Μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος: Στην καθιερωμένη δεξίωση για την έλευση του νέου έτους, που πραγματοποιήθηκε στην Αίθουσα του Θρόνου, ο Μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος κ. Εμμανουήλ προσφώνησε εκ μέρους της Σεβασμίας Ιεραρχίας του Θρόνου τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, δίνοντας θεολογικό και εκκλησιολογικό τόνο στη σημασία της ημέρας και υπογραμμίζοντας τη διακονία, την ευθύνη και τη μαρτυρία της Μητρός Εκκλησίας μέσα στον σύγχρονο κόσμο.
«Ο νέος ενιαυτός της χρηστότητος του Κυρίου»
Αναφερόμενος στην αλλαγή του χρόνου, ο Μητροπολίτης κ. Εμμανουήλ τόνισε πως η Μεγάλη Εκκλησία δεν «υποδέχεται απλώς την τροπή του χρόνου», αλλά «διανοίγει τας πύλας αυτής… ίνα ιερουργήση το μυστήριον της αιωνιότητος εντός του φθαρτού κόσμου». Όπως σημείωσε, κλήρος και λαός στέκονται «ως εν κιβωτώ σωτηρίας» κοντά στον Πατριάρχη, σε ημέρα κατά την οποία η Εκκλησία συνδέει «διπλήν εορτήν»: την κατά σάρκα Περιτομή του Κυρίου και τη μνήμη του Μεγάλου Βασιλείου.
Ηγεσία και διακονία ως ταπείνωση και προσφορά
Στη συνέχεια, ο Μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος ανέδειξε το πρότυπο του Χριστού, ο οποίος «μορφήν δούλου λαμβάνει», υπογραμμίζοντας ότι «η οδός προς την δόξαν διέρχεται… διά της ταπεινώσεως και της κενώσεως». Παράλληλα, έθεσε στο επίκεντρο τη μορφή του Μεγάλου Βασιλείου, που αναδεικνύεται ως «πρότυπον οικουμενικού διδασκάλου», συνδυάζοντας «την υψηλήν θεολογίαν μετά της φιλαδέλφου μερίμνης» και «την υπεράσπισιν του δόγματος μετά της αγωνίας διά την ενότητα της Εκκλησίας».
Επετειακό ορόσημο για το 2026
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο 2026 ως «έτος ορόσημον και ιωβηλαίον», καθώς, όπως ανέφερε, συμπληρώνονται «εξήκοντα και πέντε… έτη από της εισόδου» του Παναγιωτάτου στον ιερό κλήρο και «τριάκοντα και πέντε έτη» από την ανάρρησή του στον Οικουμενικό Θρόνο. Περιγράφοντας το βάρος της ευθύνης, σημείωσε ότι ο Πατριάρχης «βαστάζετε… ουχί μόνον το ωμοφόριον της Αρχιερωσύνης αλλά και τον Σταυρόν ολοκλήρου του Γένους και της Οικουμένης».
Μνεία στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο και στη συνοδικότητα
Ο Μητροπολίτης κ. Εμμανουήλ έκανε ιδιαίτερη μνεία στη σύγκληση της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου στην Κρήτη, χαρακτηρίζοντάς την «κορυφαίο γεγονός» της Πατριαρχίας, σημειώνοντας ότι «όνειρον… προκατόχων… εγένετο πραγματικότης» με την επιμονή και τη σοφία του Παναγιωτάτου. Υπενθύμισε δε τη διακήρυξη ότι «η Ορθόδοξη Εκκλησία… είναι η Εκκλησία των Συνόδων», τονίζοντας πως έτσι αναδείχθηκε ότι η Ορθοδοξία «δεν είναι μουσειακόν κειμήλιον, αλλά ζων οργανισμός… υπερβαίνων… την εσωστρέφειαν».
Ουκρανία και «κανονική ευθιξία»
Με λόγο σαφή, ο Μητροπολίτης αναφέρθηκε και στο ζήτημα της Εκκλησίας της Ουκρανίας, τονίζοντας την «παρρησίαν και την κανονικήν ευθιξίαν» με την οποία αντιμετωπίστηκε, καθώς, όπως είπε, αποκαταστάθηκε «η κανονική τάξις» και εντάχθηκαν «εκατομμύρια πιστών εις την κοινωνίαν» της Εκκλησίας, παρά τις «άδικες επιθέσεις» και τα «fake news».
Η οικολογική μαρτυρία και ο «Πράσινος Πατριάρχης»
Ξεχωριστή θέση στην προσφώνηση είχε η αναφορά στην παγκόσμια απήχηση της φωνής του Παναγιωτάτου για την προστασία της κτίσης. Ο Μητροπολίτης σημείωσε ότι «δικαίως η Οικουμένη ανεγνώρισεν Υμάς ως τον “Πράσινον Πατριάρχην”», υπογραμμίζοντας πως η οικολογική κρίση είναι «πρωτίστως κρίσις πνευματική», αποτέλεσμα «της πλεονεξίας» και της απομάκρυνσης από τον Δημιουργό.
«Δεν τον αίρετε μόνος»: διαβεβαίωση συμπαράστασης και ευχές
Κλείνοντας, ο Μητροπολίτης κ. Εμμανουήλ υπογράμμισε πως σε εποχή «αβεβαιότητος, πολέμων και ανακατατάξεων» το Φανάρι «παραμένει η ασφαλής ναύς της ελπίδος». Διαβεβαίωσε τον Παναγιώτατο ότι η Ιεραρχία δεν στέκεται «ως θαυμασταί», αλλά «ως συστρατιώται και συμπαραστάται», αναγνωρίζοντας ότι ο Σταυρός είναι βαρύς, αλλά «δεν τον αίρετε μόνος».
Ολόκληρη την ομιλία:
Παναγιώτατε Δέσποτα,
Ανατέλλει σήμερον, χάριτι και φιλανθρωπία του Τριαδικού Θεού, ο νέος ενιαυτός της χρηστότητος του Κυρίου, και η Μήτηρ Αγία του Χριστού Μεγάλη Εκκλησία, η εν τη Βασιλευούση των Πόλεων ιστορικώς, μαρτυρικώς και καθωσιωμένως εδρεύουσα, διανοίγει τας πύλας αυτής, ουχί ίνα υποδεχθή απλώς την τροπήν του χρόνου, αλλ᾽ ίνα ιερουργήση το μυστήριον της αιωνιότητος εντός του φθαρτού κόσμου. Ιστάμεθα άπαντες κλήρος ενταύθα, ως εν κιβωτώ σωτηρίας, παρά τώ Πατρί και Πατριάρχη ημών, εν ημέρα ευσήμω και κλητή, καθ᾽ ην η Εκκλησία εορτάζει θεολογικώς αλληλένδετον διπλήν εορτήν: την κατά σάρκαν Περιτομήν του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και την ιεράν μνήμην του εν Αγίοις Πατρός ημών Βασιλείου Αρχιεπισκόπου Καισαρείας της Καππαδοκίας, του Ουρανοφάντορος.
Εν τη σεπτή ταύτη συζεύξει, Παναγιώτατε, κατοπτεύομεν το βαθύτερον νόημα της ηγεσίας και της διακονίας. Ο μέν Δεσπότης Χριστός, ο Νομοθέτης των πάντων καταδέχεται την νομικήν περιτομήν και «μορφήν δούλου λαμβάνει» (Φιλιπ. Β’,7) ίνα τους υπό νόμον εξαγοράση και την αληθή ελευθερίαν τώ γένει των βροτών χαρίσηται, διδάσκων ημάς ότι η οδός προς την δόξαν διέρχεται απαραιτήτως διά της ταπεινώσεως και της κενώσεως. Ο δε Μέγας της Καππαδοκίας Ιεράρχης, Βασίλειος, στοιχών τοις ίχνεσι του καλού Ποιμένος, αναδεικνύεται εις πρότυπον οικουμενικού διδασκάλου, συνδυάζων αρμονικώς την υψηλήν θεολογίαν μετά της φιλαδέλφου μερίμνης, την ασκητικήν αυστηρότητα μετά της ποιμαντικής συγκαταβάσεως, και την υπεράσπισιν του δόγματος μετά της αγωνίας διά την ενότητα της Εκκλησίας.
Ατενίζοντες, όθεν, την ιεράν μορφήν του Αγίου Βασιλείου, στρέφομεν αυθορμήτως και χρεωστικώς το βλέμμα ημών, συμπάσης δηλονότι της Ιεραρχίας του Θρόνου προς την Υμετέραν Θειοτάτην Παναγιότητα. Ιδού εν τώ προσώπω Υμών Παναγιώτατε, βλέπομεν τον ζώντα και εμπειρικόν θεματοφύλακα της Βασιλειάδος παραδόσεως. Το έτος τούτο, το 2026, καθίσταται δι’ ημάς άπαντας έτος ορόσημον και ιωβηλαίον, καθότι συμπληρούνται, σύν Θεώ, εξήκοντα και πέντε συναπτά έτη από της εισόδου Υμών εις τον Ιερόν Κλήρον και τριάκοντα και πέντε έτη από την ψήφοις κανονικαίς των αγίων αρχιερέων, αναρρήσεως Υμών εις τον Αποστολικόν και Οικουμενικόν Θρόνον της Κωνσταντινουπόλεως.
Επί τριακονταπενταετίαν όλην, Παναγιώτατε, ιστάμενος επί της ακρωρείας της Ορθοδοξίας, βαστάζετε επί των στιβαρών ώμων Υμών ουχί μόνον το ωμοφόριον της Αρχιερωσύνης αλλά και τον Σταυρόν ολοκλήρου του Γένους και της Οικουμένης. Παρελάβατε την σκυτάλην παρά μεγάλων και αοιδίμων Προκατόχων, εν εποχή μεταβατική και κρισίμω, ότε τα θεμέλια της οικουμένης συνεκλονίζοντο και κατορθώσατε, χάριτι Θεού και τη ιδία Υμών συνέσει, ίνα καταστήσετε το Οικουμενικόν Πατριαρχείον φάρον τηλαυγή, κέντρον διαλόγου και καταλλαγής, και σημείον αναφοράς διά πάντα άνθρωπον καλής θελήσεως.
Ημείς, οι περί Υμάς Ιεράρχαι, οι αποτελούντες τα μέλη του τιμίου Σώματος της Μητρός Εκκλησίας, γιγνώσκομεν καλώς τους κόπους, τας αγωνίας και τας θυσίας, άς καθ᾽ εκάστην υποβάλλεσθε υπέρ της ευσταθείας των Αγίων του Θεού Εκκλησιών. Μνημονεύομεν μετά συγκινήσεως και καυχήσεως εν Κυρίω του κορυφαίου γεγονότος της Υμετέρας Πατριαρχίας, της συγκλήσεως δηλονότι της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου εν Κρήτη πρό δεκαετίας. Όνειρον και διακαής πόθος προκατόχων Υμών εγένετο πραγματικότης διά της Υμετέρας ακαταβλήτου επιμονής και της διορατικής σοφίας. Και ορθώς τότε, εις τα επίσημα κείμενα της Συνόδου εκείνης, διεκηρύχθη στεντορεία τη φωνή ότι «η Ορθόδοξη Εκκλησία, εν τη ενότητι και τη καθολικότητι Αυτής, είναι η Εκκλησία των Συνόδων, από της Αποστολικής Συνόδου εν Ιεροσολύμοις (48 μ. Χ.) μέχρι της σήμερον». Δι᾽ αυτής της ιστορικής πράξεως, Παναγιώτατε, απεδείξατε εις τε τους εγγύς και τους μακράν ότι η Ορθοδοξία δεν είναι μουσειακόν τι κειμήλιον, αλλά ζών οργανισμός, δρών και αποφασίζων εν Αγίω Πνεύματι, υπερβαίνων τας εθνοφυλετικάς αγκυλώσεις και την εσωστρέφειαν.
Ωσαύτως, ουδείς δύναται να παρασιωπήση την παρρησίαν και την κανονικήν ευθιξίαν, μεθ᾽ ής αντιμετωπίσατε το χρονίζον ζήτημα της Εκκλησίας της Ουκρανίας. Ενώ έτεροι εσιώπησαν η εσκέπτοντο κυρίως τας πολιτικάς παραμέτρους, Υμείς, ως στοργικός Πατήρ και υπεύθυνος Πρώτος, επράξατε το δέον, αποκαθιστώντες την κανονικήν τάξιν και εντάσσοντες εκατομμύρια πιστών εις την κοινωνίαν της Μιάς, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας. Αι αντιδράσεις, αι πικρίαι και αι άδικοι επιθέσεις, τα fake news, ουδόλως έκαμψαν το φρόνημα Υμών, διότι ερείδεσθε επί της πέτρας της Αληθείας και της μακραίωνος κανονικής παραδόσεως του Θρόνου.
Και τι να είπωμεν, Παναγιώτατε, διά την παγκόσμιον εμβέλειαν της φωνής Υμών ως προς την προστασίαν της Δημιουργίας; Δικαίως η Οικουμένη ανεγνώρισεν Υμάς ως τον «Πράσινον Πατριάρχην». Υμείς, Πρώτος εκ των θρησκευτικών ηγετών διεβλέψατε οτι η οικολογική κρίσις είναι πρωτίστως κρίσις πνευματική, απόρροια της πλεονεξίας και της απομακρύνσεως του ανθρώπου από τον Δημιουργόν. Μετατρέψατε την οικολογίαν από κοσμικήν ιδεολογίαν εις ευχαριστιακήν θεολογίαν, καλούντες τον άνθρωπον ίνα καταστή «ιερεύς» της κτίσεως και όχι δυνάστης αυτής.
Ζώμεν, Παναγιώτατε, εις εποχήν αβεβαιότητος, πολέμων και ανακατατάξεων. Εν μέσω του ταραχώδους τούτου πελάγους της ιστορίας, το Φανάριον παραμένει η ασφαλής ναύς της ελπίδος, η κιβωτός η ακατάλυτος. Και Υμείς, ως έμπειρος οιακοστρόφος, κρατείτε το πηδάλιον μετά συνέσεως, οδηγούντες το σκάφος εις λιμένας ευδίους.
Διό και ημείς, Παναγιώτατε Πάτερ, η περί Υμάς Ιεραρχία του Οικουμενικού Θρόνου, οι ενταύθα παρεστώτες και οι ανά την οικουμένην διακονούντες αδελφοί, εκ προσώπου των οποίων έχω την τιμήν να ομιλώ την στιγμήν ταύτην, διαβεβαιούμεν Υμάς ότι δεν ιστάμεθα απλώς ως θαυμασταί του έργου Υμών, αλλ᾽ ως συστρατιώται και συμπαραστάται. Αναγνωρίζομεν ότι ο Σταυρός τον οποίον αίρετε, είναι βαρύς. Αλλά δεν τον αίρετε μόνος. Έχετε ημάς, ως άλλους Σίμωνας Κυρηναίους, ετοίμους ίνα βαστάσωμεν μεθ᾽ Υμών το βάρος της ημέρας και τον καύσωνα. Υποσχόμεθα ότι στοιχήσομεν πιστώς και αμετακινήτως τοις Υμετέροις οράμασι και βήμασι, διαφυλάττοντες την ενότητα του Πνεύματος εν τώ συνδέσμω της ειρήνης.
Ευχόμεθα δε ολοθύμως, ομού μετά του ιερού Κλήρου, των Αρχόντων, και του ευσεβούς λαού, όπως ο Δωρεοδότης Κύριος ταις πρεσβείαις της Υπεραγίας Θεοτόκου της Βλαχερνίτιδος και του εν Αγίοις Πατρός ημών Βασιλείου του Μεγάλου χαρίζηται τη Υμετέρα Θειοτάτη Παναγιότητι έτη πολλά, υγιεινά, πανευφρόσυνα και καλλίκαρπα. Αξιώσαι ιδείν έτι και έτι τους σπόρους, τους οποίους μετά κόπου και δακρύων εσπείρατε, καρποφορούντας και αυξανομένους εις δόξαν του Παναγίου Ονόματος του Θεού και εις εύκλειαν της Αγίας ημών Εκκλησίας.
Συνεχίσατε, παρακαλούμεν, Παναγιώτατε Δέσποτα, ορθοτομούντες τον λόγον της αληθείας, φωτίζοντες τα εσκοτισμένα, ενούντες τα διεστώτα και μαρτυρούντες την Ανάστασιν εν μέσω ενός κόσμου, ο οποίος πολλάκις έχει οσμήν θανάτου. Ημείς εσόμεθα πάντοτε παρά τώ πλευρώ Υμών, πιστοί συγκυρηναίοι και εν ταπεινώσει προς Κύριον ευχέται.
Πολλά τα έτη Υμών, Παναγιώτατε!
Πολλά, ευλογημένα και άγια!
