Σε εορταστικό αλλά και συνάμα συγκινησιακό κλίμα ο Οικουμενικός Πατριάρχης μίλησε κατά την επίσημη Δοξολογία στο Ναό του Αγίου Σπυρίδωνα.
Ο κ.κ. Βαρθολομαίος αναφέρθηκε στους δεσμούς της τοπικής Εκκλησίας με το Πατριαρχείο και το ρόλο που διαδραμάτισε αυτή τα χρόνια που βρισκόταν υπό ξένο ζυγό.
Αναλυτικά ο λόγος του:
Ιερώτατε αδελφέ και συλλειτουργέ της ημών Μετριότητος Μητροπολίτα Κερκύρας και Παξών κύριε Νεκτάριε,
Προσφιλέστατοι άγιοι αδελφοί Ιεράρχαι,
Εντιμότατε κύριοι Δήμαρχε και Δημοτικοί Σύμβουλοι του Δήμου Κερκυραίων,
Εντιμότατοι εκπρόσωποι των τοπικών αρχών,
Τίμιον πρεσβυτέριον, προσφιλής εν Χριστώ διακονία, τέκνα εν τω Κυρίω ημών Ιησού Χριστώ λίαν αγαπητά,
Προερχόμενοι από τους ιερούς εκείνους χώρους της καθ᾿ ημάς Ανατολής, τους χώρους των Οικουμενικών Συνόδων της Μιάς και Αδιαιρέτου Ορθοδόξου Εκκλησίας, εις την πρώτην των οποίων εν Νικαία, την καθιερώσασαν το Σύμβολον της Πίστεως, υπέρμαχος ανεδείχθη ο πολιούχος και κηδεμών της ευλογημένης νήσου σας Άγιος Σπυρίδων, χάριτας και ευχαριστίαν πολλήν οφείλομεν εις τον Παντοκράτορα Κύριον, ο Οποίος μας αξιώνει να ευρισκώμεθα σήμερον υπό τους θόλους του πανσέπτου τούτου Ιερού Ναού του, της Επτανησιακής αυτής Βασιλικής, όπου από το 1589 μέχρι σήμερον ανελλιπώς ιερουργείται το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας, το μυστήριον της εν Χριστώ καινής ζωής, διά του οποίου αγιάζεται και ο χώρος και όλαι αι διαδραμούσαι γενεαί των πατέρων μας Κερκυραίων και Επτανησιωτών. Αυτό είναι το βιωματικόν μυστήριον της σοφίας του Θεού. Διότι «ουδέν αισθητόν παρέδωκεν ημίν ο Χριστός• αλλ᾿ εν αισθητοίς μεν πράγμασι, πάντα δε νοητά» (Ιερού Χρυσοστόμου, εις Ματθαίον ΠΒ΄, P.G. 58, 743).
Ιερώτατε άγιε αδελφέ και ευλογημένε Ποιμενάρχα της Θεολέκτου ταύτης Ποίμνης και Νήσου κύριε Νεκτάριε,
Ευρισκόμενοι εις τον ιερόν αυτόν Ναόν, όπου διά των ορατών και απτών και διά του αεί θαυματουργούντος ιερού λειψάνου του Αγίου Σπυρίδωνος ιερουργούνται τα ιερώτατα και τελειότατα της σωτηρίας ημών μυστήρια, εκφράζομεν άπαξ έτι προς την υμετέραν Ιερότητα και προς τον λαόν σας τας θερμάς ευχαριστίας της ημετέρας Μετριότητος προσωπικώς διά την παλλαικήν υποδοχήν και διά τα μόλις υπό της αγάπης σας διά ζώσης και διά των αλαλήτων στεναγμών των παρόντων και των απόντων, των εν «σκηνή Κυρίου» προσμενουσών κρίσιν και ανάστασιν γενεών της Κερκύρας και της Επτανήσου, διατρανωθέντα αισθήματα σεβασμού, τιμής και αφωσιωμένης στοργής προς την Μητέρα Εκκλησίαν της Κωνσταντινουπόλεως, τον οφθαλμόν της οικουμένης. Ομολογούμεν ότι συγκινούμεθα και ενισχυόμεθα και από τον ιερόν χώρον αλλά και από την «ζώσαν σκηνήν», όλους εσάς, αγαπητοί πατέρες, αδελφοί και τέκνα.
Εις το σημείον ακριβώς τούτο διά τον Οικουμενικόν Πατριάρχην, τον τηρητήν της παρακαταθήκης της Μητρός Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως, ιδιαιτέραν συγκίνησιν προκαλεί το γεγονός ότι οι Επτανήσιοι υπήρξατε ιερόν αυτής μέλημα και αγλάισμα, διό και ηγωνίσθητε σθεναρώς υπέρ πίστεως και πατρίδος υπό την σοφήν και συνετήν και σθεναράν και υπομονετικήν καθοδήγησιν φωτεινών Ιεραρχών του Οικουμενικού Πατριαρχείου εις καιρούς χαλεπούς, όταν «λαοί πόρρωθεν ιταμοί και ανελέητοι ανέβησαν ως λέοντες εκ της μάνδρας αυτών, εξήλθον εκ του τόπου αυτών εξολοθρεύοντες έθνη, τιθέντες την γην εις ερήμωσιν και πόλεις καθαιρούντες». Η Ορθόδοξος όμως πίστις σας, αδελφοί Κερκυραίοι και Επτανήσιοι, και η θυσιαστική μέριμνα και κενωτική προσφορά του Οικουμενικού Πατριαρχείου διά τον ευλογημένον λαόν, επέσπασαν το Έλεος του Θεού και εβρόντησεν εξ ουρανού ο Κύριος και ο Ύψιστος έδωκε φωνήν Αυτού, ώστε η Ορθόδοξος παρακαταθήκη και ζωή να λάμπη μέχρι σήμερον εν Επτανήσω και να φωτίζη τους εγγύς και τους μακράν.
Οφείλομεν, λοιπόν, οι πάντες όχι μόνον το ευ ζην, αλλά και το κατά χάριν ζην, εις την θυσιαστικήν προσφοράν της Μητρός Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως και υπέρ του Ορθοδόξου Επτανησιακού Λαού, ως έγραφεν ο «Έξαρχος της εν Επτανήσω Εκκλησίας Μητροπολίτης Κερκύρας Χωρίου Αθανάσιος» προς τον εκ των προκατόχων ημών Πατριάρχην Σωφρόνιον (Ιούλιος 1866).
Η Εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως, κενουμένη εσαεί και αποψιλουμένη και περιοριζομένη συνεχώς «εντός των τειχών», «οία κοινή μήτηρ και προστάτις υπέρμαχος» απέβλεψε και αποβλέπει πάντοτε εις το ευρύτερον πανορθόδοξον συμφέρον. Ως προς την περίπτωσίν σας, αδελφοί, παραλείποντες τα πολλά υπό της αψευδούς ιστορίας μαρτυρούμενα, μνημονεύομεν μόνον ότι όταν το Ιόνιον Κράτος ετέλει υπό την Μεγάλην Βρεταννίαν, «προνοία εκκλησιαστική» του Οικουμενικού Πατριαρχείου «εισήχθη εν ταίς θεοσώστοις ταύταις Επαρχίαις της Επτανήσου εύρυθμος όσον ενήν εκκλησιαστική κυβέρνησις υπό την περιοδικήν διαδοχικήν εξαρχίαν ενός των τεσσάρων αυτών Μητροπολιτών, χειροτονηθέντων τότε διά Πατριαρχικών εκδόσεων του εν Πατριάρχαις κυρού Ανθίμου». Ας μη λησμονώμεν, λοιπόν, την προσφοράν ταύτην οι πάντες, οι εγγύς και οι μακράν, και ας «μη λακτίζωμεν προς κέντρα».
Kαι περαιτέρω, ότε ήλθε το πλήρωμα του χρόνου και των καιρών, και πάλιν η Εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως «προνοία αξιοχρέω και φιλοτιμία κεκινημένη και πάντα προς οικοδομήν, κατά την αποστολικήν εντολήν, διαπράττουσα» απέβλεψεν ευμενώς και απεδέξατο «κοινή Συνοδική γνώμη» την κοινήν αίτησιν «των κατά την Ιονικήν Επτάνησον Αγιωτάτων Επαρχιών, ήτοι της Κερκύρας, της Κεφαλληνίας, της Ζακύνθου, της Λευκάδος και Αγίας Μαύρας της Αρχιεπισκοπής Κυθήρων και των Επισκοπών Ιθάκης, υποκειμένης τη Μητροπόλει Κεφαλληνίας, και Παξών, τη της Κερκύρας, ανέκαθεν υποτελουσών τω Αγιωτάτω Αποστολικώ και Πατριαρχικώ Οικουμενικώ Θρόνω» και εχειραφέτησε τας εκκλησιαστικάς ταύτας Επαρχίας και συνήνωσε και συνήψεν αυτάς τη Ορθοδόξω Αυτοκεφάλω Εκκλησία της Ελλάδος» (Πατριαρχική και Συνοδική Πράξις από Ιουλίου 1866, Κώδιξ Α 22, σσ. 474-475).
Ιερώτατοι άγιοι αδελφοί και τιμιώτατοι πατέρες και ηγαπημένα τέκνα,
Αυτή είναι η ιστορική μαρτυρία την οποίαν γνωρίζετε, την οποίαν σας κομίζομεν και σήμερον και η οποία είναι τόσον εύγλωττος, ώστε πας λόγος να είναι περιττός. Άλλωστε, η αγάπη του Χριστού και η γενεαλογική ταυτότης, ιδιαιτέρως όμως η Ορθόδοξος πίστις μας και η μετάληψις εκ του Ενός Ποτηρίου του Σώματος και του Αίματος του Κυρίου, αποτελούν το ασφαλέστερον εχέγγυον, πέραν της οιασδήποτε μαρτυρουμένης προσφοράς, εκκλησιαστικής η πνευματικής η ηθικής η συμβολής εις υπέρβασιν αγώνων, κρίσεων, δυσχερειών του παρελθόντος.
Αξίαν διά τον Θεόν έχει το πρόσωπον του ανθρώπου, το οποίον θα πρέπει να αξιώνεται να ομολογή ακατακρίτως: «εις άγιος, εις Κύριος, Ιησούς Χριστός, εις δόξαν Θεού Πατρός».
Διά τούτο το νόημα και το μήνυμα συνάξεων αλλά και αναπολήσεως της μεμαρτυρημένης αληθείας του αναλλοιώτου συνδέσμου μεταξύ Μητρός Εκκλησίας και Επτανήσου, ως πράττομεν κατά την παρούσαν δοξολογικήν αναφοράν, δεν περιορίζονται μόνον εις την συγκίνησιν και την χαράν της μετ᾿ αλλήλων, πρόσωπον προς πρόσωπον, κοινωνίας. Αποτελεί και το χθες, και το νυν, αλλά και το αεί του συνδέσμου και της σχέσεως ταύτης. Βιούμεν τα παρελθόντα και ομολογούμεν τα παρόντα εν συναλληλία, εν αγάπη, εν ευχαριστία, εν πραότητι. Βιούμεν και τα παρελθόντα, τα οποία «φωνήν έχουν» και «μαρτυρούν» περισσότερον από τα παρόντα και εσαεί παραδειγματίζουν. Είναι πολλά, άπειρα, εκείνα των οποίων λειτουργικώς μνείαν ποιούμεθα, μύρια τα πρόσωπα και τα γεγονότα εκ της ζωής της Εκκλησίας εν γένει, μάλιστα δε της Επτανησιακής Εκκλησίας, η οποία «κρατεί της ομολογίας», την οποίαν εκ Κωνσταντινουπόλεως παρέλαβε και συνετήρησε και κατέχει ως «πυρσόν» φωτοειδή, καταυγάζοντα τα σκότη της παρούσης ματαιότητος. Συμβάντα και πρόσωπα, τα οποία εσφράγισαν από του απωτάτου μέχρι και του λίαν προσφάτου παρελθόντος τας σχέσεις της Μητρός Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως και της πάλαι ποτέ Θεοσώστου Επαρχίας αυτής εν Κερκύρα και εν όλη τη Επτανήσω, υποδεικνύουν και την περαιτέρω πορείαν. Αναφερόμεθα μόνον εις το πρόσωπον και την διακονίαν και την εγνωσμένην πολυσχιδή προσφοράν του αοιδίμου εκ των προκατόχων ημών Πατριάρχου Αθηναγόρου, του οποίου το πνεύμα, ως και το του οσιακής ζωής μακαριστού Μητροπολίτου Κερκύρας Πολυκάρπου, συμπροσεύχονται και συναγάλλονται μαζί μας.
Εις το λειτουργικόν αεί της Εκκλησίας περιλαμβάνονται οι παρελθόντες και οι μέλλοντες αιώνες, οι αιώνες των αιώνων. Η Μήτηρ Εκκλησία και οι κλάδοι της, ημείς τα τέκνα της βιούμεν τον χρόνον ως διαρκές παρόν εναργούς μνήμης και εσχατολογικής προγεύσεως και ευθύνης. Το γεγονός τούτο εκφράζεται υπό των Πατέρων διά των λόγων Συμεών του Νέου Θεολόγου: «ου λανθάνει Σε, Θεέ μου, ποιητά μου, λυτρωτά μου, ουδέ σταλαγμός δακρύων, ουδέ σταλαγμού τι μέρος• το μεν ακατέργαστόν μου έγνωσαν οι οφθαλμοί σου, επί το βιβλίον δε σου και τα μήπω πεπραγμένα γεγραμμένα σοι τυγχάνει» (Ευχή Θείας Μεταλήψεως). Αυτό ακριβώς είναι το χθες, αλλά και το νυν το οποίον βιούμεν σήμερον αλλά και το διαρκές αεί, το ευρισκόμενον εις τας κραταιάς χείρας του Θεού Πατρός, του «ούτως αγαπήσαντος τον κόσμον, ώστε τον μονογενή Υιόν αυτού δούναι», τον καθ᾿ ημέραν αναμενόμενον, τον κατά την αψευδή υπόσχεσίν Του, «πάλιν ερχόμενον κρίναι ζώντας και νεκρούς και Ου της βασιλείας ουκ έσται τέλος».
Τα ανωτέρω απόψε υπό του Πατριάρχου σας μνημονευθέντα αποδεικνύουν ότι εντός του χθες, του νυν και του αεί ενεργείται το μυστήριον της σωτηρίας μας και των σχέσεων της οικουμενικής Μητρός Εκκλησίας προς την εν Κερκύρα και την εν Επτανήσω τοπικήν και προς πάσαν άλλην κατά πόλιν και χώραν Ορθόδοξον Εκκλησίαν• δηλαδή ως σχέσεων πίστεως και παραδόσεως, εδραζομένων επί της κοινής εν Χριστώ ελπίδος, της από αιώνων κρατούσης τάξεως, της υπό των Πατέρων ημών θεοδιδάκτως ορισθείσης και απαρασαλεύτως τηρητέας.
Αγαπητοί και φιλόθεοι Κερκυραίοι,
Έχετε την ιδιαιτέραν ευλογίαν να ποιμαίνεσθε από ένα εκλεκτόν Ιεράρχην του Θεού, τον λίαν αγαπητόν αδελφόν ημών και πνευματικόν σας πατέρα κύριον Νεκτάριον, τον σοφόν, τον ταπεινόν και πράον, τον ειλικρινώς φοβούμενον τον Κύριον, και από τους περί αυτόν ευλαβείς κληρικούς. Χαίρομεν διά τούτο. Σας ευλογούμεν πατρικώς και Πατριαρχικώς σας συνιστώμεν να αγωνίζεσθε καθημερινώς, ώστε να πλουτήτε με ευαγγελικάς αρετάς και χαρίσματα, πρώτιστον μέλημα έχοντες την προσευχήν και την προσφοράν θυσίας αινέσεως και δοξολογίας τω Θεώ υπέρ πασών των καθ᾿ ημέραν δωρεών Αυτού.
Ημείς ο Πατριάρχης σας προσευχόμεθα και πάντοτε θα δεώμεθα ιδιαιτέρως διά σας λέγοντες: «Θεέ πατέρων και Κύριε του ελέους, ο ποιήσας τα πάντα εν λόγω σου και τη σοφία σου κατεσκεύασας άνθρωπον, ίνα δεσπόζη των υπό σού γενομένων κτισμάτων και διέπη τον κόσμον εν οσιότητι και δικαιοσύνη και εν ευθύτητι ψυχής κρίσιν κρίνη, δος τω λαώ σου τούτω την των σων θρόνων πάρεδρον σοφίαν…εξαπόστειλον αυτήν εξ αγίου κατοικητηρίου σου και από θρόνου δόξης σου ίνα συμπαρούσα διδάσκη τι ευάρεστόν εστι παρά σοι…και οδηγήση αυτόν εν γνώσει και φυλάξη αυτόν εν τη δόξη αυτής» (πρβλ. Σοφ. Σολ. 9). Αμήν.
){kind=link}