ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Η εβδομάδα 27 έως 31 Οκτωβρίου 2025 είναι καθοριστική για εκατομμύρια πολίτες, καθώς ολοκληρώνεται ένα από τα μεγαλύτερα πακέτα πληρωμών του φθινοπώρου.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, συνολικά 2.423.535.129,14 ευρώ θα καταβληθούν σε 4.292.231 δικαιούχους από τον e-ΕΦΚΑ και τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ).
Πρόκειται για προγραμματισμένες καταβολές που καλύπτουν κύριες και επικουρικές συντάξεις, εφάπαξ, επιστροφές εισφορών, επιδόματα ανεργίας, καθώς και προγράμματα απασχόλησης και μητρότητας, δίνοντας ανάσα ρευστότητας σε εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά.
Οι πληρωμές του e-ΕΦΚΑ έως 31 Οκτωβρίου
Ο e-ΕΦΚΑ πραγματοποιεί πληρωμές άνω των 2,37 δισ. ευρώ μέσα σε πέντε ημέρες, καλύπτοντας κύριες, επικουρικές και εφάπαξ συντάξεις. Ειδικότερα:
• 27 & 29 Οκτωβρίου: Καταβάλλονται 2.355.352.129 ευρώ σε 4.219.280 δικαιούχουςγια κύριες και επικουρικές συντάξεις του Νοεμβρίου.
• 30 Οκτωβρίου: Πληρωμή 3.200.000 ευρώ σε 8.600 δικαιούχους για προκαταβολή συντάξεων.
• 31 Οκτωβρίου: Πληρωμή 2.000.000 ευρώ σε 1.600 δικαιούχους για επιστροφή εισφορών μη μισθωτών.
• 27–31 Οκτωβρίου: Εφάπαξ ύψους 15.500.000 ευρώ σε 700 δικαιούχους κατόπιν έκδοσης αποφάσεων.
Οι ημερομηνίες αφορούν όλες τις βασικές κατηγορίες συνταξιούχων (ΙΚΑ, Δημοσίου, ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΝΑΤ κ.ά.), με στόχο να ολοκληρωθεί το σύνολο των πληρωμών πριν από την Πέμπτη 31 Οκτωβρίου.
Οι πληρωμές της ΔΥΠΑ – Επιδόματα και προγράμματα
Από τη ΔΥΠΑ, καταβάλλονται περίπου 47,5 εκατ. ευρώ, τα οποία κατανέμονται ως εξής:
• 18.000.000 ευρώ σε 30.000 δικαιούχους για επιδόματα ανεργίας και λοιπά βοηθήματα.
• 13.000.000 ευρώ σε 17.000 μητέρες για επιδοτούμενη άδεια μητρότητας.
• 16.000.000 ευρώ σε 15.000 εργαζόμενους στο πλαίσιο επιδοτούμενων προγραμμάτων απασχόλησης.
• 400.000 ευρώ σε 50 φορείς για εισφορές προγραμμάτων κοινωφελούς χαρακτήρα.
• 83.000 ευρώ σε 1 δικαιούχο του προγράμματος «Σπίτι μου».
Τα παραπάνω ποσά εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο των τακτικών καταβολών κοινωνικής πολιτικής, που συντονίζονται από το Υπουργείο Εργασίας σε συνεργασία με τον e-ΕΦΚΑ και τη ΔΥΠΑ, με στόχο να εξασφαλιστεί η έγκαιρη στήριξη των ευάλωτων ομάδων.
«Καμπανάκι» από το Ελεγκτικό Συνέδριο για το ασφαλιστικό
Την ώρα που οι πληρωμές «τρέχουν», το Ελεγκτικό Συνέδριο, στην ετήσια έκθεσή του για το 2024, προειδοποιεί ότι το ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα αντιμετωπίζει σοβαρούς δημογραφικούς κινδύνους.
Η Έκθεση κάνει λόγο για υπερεξάρτηση του πρώτου πυλώνα ασφάλισης (δημόσιου, αναδιανεμητικού συστήματος), ο οποίος καλύπτει το 95% των συνταξιοδοτικών παροχών, τη στιγμή που οι επαγγελματικοί και ιδιωτικοί πυλώνες συνεισφέρουν μόλις 1% και 4% αντίστοιχα.
Η γήρανση του πληθυσμού και η μείωση των ενεργών ασφαλισμένων δημιουργούν μακροπρόθεσμο κίνδυνο για τη βιωσιμότητα των συντάξεων, ενώ το Συνέδριο ζητά:
• Ενίσχυση των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ).
• Καλύτερη διαχείριση του ΑΚΑΓΕ (Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών).
• Διαφάνεια και τακτικούς ελέγχους στις αποδόσεις των επενδύσεων των αποθεματικών.
Τα οικονομικά του ΑΚΑΓΕ – 17 δισ. ευρώ διαθέσιμα
Το Ελεγκτικό Συνέδριο εκτιμά ότι οι οφειλές του Δημοσίου προς το ΑΚΑΓΕ ξεπερνούν 1 δισ. ευρώ. Παρά τις καθυστερήσεις, στο τέλος του 2024 ο e-ΕΦΚΑ κατέβαλε 250 εκατ. ευρώ υπέρ του ΑΚΑΓΕ, αντί των προγραμματισμένων 50 εκατ., ενώ το Δημόσιο συνεισέφερε 617.413.902 ευρώ ως κρατική επιχορήγηση.
Σήμερα τα διαθέσιμα του Ταμείου ξεπερνούν τα 17 δισ. ευρώ, ωστόσο δεν υπάρχουν εγκεκριμένοι ισολογισμοί από τους Υπουργούς Οικονομικών και Εργασίας, ενώ δεν διενεργείται τακτικός έλεγχος της διαχείρισης. Το Συνέδριο χαρακτηρίζει το θεσμικό πλαίσιο «δυσλειτουργικό» και «πολύπλοκο», ζητώντας κεντρικό μηχανισμό εποπτείας.
Μεταρρυθμίσεις για βιώσιμο ασφαλιστικό
Το Υπουργείο Εργασίας προετοιμάζει νέο σχέδιο νόμου για την αναβάθμιση των επαγγελματικών ταμείων, με στόχο τη θεσμική θωράκιση των ΤΕΑ και τη φορολογική εξίσωση με τα ομαδικά ασφαλιστήρια.
Από την 1η Ιανουαρίου 2025, η Τράπεζα της Ελλάδος θα έχει την αποκλειστική εποπτεία των ΤΕΑ, ενώ το νέο πλαίσιο θα προβλέπει:
• Δυνατότητα μεταφοράς ασφαλισμένων μεταξύ ΤΕΑ και ομαδικών συμβολαίων.
• Ενιαία πρότυπα επενδυτικής διαφάνειας.
• Κίνητρα συμμετοχής για νέους ασφαλισμένους.
Το μεγαλύτερο «αγκάθι» παραμένει το φορολογικό καθεστώς, που –όπως υποστηρίζουν εκπρόσωποι των ΤΕΑ– έχει «παγώσει» την αγορά. Στο επίκεντρο βρίσκεται και η υπόθεση του ΤΑΥΦΕ, όπου με απόφαση του Υπουργείου Εργασίας αναβλήθηκε για δύο έτη η εφαρμογή του Ν. 5078/2023 σχετικά με τη λήξη της υποχρεωτικής ασφάλισης των εργαζομένων στο φάρμακο.
Το Ταμείο, με επίσημη ανακοίνωση, υποδέχθηκε θετικά την απόφαση, καθώς δίνει χρόνο για διάλογο και εξεύρεση βιώσιμης λύσης υπέρ των ασφαλισμένων.
Οι δαπάνες κοινωνικής προστασίας
Το Ελεγκτικό Συνέδριο επεσήμανε ακόμη ότι το σύστημα παραμένει κατακερματισμένο, με δεκάδες επιδόματα χωρίς ενιαίο μηχανισμό αξιολόγησης. Οι δαπάνες κοινωνικής προστασίας δεν κατανέμονται πάντα δίκαια, ενώ λείπει θεσμικός φορέας παρακολούθησης της αποδοτικότητάς τους.
Το Συμβούλιο ζητά τη δημιουργία Εθνικού Μηχανισμού Αξιολόγησης Επιδομάτων, που θα ελέγχει αν τα ποσά καταλήγουν στους πραγματικά δικαιούχους, περιορίζοντας την αλληλοεπικάλυψη και τη σπατάλη δημοσίων πόρων.
Επόμενα βήματα – Προς πιο δίκαιο και βιώσιμο σύστημα
Το Υπουργείο Εργασίας αναμένεται να παρουσιάσει μέχρι το τέλος του έτους ολοκληρωμένο σχέδιο τριών πυλώνων:
1. Ενίσχυση του πρώτου πυλώνα (δημόσιες συντάξεις μέσω e-ΕΦΚΑ).
2. Ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα (ΤΕΑ και επαγγελματικά ταμεία).
3. Κίνητρα για τον τρίτο πυλώνα (ιδιωτική ασφάλιση με φοροελαφρύνσεις).
Στόχος είναι η ισονομία, διαφάνεια και βιωσιμότητα σε βάθος χρόνου, ώστε η νέα γενιά ασφαλισμένων να απολαμβάνει αξιοπρεπείς συντάξεις χωρίς τον φόβο κατάρρευσης του συστήματος.
Το μήνυμα της αγοράς
Η «ένεση» ρευστότητας ύψους 2,42 δισ. ευρώ αναμένεται να δώσει προσωρινή ανάσα στην πραγματική οικονομία, ωστόσο τα διαρθρωτικά προβλήματα του ασφαλιστικού παραμένουν. Η δημογραφική συρρίκνωση, η μερική απασχόληση και η ανεπαρκής ιδιωτική αποταμίευση εξακολουθούν να απειλούν τη μακροχρόνια σταθερότητα του συστήματος.
Η κυβέρνηση καλείται πλέον να αποδείξει ότι οι μεταρρυθμίσεις του 2025 δεν θα είναι απλώς λογιστικές, αλλά ουσιαστικές — εξασφαλίζοντας αξιοπιστία και κοινωνική δικαιοσύνη για τα επόμενα χρόνια.
