Το υψηλό διακύβευμα της επίσκεψης του Πάπα Λέοντος στη Νίκαια για τον εορτασμό της 1700ης επετείου της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου εξηγεί με συνέντευξή του στο γαλλικό μέσο ενημέρωσης, Le Figaro, ο Μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος κ. Εμμανουήλ.
Ο υπεύθυνος των διεθνών σχέσεων του Οικουμενικού Πατριαρχείου και ένας εκ των στενότερων συνεργατών του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου, τονίζει στη γαλλική εφημερίδα πως με το πρώτο αυτό ταξίδι του Πάπα, εκπληρώνεται η επιθυμία του να συναντήσει τον Οικουμενικό Πατριάρχη.
Επίσης, υπογραμμίζει πως το γεγονός ότι θα επισκεφθεί στην Κωνσταντινούπολη τόσο τη Μεγάλη του Γένους Σχολή όσο και το τέμενος Σουλτάν Αχμέτ, αναδεικνύει τον διαπολιτισμικό χαρακτήρα του Βοσπόρου, «που μπορεί να αποτελέσει γέφυρα μεταξύ Ανατολής και Δύσεως και να προωθήσει τον διάλογο μεταξύ θρησκειών και πολιτισμών».
«Το σημαντικό», όπως εξηγεί, «είναι αυτό που θα ακουστεί: η καρδιακή πρόθεση για ενότητα. Αυτή η κοινή επιδίωξη του Πάπα και του Πατριάρχη είναι καθοριστική για το μέλλον του χριστιανισμού».
Σε ό,τι αφορά στις κοινές προσευχές ή άλλες τελετές που θα λάβουν χώρα σε Νίκαια και Κωνσταντινούπολη, ο Γέρων Χαλκηδόνος τονίζει ότι στο Φανάρι θα υπογραφεί μια κοινή δήλωση, επιβεβαιώνοντας τη συλλογική δέσμευση στην οικουμενική πορεία προς την ενότητα.
«Η επιθυμία μας να αναζητήσουμε το κοινό σημείο για τον εορτασμό του Πάσχα, με μία κοινή ημερομηνία, συμβολίζει την ενότητα της Εκκλησίας, ως εικόνα της Αγίας Τριάδος. Από τότε, αυτή η προσέγγιση αποτελεί απαίτηση της αλήθειας της πίστεως», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Σχετικά με το ζήτημα αυτό, του καθορισμού κοινής ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα και κατά πόσο αυτό είναι εφικτό, ο κ. Εμμανουήλ εμφανίζεται αισιόδοξος. Εκτιμά πως τόσο ο Πάπας όσο και ο Οικουμενικός Πατριάρχης, επιθυμούν να βιώσουν οι Χριστιανοί την Ανάσταση την ίδια ημέρα.
Διευκρίνισε ωστόσο δεν είναι ένα ζήτημα που επιλύεται μόνο μελετώντας ημερολογιακά δεδομένα. Είναι θέμα εκκλησιολογίας και πνευματικότητας. «Βρισκόμαστε σε κοινή πορεία, και μαζί θα ανακαλύψουμε τον δρόμο που πρέπει να ακολουθήσουμε».
Ο Μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος ερωτήθηκε για το κείμενο του Πάπα αναφορικά με τη Νίκαια που προκάλεσε αντιδράσεις. Σύμφωνα με τον κ. Εμμανουήλ, ο Πάπας δεν επεδίωξε να προκαλέσει την ακαδημαϊκή κοινότητα ούτε να αναθεωρήσει την ιστορική αλήθεια. Αντίθετα, τόνισε την κεντρική σημασία της πρώτης Συνόδου – και μάλιστα της επικύρωσης του Συμβόλου της Πίστεως, της ομολογίας της θεότητος του Λόγου, της ενσαρκώσεως του Θεού. Οι Πατέρες δεν θέσπισαν νέα αλήθεια· απλώς την ανακήρυξαν».
Ο κ. Εμμανούηλ μίλησε και για την ενότητα στην Ορθόδοξη Εκκλησία και τους νέους συσχετισμούς που έχουν δημιουργηθεί εξαιτίας της στάσης της Εκκλησίας της Ρωσίας.
Όπως τόνισε, η τραγική περίοδος του σοβιετικού καθεστώτος έφερε μεγάλο πειρασμό για την Εκκλησία της Ρωσίας. Μετά το 1989 αναδύθηκε μία ισχυρή εθνική ταυτότητα.
Η πρόσφατη όμως κριτική του Πατριάρχη Βαρθολομαίου προς τη Ρωσική Εκκλησία, και η ρήξη από το 2022 με την αναγνώριση της Αυτοκεφαλίας της Ουκρανίας, κατέδειξαν ότι ο εθνοφυλετισμός είναι ασυμβίβαστος με το Ευαγγέλιο.
Ο Πατριάρχης έχει από καιρό επισημάνει αυτόν τον κίνδυνο· από το 1872 το Φανάρι καταδίκασε ήδη τον φυλετισμό.
Σήμερα, όταν Εκκλησία και Έθνος συγχέονται, εμφανίζεται «η σύγχρονη αίρεση».
Στις κριτικές ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν έχει κεντρική ιεραποστολή ή ότι είναι θεολογία του παρελθόντος, ο Γέρων Χαλκηδόνος απαντά πως η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν λειτουργεί ως κράτος ή διοίκηση. Δεν αναζητά εξουσία. Αναζητά την Αλήθεια.
«Η Παράδοση δεν είναι ένα νεκρό απολίθωμα· είναι ζώσα. Η Εκκλησία του Φαναρίου, έχοντας υποστεί διωγμούς, ξέρει να μαρτυρεί μέσα στην αδυναμία της αυτό που είναι το ουσιαστικότερο: η ελευθερία του ανθρώπου – δώρο του Θεού που δεν μπορεί να καταργηθεί από κανένα καθεστώς».
