ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Οι αυξήσεις 2,4% του 2026 στις κύριες συντάξεις, τα νέα ποσά εφάπαξ από περίπου 3.000€ έως και 77.000€, αλλά και τα «κρυφά» αναδρομικά που θα φανερώνουν τα ενημερωτικά του e-ΕΦΚΑ, διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο για περισσότερους από 2,5 εκατ. συνταξιούχους.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Σύμφωνα με τα έως τώρα στοιχεία, οι αυξήσεις θα πιστωθούν νωρίτερα μέσα στον Δεκέμβριο, λόγω Χριστουγέννων, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται και η τελική αποτύπωση της προσωπικής διαφοράς για το 2026.
Ήδη, οι επίσημες ανακοινώσεις και εγκύκλιοι του Υπουργείου Εργασίας και του e-ΕΦΚΑ επιβεβαιώνουν ότι οι πληρωμές των συντάξεων Ιανουαρίου 2026 θα γίνουν νωρίτερα, με ενσωματωμένη την ετήσια αύξηση και τις προσαρμογές της προσωπικής διαφοράς για τους «παλαιούς» συνταξιούχους. Παράλληλα, όσοι αποχωρούν φέτος ή τα επόμενα χρόνια βλέπουν ήδη στον προγραμματισμό τους σοβαρές αποκλίσεις στο εφάπαξ ανάλογα με το πότε θεμελιώνουν δικαίωμα και πόσα χρόνια ασφάλισης έχουν πριν και μετά το 2013.
Αυξήσεις 2,4%: Πόσα κερδίζουν και ποιοι μένουν σχεδόν «παγωμένοι»
Με βάση το ποσοστό 2,4%, οι αυξήσεις στις κύριες συντάξεις ξεκινούν από περίπου 12€ τον μήνα για συνταξιούχους με 500€ και φτάνουν ή και ξεπερνούν τα 60–65€ για συντάξεις κοντά στα 2.700€. Σε ετήσια βάση, αυτό μεταφράζεται σε ενίσχυση της τάξης των 150–780€ μόνο από την τακτική αύξηση, χωρίς να υπολογίζονται τυχόν διορθώσεις, αναδρομικά ή άρσεις κρατήσεων ΕΑΣ.
Το πρόβλημα, ωστόσο, παραμένει για περίπου 670.000 συνταξιούχους με υψηλή προσωπική διαφορά, οι οποίοι θα συνεχίσουν να «ροκανίζουν» μόνο ένα μέρος της αύξησης. Σύμφωνα με τα τελευταία σενάρια, από 1/1/2026 όσοι έχουν προσωπική διαφορά θα λαμβάνουν το 50% της αύξησης μέχρι να μηδενιστεί η διαφορά – κάτι που σε ορισμένες περιπτώσεις σημαίνει ότι θα χρειαστούν αρκετά ακόμα έτη μικρών προσαυξήσεων.
Γι’ αυτό και η προσεκτική παρακολούθηση των ενημερωτικών σημειωμάτων μέσω της ειδικής πλατφόρμας e-ΕΦΚΑ ενημερωτικά είναι κρίσιμη: εκεί θα φαίνεται αναλυτικά πόση αύξηση απορροφά η προσωπική διαφορά και ποιο είναι το καθαρό όφελος στην τσέπη του συνταξιούχου.
ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ 2025–2026: Εφάπαξ 2025: Από 3.000€ έως 77.000€ – Πού ανεβαίνουν και πού «ψαλιδίζονται»
Στο μέτωπο του εφάπαξ, οι διαφορές μεταξύ Ταμείων και κατηγοριών είναι εντυπωσιακές. Οι νέες πληρωμές για το 2025 δείχνουν εύρος από μικρά ποσά γύρω στις 3.000€ για ορισμένες κατηγορίες αυτοαπασχολουμένων, έως και 70.000–77.000€ για προνομιούχες περιπτώσεις με πολλά έτη υψηλών εισφορών σε ταμεία ΔΕΚΟ, Τραπεζών ή ειδικά μισθολόγια.
Στο Δημόσιο, το μέσο εφάπαξ κινείται γύρω στις 24.500–25.000€, με σημαντικές αποκλίσεις:
• Πολιτικοί υπάλληλοι, εκπαιδευτικοί και υπάλληλοι νοσοκομείων κινούνται σε «ζώνη» 22.000–26.500€,
• Σώματα Ασφαλείας και ειδικά μισθολόγια (δικαστικοί, πανεπιστημιακοί, γιατροί ΕΣΥ) καταγράφουν μεγαλύτερα ποσά, με μέσο όρο κοντά στις 39.000€ για τα ειδικά μισθολόγια.
Στα Ταμεία αυτοαπασχολουμένων, οι συμβολαιογράφοι εξακολουθούν να βρίσκονται στην κορυφή με εφάπαξ άνω των 28.000€, ενώ δικηγόροι, μηχανικοί και γιατροί κινούνται σε χαμηλότερα επίπεδα, με μέσους όρους από 4.200€ έως 18.000€, ανάλογα με τα χρόνια και το ύψος εισφορών.
Κλειδί για την κατανόηση των διαφορών είναι το «διπλό σύστημα» υπολογισμού:
• η «παλιά» περίοδος μέχρι το 2013, όπου παίζουν ρόλο τα έτη ασφάλισης και ο μέσος μισθός της πενταετίας 2009–2013,
• και η «νέα» περίοδος μετά το 2014, όπου μετρά αποκλειστικά το ύψος των πραγματικών εισφορών υπέρ πρόνοιας.
Όσο μικραίνει το «παλιό» κομμάτι και μεγαλώνει το «νέο», τόσο το τελικό εφάπαξ τείνει να πιέζεται προς τα κάτω για τους νεότερους ασφαλισμένους.
Ποιοι κερδίζουν αναδρομικά – Πού μπορεί να παρέμβει η Πολιτεία
Το ερώτημα για χιλιάδες εν αναμονή συνταξιούχους είναι αν υπάρχει περιθώριο πραγματικής προσαύξησης του εφάπαξ και δημιουργίας νέων αναδρομικών. Υπηρεσιακοί παράγοντες έχουν εισηγηθεί εδώ και καιρό στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών μια τεχνική λύση: να «μετακινείται» κάθε χρόνο η πενταετία αναφοράς για το καλό τμήμα του εφάπαξ, έτσι ώστε να έρχεται πιο κοντά στην ημερομηνία συνταξιοδότησης.
Με ένα τέτοιο σενάριο, κάποιος που αποχωρεί το 2025 δεν θα «κλειδώνει» για πάντα στην πενταετία 2009–2013, αλλά θα μπορούσε να υπολογίζεται, για παράδειγμα, με βάση την πενταετία 2012–2016, όπου οι αποδοχές του –ιδίως σε υψηλόβαθμες θέσεις– πιθανότατα είναι αυξημένες. Αυτό θα οδηγούσε σε ενίσχυση του «καλού» τμήματος του εφάπαξ και σε έμμεση δημιουργία ενός είδους «δομικού» αναδρομικού για όσους αποχωρούν μετά το 2025.
Την ίδια στιγμή, η συζήτηση για τα αναδρομικά λόγω προσωπικής διαφοράς και ΕΑΣ παραμένει ανοιχτή. Κάθε αλλαγή στο καθεστώς της εισφοράς αλληλεγγύης ή τρόπου υπολογισμού της προσωπικής διαφοράς μπορεί να γεννήσει νέα κύματα διεκδικήσεων, που θα περάσουν υποχρεωτικά μέσα από τις αποφάσεις της κυβέρνησης και τη γραμμή του Υπουργείου Εργασίας.
Πού «κουμπώνουν» εφάπαξ, αυξήσεις και φορολογία
Ακόμη και όταν οι αυξήσεις και τα εφάπαξ φαίνεται να κινούνται ανοδικά, το τελικό καθαρό όφελος κρίνεται στην εφορία. Η ΑΑΔΕ έχει ήδη εκδώσει αναλυτικές οδηγίες για τη φορολογική μεταχείριση των εφάπαξ παροχών, αλλά και για τον τρόπο που δηλώνονται στα εισοδήματα, επηρεάζοντας τη συνολική επιβάρυνση του συνταξιούχου.
Για τους περισσότερους νέους συνταξιούχους, το εφάπαξ φορολογείται με ευνοϊκό συντελεστή, όμως σε περιπτώσεις υψηλών ποσών και παράλληλων εισοδημάτων (ενοίκια, αγροτικά, επαγγελματική δραστηριότητα) η τελική επιβάρυνση μπορεί να περιορίσει σημαντικά την καθαρή «ανάσα» που περίμεναν. Γι’ αυτό, όσοι ετοιμάζονται να αποχωρήσουν το 2025–2026 καλό είναι να ζητήσουν εξατομικευμένο φορολογικό έλεγχο, πριν υποβάλουν οριστική αίτηση συνταξιοδότησης.
Τι να προσέξουν πρακτικά οι συνταξιούχοι τους επόμενους μήνες
Μέσα στους επόμενους μήνες, οι συνταξιούχοι και οι υποψήφιοι συνταξιούχοι καλούνται να προσέξουν πέντε κρίσιμα σημεία, αξιοποιώντας τα εργαλεία του e-ΕΦΚΑ και της ψηφιακής πύλης του Δημοσίου:
1. Αύξηση 2,4% και προσωπική διαφορά
Να ελέγξουν στα ενημερωτικά πόσο από την αύξηση «χάθηκε» στην προσωπική διαφορά και ποιο είναι το πραγματικό καθαρό κέρδος.
2. Πιθανά αναδρομικά
Κάθε αλλαγή στις κρατήσεις ΕΑΣ ή στη μεταχείριση της προσωπικής διαφοράς μπορεί να οδηγήσει σε αναδρομικές επιστροφές. Χρειάζεται παρακολούθηση ανακοινώσεων και εγκυκλίων.
3. Σχεδιασμός εξόδου για καλύτερο εφάπαξ
Για όσους έχουν 35–38 έτη, ο σωστός συγχρονισμός της αίτησης μπορεί να σημαίνει χιλιάδες ευρώ διαφορά, ανάλογα με το αν προλάβουν ευνοϊκότερη πενταετία ή καλύτερο μισθό αναφοράς.
4. Φορολογία εφάπαξ
Να μελετηθεί η επίδραση στη συνολική φορολογική εικόνα – ενδεχομένως να συμφέρει μετάθεση σε έτος με χαμηλότερα άλλα εισοδήματα.
5. Συνδυασμός εφάπαξ, σύνταξης και οικογενειακού προϋπολογισμού
Το εφάπαξ δεν είναι μόνο «δώρο» αλλά και εργαλείο ρύθμισης χρεών, επενδύσεων ή στήριξης παιδιών/εγγονιών. Χρειάζεται προσεκτικός σχεδιασμός, ειδικά όταν το ποσό υπερβαίνει τις 20.000–25.000€.
Το σίγουρο είναι ότι η χρονιά που ανοίγει φέρνει μαζί αυξήσεις, νέες ανισότητες αλλά και παράθυρα διεκδικήσεων. Όσοι συνταξιούχοι παρακολουθήσουν ενεργά τα δικαιώματά τους –και δεν μείνουν μόνο στα «ψιλά γράμματα» των αποφάσεων– θα είναι αυτοί που τελικά θα κερδίσουν τα περισσότερα από το νέο κύκλο προσαρμογών σε συντάξεις, εφάπαξ και αναδρομικά.
