ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Μια νέα γενιά χαμηλοσυνταξιούχων διαμορφώνεται στους κόλπους των ελεύθερων επαγγελματιών, καθώς η συντριπτική πλειονότητα επιλέγει την 1η και φθηνότερη ασφαλιστική κατηγορία εισφορών του e-ΕΦΚΑ, παρά το γεγονός ότι αυτή η επιλογή «κλειδώνει» χαμηλές μελλοντικές αποδοχές.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι από 1,22 εκατ. ασφαλισμένους στην κύρια ασφάλιση, μόλις 52.508 (4,29%) επέλεξαν να αλλάξουν κατηγορία για το 2026.
Η εικόνα που αποτυπώνεται στα δεδομένα του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης είναι αποκαλυπτική: το 82% των επαγγελματιών παραμένει στην 1η κατηγορία με μηνιαία εισφορά 250,77 ευρώ (συν 10 ευρώ υπέρ ανεργίας), ενώ μόλις το 3,5% βρίσκεται στις υψηλές κατηγορίες 4η, 5η και 6η. Η δυνατότητα επιλογής υπάρχει, όμως η οικονομική στενότητα και η αβεβαιότητα οδηγούν στη χαμηλότερη δυνατή επιβάρυνση.
Στα… αζήτητα οι υψηλές κατηγορίες
Οι κατηγορίες με εισφορές 433,47€, 519,45€ και 675,87€ συγκεντρώνουν συνολικά περίπου 42.000 ασφαλισμένους. Στην 6η κατηγορία, που δίνει τη μεγαλύτερη ανταποδοτική σύνταξη, ασφαλίζονται μόλις 12.228 επαγγελματίες.
Η επιλογή αυτή έχει άμεσο αντίκτυπο στο ύψος της σύνταξης. Με 40 χρόνια ασφάλισης:
• 1η κατηγορία: 910€ μικτά
• 6η κατηγορία: 1.940€ μικτά
Με 35 χρόνια:
• 1η κατηγορία: 792€
• 5η κατηγορία: 1.269€
Με 30 χρόνια:
• 1η κατηγορία: 691€
• 6η κατηγορία: 1.234€
Η διαφορά είναι χαοτική, αλλά λίγοι μπορούν να αντέξουν τις αυξημένες εισφορές σε ένα περιβάλλον υψηλού κόστους και φορολογικής πίεσης από την ΑΑΔΕ.
Ποσοστά αναπλήρωσης vs πραγματικά ποσά
Παράδοξο της υπόθεσης είναι ότι στα ποσοστά αναπλήρωσης «κερδίζουν» όσοι πληρώνουν λιγότερα. Με 40 χρόνια ασφάλισης, η σύνταξη στην 1η κατηγορία επιστρέφει περίπου το 70% των εισφορών, ενώ στις υψηλές κατηγορίες το ποσοστό είναι χαμηλότερο.
Όμως τα ποσά παραμένουν χαμηλά, ενισχύοντας τον κίνδυνο δημιουργίας μίας γενιάς συνταξιούχων που θα ζουν με αποδοχές κάτω ή οριακά πάνω από τα 800 ευρώ. Το ζήτημα απασχολεί έντονα και τη Βουλή, καθώς η βιωσιμότητα του συστήματος συνδέεται με τις μακροοικονομικές προβλέψεις που παρακολουθεί και η Τράπεζα της Ελλάδος.
Ανατροπές σε συντάξεις ενστόλων –30% φόρος στις λαϊκές, αφορολόγητο πετρέλαιο από 1/11/2026
Ειδική κατηγορία νέων επαγγελματιών
Στην ειδική κατηγορία νέων επαγγελματιών, με εισφορά 150,46 ευρώ, εντάχθηκαν 23.597 νέοι ασφαλισμένοι μόνο τον Ιανουάριο, ανεβάζοντας το σύνολο στους 192.777. Η κατηγορία ισχύει για πέντε έτη και λειτουργεί ως «ανάσα» στην πρώτη φάση δραστηριότητας, όμως χαμηλώνει αντίστοιχα και τη μελλοντική ανταποδοτική σύνταξη.
Επικουρική και εφάπαξ: Ίδια τάση
Στην επικουρική ασφάλιση (δικηγόροι, μηχανικοί) από 112.531 ασφαλισμένους, μόλις 11.485 (9,3%) επέλεξαν κατηγορία. Η 1η κατηγορία με εισφορά 46,57€ συγκεντρώνει τη μεγάλη πλειονότητα.
Στον κλάδο εφάπαξ (132.810 ασφαλισμένοι), το 10,5% επέλεξε κατηγορία, με τη χαμηλότερη εισφορά των 31,05€ να είναι και εδώ η δημοφιλέστερη.
Η εικόνα είναι ενιαία: επιλογή χαμηλότερων εισφορών σε όλους τους κλάδους.
Συντάξεις Απριλίου και Νοεμβρίου 2026: Πότε πληρώνονται νωρίτερα
Οι πληρωμές του 2026 επηρεάζονται από τις αργίες. Με βάση το ενιαίο πλαίσιο πληρωμών του e-ΕΦΚΑ:
Συντάξεις Απριλίου 2026
Μη Μισθωτοί (ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΕΤΑΑ):
Πληρωμή 26 Μαρτίου – διαθέσιμα από 24/3 το βράδυ.
Μισθωτοί (ΙΚΑ, Δημόσιο, ΝΑΤ):
Πληρωμή 30 Μαρτίου – διαθέσιμα από 27/3 το απόγευμα.
Συντάξεις Νοεμβρίου 2026
Μη Μισθωτοί:
Πληρωμή 27 Οκτωβρίου – διαθέσιμα από 26/10.
Μισθωτοί:
Πληρωμή 29 Οκτωβρίου – διαθέσιμα από 27/10.
Η ταυτόχρονη καταβολή κύριων και επικουρικών αποτελεί πάγια πρακτική, με τις ημερομηνίες να διαμορφώνονται βάσει τραπεζικών αργιών.
Τελευταίες ειδήσεις για συνταξιούχους
• Εξετάζεται νέα ρύθμιση για προσωπική διαφορά σε περίπου 380.000 συνταξιούχους.
• Συζητείται επιτάχυνση απονομών με ψηφιακές διαδικασίες.
• Εντός Μαρτίου αναμένεται εγκύκλιος για αναδρομικά επικουρικών.
• Παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της ΕΑΣ και πιθανών επιστροφών.
• Εξετάζεται αναπροσαρμογή ποσοστών αναπλήρωσης για υψηλές κατηγορίες εισφορών.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: χωρίς κίνητρα για υψηλότερες εισφορές ή αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού της ανταποδοτικής σύνταξης, οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα συνεχίσουν να «κλειδώνουν» χαμηλές συντάξεις. Και η επόμενη δεκαετία ενδέχεται να βρει το σύστημα αντιμέτωπο με μια διευρυμένη γενιά χαμηλοσυνταξιούχων.
ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΝΕΑ 2026: Παγίδα 6ης Κατηγορίας – Απόδοση 35,9% ή Εκτόξευση στο 81,8%;
