Από Τρίτη 27 Νοεμβρίου έως και την Πέμπτη 29 Νοεμβρίου, συνεδριάζει στο Φανάρι η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Του Σωτήρη Τζούμα
Η Σύνοδος του Νοεμβρίου, λόγω της επικείμενης Θρονικής εορτής έχει πάντα έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα και μάλιστα εορταστικό, αλλά εφέτος συμπίπτει με πολλά γεγονότα και εκκρεμή ζητήματα για τα οποία ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος θα έπρεπε να έχει δώσει από καιρό ένα τέλος. Εντούτοις ακολουθεί μία τακτική καθυστέρησης και αναβλητικότητας, ασυνήθιστη από τον τρόπο που μας έχει συνηθίσει στα 27 χρόνια που ευρίσκεται στο πηδάλιο της Πρωτόθρονης Εκκλησίας μας.
Δείχνει αναποφάσιστος ή έστω ότι δεν ακολουθεί την επιθετική πολιτική των πρώτων ετών .
Οι Ιεράρχες που συμμετέχουν στην Σύνοδο της παρούσης περιόδου -Σεβ. Μητροπολίτες Βρυούλων Παντελεήμων, Ἰταλίας καί Μελίτης Γεννάδιος, Γερμανίας Αὐγουστῖνος, Τρανουπόλεως Γερμανός, Νέας Ἰερσέης Ευάγγελος, Ρόδου Κύριλλος, Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου Ευγένιος, Κορέας Αμβρόσιος, Σιγκαπούρης Κωνσταντίνος, Αυστρίας Αρσένιος, Σύμης Χρυσόστομος ,Σικάγου Ναθαναήλ- κάποιοι εξ αυτών παλιοί και έμπειροι Ιεράρχες αλλά και κάποιοι εξ αυτών νέοι και άπειροι αλλά μετρημένοι και συνετοί – καλούνται να ασχοληθούν -μεταξύ άλλων- με τέσσερα πολύ καίρια και βαρύνουσας σημασίας θέματα -καυτά θέματα- με τα οποία ευρίσκεται αντιμέτωπο το Πατριαρχείο.
Συγκεκριμένα:
Α.Τη συμφωνία που προωθείται μεταξύ κυβέρνησης και Εκκλησίας της Ελλάδος
Β. Τον επαναπροσδιορισμό της τάσης του Πατριαρχείου προς την Εκκλησία της Ελλάδος και ειδικά προς τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών, για την προσβλητική, σχεδόν εχθρική συμπεριφορά του Αρχιεπισκόπου Αθηνών προς το πρόσωπο του Πατριάρχη, κατά το πρόσφατο ταξίδι του στην Ελλάδα
Γ. Την χορήγηση Τόμου για την αυτοκεφαλία της Ουκρανικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, και
Δ. Τις εξελίξεις στην Αρχιεπισκοπή της Αμερικής και την αντικατάσταση ή όχι του Αρχιεπισκόπου Αμερικής ο οποίος συνεχίζει να κερδίζει χρόνο εις βάρος του Πατριαρχείου.
•Ξεκινώντας από το τελευταίο ακανθώδες για το Φανάρι θέμα να υπενθυμίσουμε ότι ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Δημήτριος είχε συγκαλέσει για χθες τηλεδιάσκεψη με το αρχιεπισκοπικό συμβούλιο στο οποίο τελικά συζήτησε το θέμα της αποπεράτωσης του Ιερού Ναού του Αγίου Νικολάου- λες και δεν έχε άλλη ευκαιρία να πεί κάτι τέτοιο -τονίζοντας ότι υπάρχει ανάγκη για άλλα 40 εκατ. δολάρια, προκειμένου να αποπερατωθεί το έργο. Μήπως είπε κάτι καινούργιο; Αυτό δεν το ξέρουμε από τότε που εντοπίστηκε η «τρύπα» στα οικονομικά του Αγίου Νικολάου; Και τί περιμένει άραγε ο Σεβ. Αμερικής, για να συλλέξει τα χρήματα αυτά κάνοντας τηλεδιασκέψεις;
•Επίσης να πούμε ότι στην Κωνσταντινούπολη βρίσκεται ο υπουργός Παιδείας κ. Κώστας Γαβρόγλου. Όπως πληροφορηθήκαμε ο κ. Γαβρόγλου ενημέρωσε για περίπου μιάμιση ώρα την Αγία και Ιερά Σύνοδο του Πατριαρχείου για το ζήτημα που απασχολεί την Εκκλησία, ύστερα από την δήθεν συμφωνία του Πρωθυπουργού με τον Αρχιεπίσκοπο χωρίς να ενημερώσουν κανέναν άλλον – ούτε τον Πατριάρχη σε ο,τι τον αφορά, αλλά ούτε την Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Αμέσως μετά, στις 11 το πρωί, ο υπουργός είχε ιδιαίτερη συνάντηση με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο στο γραφείο του .
Ο υπουργός τον ενημέρωσε για όλες τις λεπτομέρειες της συμφωνίας αλλά κυρίως και για τον κύκλο των επαφών που έχει κάνει μέχρι τώρα.
Το ταξίδι του υπουργού στην Πόλη έγινε με δική του πρωτοβουλία και όχι γιατί κλήθηκε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Όπως είπε θεώρησε απαραίτητο να κάνει το ταξίδι του αυτό, για να ενημερώσει εν Σώματι τη Σύνοδο και τον Πατριάρχη για ένα τόσο μεγάλο θέμα που έχει προκαλέσει ανησυχία στον ιερό κλήρο.
Αν καταφέρει να ηρεμήσει τα οξυμένα πνεύματα που υπάρχουν στο Βόσπορο και στην Κρήτη και στη συνέχεια στην Ελλάδα θα το πιστωθεί από τον Πρωθυπουργό κ. Τσίπρα.
Αυτό το οποίο επεσήμαναν πάντως οι πλέον έμπειροι εκ των Ιεραρχών είναι ότι κερδίζει χρόνο η Κυβέρνηση με τις επαφές αυτός και ότι στην ουσία δεν κάνει πίσω από αυτό που έχει αποφασίσει και εξαγγείλει.
•Στο Φανάρι βρίσκεται και ο σύμβουλος του Προέδρου της Ουκρανίας, διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Σπουδών, Ροστισλάβ Παβλένκο ο οποίος είχε διαβουλεύσεις με τον Πατριάρχη και τη Σύνοδο. Λέγεται ότι εως την Πέμπτη θα εκδοθεί ο Τόμος για την αυτοκεφαλία της Ουκρανικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, ο οποίος έχει γίνει αιτία πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Ο Πατριάρχης είναι αποφασισμένος και όλα δείχνουν ότι τις δύο επόμενες ημέρες θα υπάρξει σημαντική εξέλιξη. Άλλωστε η ομόφωνη απόφαση της Συνόδου να καταργήσει την Εξαρχία του Οικουμενικού Πατριαρχείου στη Γαλλία για τους εκεί Ρώσους είναι ένα βήμα καλής θέλησης από την πλευρά του Πατριαρχείου και προσωπικά του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου προς τη Εκκλησία της Ρωσίας.
•Τελευταίο αλλά όχι και έσχατο το θέμα της διένεξης με την Εκκλησία της Ελλάδος. Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος μετά το τελευταίο ταξίδι του στην Ελλάδα και την προσβολή που δέχθηκε από των Αθηνών, έφυγε πολύ θυμωμένος. Όλοι περίμεναν ότι θα υπάρξουν συνέπειες αλλά τα γεγονότα πρόλαβαν τις όποιες εξελίξεις.Οι σχέσεις των δύο Εκκλησιών διαταράχθηκαν ανεπανόρθωτα κατά την εκλογή του Μητροπολίτη Ιωαννίνων που αποτελεί κανονική επαρχία του Οικουμενικού Θρόνου..
Ο μεν Πατριάρχης ήθελε την προαγωγή του μέχρι πρότινος στενού συνεργάτη του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου, του Αμφιλοχίου Στεργίου -ο οποίος ετράπη σε φυγή από το περιβάλλον Ιερωνύμου πολύ σύντομα αφ´ ότου εξελέγη Αρχιεπίσκοπος. Αντ´αυτού ο Αρχιεπίσκοπος προώθησε και εξέλεξε Ιωννίνων τον τότε Πρωτοσύγκελλό του Μάξιμο Παπαγιάννη, ο οποίος έχει εξελιχθεί εντός της Ιεραρχίας σε Ταλιμπάν του Ιερωνύμου. Στη συνέχεια το κτήμα Προμπονά και η χρήση του ενυπάρχοντος ναού του Αγίου Γεωργίου αποτέλεσε το μήλον της έριδος των δύο Εκκλησιών επειδή το κληροδότημα Προμπονά αποφάσισε να κάνει δωρεά το κτήμα στο Πατριαρχείο εκτελώντας πιστά τη διαθήκη Προμπονά. Ο Αρχιεπίσκοπος δεν το δέχθηκε ευχάριστα αυτό και άρχισε έκτοτε μία διένεξη η οποία περιλαμβάνει μηνύσεις, προσφυγές στο ΣτΕ κ.ά. Το κερασάκι της τούρτας αποτέλεσε η προσβολή που δέχθηκε ο Πατριάρχης όταν ο Αρχιεπίσκοπος δεν τον δέχθηκε στο προγραμματισμένου ραντεβού στις 8 το πρωί της Παρασκευής 5 Οκτωβρίου, λόγω φόρτου εργασίας.
Οι πληροφορίες λένε ότι ο Πατριάρχης είχε θυμώσει πολύ για το γεγονός αυτό. Και την ώρα που έφευγε από την Αθήνα τα είπε στον Σεβ. Μεσογαίας Νικόλαο και του ζήτησε να τα μεταφέρει στον Αρχιεπίσκοπο επί λέξη. Όλα αυτά πίστεψαν πολύ ότι είχε δημιουργήσει το κλίμα για να αντιδράσει ο Πατριάρχης. Αλλά και για το θέμα αυτό προτίμησε να κρατήσει στάση αναμονής.
Εκ του Φαναρίου μαθαίνουμε ότι ο Πατριάρχης αποφάσισε να δώσει μια παράταση και σε αυτό το θέμα και πολύ σύντομα θα επανέλθει δριμύτερος.
Είναι γεγονός ότι το Φανάρι έχει ανοιχτά πολλά μέτωπα τα οποία επιφέρουν στο Πατριαρχείο μία ατμόσφαιρα ιδιαιτέρως εσωστρεφή που μόνο καλό δεν κάνει στην εύρυθμη λειτουργία του.
Σημειώνουμε ότι είναι η τρίτη κατά σειρά παράταση που δίνει ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος τόσο στον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Δημήτριο, αλλά και στον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Ιερώνυμο, προφανώς για λόγους που μόνο ο ίδιος γνωρίζει και οι οποίοι αργά ή γρήγορα θα αποκαλυφθούν.
