ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Νέα δεδομένα διαμορφώνονται για εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους, καθώς η σταδιακή κατάργηση του συμψηφισμού της προσωπικής διαφοράς αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο περνά η ετήσια αύξηση στην τσέπη.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
NEWS: Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο που αποτυπώνεται από το Υπουργείο Εργασίας, το 2026 δεν συμψηφίζεται με την προσωπική διαφορά το 50% της ετήσιας αύξησης, ενώ από το 2027 προβλέπεται πλήρης κατάργηση του συμψηφισμού. Παράλληλα, παραμένουν ανοικτές υποθέσεις αναδρομικών από επανυπολογισμούς και δικαστικές διεκδικήσεις.
Πρώτο θέμα: Πώς λειτουργεί η προσωπική διαφορά
Η προσωπική διαφορά δημιουργήθηκε για να μη μειωθούν απότομα οι παλιές συντάξεις μετά τον επανυπολογισμό. Όταν η παλιά καταβαλλόμενη σύνταξη ήταν μεγαλύτερη από τη νέα επανυπολογισμένη, η απόσταση καταγράφηκε ως προσωπική διαφορά. Μέχρι το 2025, οι ετήσιες αυξήσεις συμψηφίζονταν πρώτα με αυτό το ποσό. Έτσι, πολλοί έβλεπαν λογιστική μείωση της προσωπικής διαφοράς, αλλά καμία πραγματική αύξηση στην πληρωμή.
Για το 2026, περίπου 671.000 συνταξιούχοι εκτιμάται ότι ωφελούνται από τον κανόνα του 50%. Το μισό της αύξησης περνά στο καταβαλλόμενο ποσό και το άλλο μισό μειώνει την προσωπική διαφορά. Από το 2027, εφόσον εφαρμοστεί το ψηφισμένο πλαίσιο χωρίς αλλαγή, ολόκληρη η αύξηση θα καταβάλλεται ανεξάρτητα από το υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς.
Χρειάζεται, ωστόσο, προσοχή: η αύξηση υπολογίζεται στην εθνική και ανταποδοτική σύνταξη, πριν από κράτηση υγείας, ΕΑΣ όπου εφαρμόζεται και φόρο. Συνεπώς, το καθαρό ποσό στον λογαριασμό είναι μικρότερο από το ονομαστικό.
Δεύτερο θέμα: Πότε προκύπτουν αναδρομικά
Η προσωπική διαφορά δεν γεννά από μόνη της αναδρομικά. Αναδρομικό ποσό μπορεί να προκύψει από καθυστερημένο επανυπολογισμό, αναγνώριση επιπλέον χρόνου ασφάλισης, παράλληλη ασφάλιση, διόρθωση συντάξιμων αποδοχών ή δικαστική απόφαση. Διαφορετική κατηγορία αποτελούν οι διεκδικήσεις για τις περικοπές επικουρικών και δώρων του 11μήνου Ιουνίου 2015–Μαΐου 2016, όπου η ύπαρξη αγωγής και η πορεία της συγκεκριμένης υπόθεσης έχουν καθοριστική σημασία.
Οι συνταξιούχοι πρέπει να ελέγχουν το ενημερωτικό σημείωμα και όχι μόνο την τραπεζική πίστωση. Εκεί φαίνονται η εθνική σύνταξη, η ανταποδοτική, η προσωπική διαφορά, η κράτηση υγείας, η ΕΑΣ και ο φόρος.
10 αναλυτικά παραδείγματα
Τα παραδείγματα είναι ενδεικτικά και χρησιμοποιούν υποθετική ετήσια αύξηση 2,5%, ώστε να γίνει κατανοητός ο μηχανισμός. Δεν αποτελούν πρόβλεψη του τελικού ποσοστού.
1. Σύνταξη 800 ευρώ, χωρίς προσωπική διαφορά: Αύξηση 2,5% ίση με 20 ευρώ. Νέο μικτό ποσό 820 ευρώ.
2. Σύνταξη 900 ευρώ, προσωπική διαφορά 15 ευρώ: Αύξηση 22,50 ευρώ. Με τον κανόνα 50%, περίπου 11,25 ευρώ καταβάλλονται και 11,25 ευρώ μειώνουν τη διαφορά.
3. Σύνταξη 1.000 ευρώ, διαφορά 40 ευρώ: Αύξηση 25 ευρώ. Περίπου 12,50 ευρώ περνούν στη σύνταξη και 12,50 ευρώ αφαιρούνται από τη διαφορά.
4. Σύνταξη 1.100 ευρώ, διαφορά 10 ευρώ: Αύξηση 27,50 ευρώ. Τα 13,75 ευρώ καταβάλλονται και τα υπόλοιπα μειώνουν τη διαφορά, η οποία ουσιαστικά μηδενίζεται.
5. Σύνταξη 1.200 ευρώ, διαφορά 70 ευρώ: Αύξηση 30 ευρώ. Ο συνταξιούχος βλέπει περίπου 15 ευρώ μικτά και η διαφορά πέφτει κατά 15 ευρώ.
6. Σύνταξη 1.300 ευρώ, μηδενική διαφορά: Ολόκληρη η αύξηση των 32,50 ευρώ περνά στο μικτό ποσό, πριν από κρατήσεις.
7. Σύνταξη 1.450 ευρώ, διαφορά 25 ευρώ: Η αύξηση είναι 36,25 ευρώ. Περίπου 18,13 ευρώ καταβάλλονται και 18,12 ευρώ συμψηφίζονται.
8. Σύνταξη 1.600 ευρώ, διαφορά 100 ευρώ: Η αύξηση είναι 40 ευρώ. Περίπου 20 ευρώ καταβάλλονται, ενώ η διαφορά περιορίζεται στα 80 ευρώ.
9. Επανυπολογισμός με αύξηση 35 ευρώ από τον Ιανουάριο και εκκαθάριση έπειτα από οκτώ μήνες: Πιθανό μικτό αναδρομικό 280 ευρώ, πριν από φόρο και κρατήσεις.
10. Διόρθωση παράλληλης ασφάλισης με προσαύξηση 60 ευρώ και καθυστέρηση δώδεκα μηνών: Ενδεικτικό μικτό αναδρομικό 720 ευρώ, εφόσον ο e‑ΕΦΚΑ αναγνωρίσει όλη την περίοδο.
Το κρίσιμο συμπέρασμα είναι ότι δύο συνταξιούχοι με την ίδια σύνταξη μπορεί να λάβουν διαφορετική αύξηση, ανάλογα με την προσωπική διαφορά και τις κρατήσεις τους. Η ασφαλής απάντηση βρίσκεται μόνο στο ατομικό ενημερωτικό σημείωμα.
