι ότι η Μόσχα ακόμα ψάχνει να βρει τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να «απαντήσει» στην Κωνσταντινούπολη και στην αυτοκεφαλία της Ουκρανίας. «Δεν νομίζω ότι πρέπει και δικαιούμαι να αποκαλύψω τώρα το περιεχόμενο της συζητήσεως των δύο Πατριαρχών, διότι εάν ήθελαν να διεξαγόταν ανοιχτά αυτή η συζήτηση, θα προέβαιναν σε δήλωση στον Τύπο. Αυτό δεν έγινε, ήταν κλειστού τύπου η συζήτηση, αλλά πάντως αδελφική» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Ιλαρίων.
