ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΑ: Στην Άγκυρα μεταβαίνει σήμερα η ελληνική αποστολή υπό τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη για το 6ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας–Τουρκίας, σε μια συγκυρία που χαρακτηρίζεται από προσπάθεια σταθεροποίησης των διμερών σχέσεων, αλλά και έντονες περιφερειακές εξελίξεις.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του Υπουργείου Εξωτερικών, στόχος είναι η διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και η αποφυγή νέων κρίσεων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πραγματοποιείται στις 15:15 (ώρα Ελλάδας) και είναι η πρώτη τους κατ’ ιδίαν επαφή μετά από ενάμιση χρόνο, καθώς η τελευταία συνάντηση είχε λάβει χώρα στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Το τετ α τετ θεωρείται κρίσιμο, καθώς προηγείται της έναρξης των εργασιών του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας.
Η σύνθεση της ελληνικής αποστολής
Τον Πρωθυπουργό συνοδεύουν οι υπουργοί Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, Υποδομών και Μεταφορών Χρήστος Δήμας, Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, Παιδείας και Θρησκευμάτων Σοφία Ζαχαράκη, Κλιματικής Κρίσης Γιάννης Κεφαλογιάννης, Μετανάστευσης Θάνος Πλεύρης, Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης.
Από τουρκικής πλευράς, στο τραπέζι των συνομιλιών συμμετέχουν ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και οι διπλωματικοί σύμβουλοι των δύο ηγετών. Το γεγονός ότι προηγήθηκε μίνι ανασχηματισμός από τον Ερντογάν –με αλλαγές στα υπουργεία Εσωτερικών και Δικαιοσύνης– ερμηνεύεται από αναλυτές ως κίνηση εσωτερικής ισορροπίας ενόψει της συνάντησης.
Η ατζέντα των συνομιλιών
Σύμφωνα με την ενημέρωση της εκπροσώπου του ΥΠΕΞ, τα βασικά θέματα αφορούν:
• Το μεταναστευτικό και τη συνεργασία για τον έλεγχο των ροών.
• Την οικονομική συνεργασία και την ενίσχυση των εμπορικών συναλλαγών.
• Την πολιτική προστασία και τη διαχείριση φυσικών καταστροφών.
• Την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος.
• Περιφερειακές εξελίξεις σε Μέση Ανατολή, Ιράν και Ουκρανία.
Κεντρικός στόχος είναι η αξιολόγηση της προόδου που έχει επιτευχθεί μετά τη Διακήρυξη των Αθηνών και η διατήρηση ενός σταθερού πλαισίου συνεννόησης.
Το δείπνο και η παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά το επίσημο δείπνο που παραθέτει ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προς τιμήν του Έλληνα Πρωθυπουργού. Στο δείπνο θα παρακαθήσει ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ύστερα από πρόσκληση της τουρκικής προεδρίας, όπως ανακοινώθηκε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Παράγοντες του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών, μιλώντας στο vimaorthodoxias.gr, τόνισαν ότι η παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς εκπέμπει μήνυμα σεβασμού προς τον θεσμό του Πατριαρχείου και αναδεικνύει τη διαχρονική πνευματική διάσταση των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι η συμμετοχή του Πατριάρχη στο ίδιο τραπέζι με τους δύο ηγέτες λειτουργεί ως συμβολική κίνηση γεφυροποίησης και ενίσχυσης της θρησκευτικής ελευθερίας στην Τουρκία.
Η Χάλκη στο προσκήνιο
Σύμφωνα με πληροφορίες και δημοσιεύματα, δεν αποκλείεται να τεθεί –έστω άτυπα– το ζήτημα της επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. Αν και το θέμα δεν περιλαμβάνεται επίσημα στην ατζέντα, τους τελευταίους μήνες παρατηρείται κινητικότητα μεταξύ Φαναρίου και τουρκικών αρχών.
Η πιθανότητα επαναλειτουργίας της ιστορικής Σχολής έχει επανέλθει δυναμικά στο προσκήνιο, με το Πατριαρχείο να εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξο. Πηγές αναφέρουν ότι το θέμα μπορεί να συζητηθεί σε επίπεδο συμβολικής αναφοράς, χωρίς ωστόσο να υπάρξει άμεση ανακοίνωση.
Τι γράφουν τα τουρκικά μέσα
Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στη συνάντηση. Η φιλοκυβερνητική εφημερίδα Hürriyet επισημαίνει ότι «η Άγκυρα επιδιώκει ρεαλιστικό διάλογο με την Αθήνα, χωρίς υποχωρήσεις σε ζητήματα κυριαρχίας». Από την πλευρά της, η Sabah κάνει λόγο για «συνάντηση στρατηγικής σημασίας» και τονίζει την ανάγκη συνεργασίας σε οικονομία και ενέργεια.
Παράλληλα, η Anadolu Agency αναφέρει ότι το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας αποτελεί «μηχανισμό οικοδόμησης εμπιστοσύνης» και δίνει έμφαση στη θετική ατμόσφαιρα των τελευταίων μηνών.
Αναλυτές στην Τουρκία σχολιάζουν ότι η παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη στο δείπνο δεν είναι τυχαία και εντάσσεται σε ένα πλαίσιο βελτίωσης της διεθνούς εικόνας της χώρας σε ζητήματα θρησκευτικών δικαιωμάτων.
Μήνυμα σταθερότητας
Μετά τη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου, οι δύο ηγέτες θα προχωρήσουν σε κοινές δηλώσεις. Το μήνυμα που επιδιώκεται να σταλεί είναι αυτό της σταθερότητας, της αποκλιμάκωσης και της συνέχισης του διαλόγου.
Η σημερινή συνάντηση στην Άγκυρα, με το συμβολικό βάρος της παρουσίας του Οικουμενικού Πατριάρχη και το ενδεχόμενο αναφοράς στη Χάλκη, προσδίδει στη διπλωματική ατζέντα και μια έντονη πνευματική διάσταση, που υπερβαίνει το στενό πλαίσιο των διμερών διαφορών.
Το αν η νέα αυτή φάση θα οδηγήσει σε ουσιαστικές εξελίξεις ή θα παραμείνει στο επίπεδο της διατήρησης ισορροπιών, θα φανεί τους επόμενους μήνες. Προς το παρόν, Αθήνα και Άγκυρα επιχειρούν να κρατήσουν ανοιχτό το κανάλι επικοινωνίας, σε μια περιοχή όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις παραμένουν ενεργές.
