ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Χιλιάδες ασφαλισμένοι εξετάζουν την αναγνώριση πλασματικών ετών για να κατοχυρώσουν ταχύτερα δικαίωμα σύνταξης. Τι ισχύει για το κόστος, τις εκπτώσεις, την ΕΑΣ και τις επιλογές πληρωμής.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Η αναγνώριση πλασματικών ετών εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα «εργαλεία» για όσους επιθυμούν να θεμελιώσουν ταχύτερα συνταξιοδοτικό δικαίωμα και να αποχωρήσουν από την εργασία με πλήρη σύνταξη στο 62ο έτος της ηλικίας τους.
Σύμφωνα με πληροφορίες που συγκέντρωσε το VimaOrthodoxias.gr, ανώτατα υπηρεσιακά στελέχη του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων επισημαίνουν ότι οι αιτήσεις για αναγνώριση πλασματικού χρόνου παραμένουν ιδιαίτερα αυξημένες, καθώς ολοένα και περισσότεροι ασφαλισμένοι επιδιώκουν να συμπληρώσουν τα απαιτούμενα 40 έτη ασφάλισης και να εξασφαλίσουν ευνοϊκότερες προϋποθέσεις εξόδου.
Οι ειδικοί, ωστόσο, τονίζουν ότι η εξαγορά δεν είναι πάντοτε η καλύτερη επιλογή. Πριν από κάθε απόφαση απαιτείται αναλυτικός υπολογισμός του κόστους, της μελλοντικής σύνταξης και του πραγματικού οικονομικού οφέλους που θα προκύψει.
Ποιοι μπορούν να αναγνωρίσουν πλασματικά έτη
Η νομοθεσία προβλέπει τη δυνατότητα αναγνώρισης διαφορετικών κατηγοριών πλασματικού χρόνου, ανάλογα με το ασφαλιστικό ιστορικό κάθε ασφαλισμένου.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
• ο χρόνος στρατιωτικής θητείας,
• τα έτη σπουδών,
• ο χρόνος ανατροφής παιδιών,
• συγκεκριμένες περίοδοι ανεργίας ή ασφάλισης,
• λοιποί χρόνοι που προβλέπονται από την ασφαλιστική νομοθεσία.
Η αναγνώριση μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο για θεμελίωση όσο και για προσαύξηση της ανταποδοτικής σύνταξης, ανάλογα με την περίπτωση.
Πώς υπολογίζεται το κόστος
Για τους μισθωτούς, το κόστος αντιστοιχεί στο 20% των τελευταίων μεικτών αποδοχών για κάθε μήνα που αναγνωρίζεται.
Στους ελεύθερους επαγγελματίες υπολογίζεται με βάση την ασφαλιστική κατηγορία στην οποία ανήκουν κατά την ημερομηνία της αίτησης.
Για τους δημοσίους υπαλλήλους εφαρμόζεται επίσης ποσοστό 20% επί των συντάξιμων αποδοχών.
Όσο υψηλότερες είναι οι αποδοχές και όσο περισσότερα χρόνια εξαγοράζονται, τόσο μεγαλύτερο γίνεται και το συνολικό κόστος.
Οι εκπτώσεις
Η νομοθεσία προβλέπει σημαντικά κίνητρα για όσους επιλέγουν εφάπαξ εξόφληση.
Οι εκπτώσεις φθάνουν:
• 2% για ένα έτος,
• 4% για δύο έτη,
• 6% για τρία έτη,
• 8% για τέσσερα έτη,
• 10% για πέντε έτη,
• 14% για επτά έτη.
Εναλλακτικά, ο ασφαλισμένος μπορεί να εξοφλήσει σε δόσεις ή να επιλέξει παρακράτηση από τη μελλοντική σύνταξη.
Τι ισχύει για την ΕΑΣ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), η οποία συνεχίζει να απασχολεί εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους.
Η ΕΑΣ εξακολουθεί να επιβάλλεται στις υψηλότερες κύριες συντάξεις, με βάση τα ισχύοντα εισοδηματικά κλιμάκια.
Το τελευταίο διάστημα εξετάζονται παρεμβάσεις για πιο δίκαιη εφαρμογή της εισφοράς, ώστε μικρές αυξήσεις στις συντάξεις να μην οδηγούν αυτόματα σε μεγαλύτερες κρατήσεις που εξανεμίζουν το όφελος των αυξήσεων.
Αρμόδιες πηγές αναφέρουν ότι το θέμα παραμένει στο τραπέζι των συζητήσεων, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ανακοινωθεί οριστική αλλαγή.
Επτά χαρακτηριστικά παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Μισθωτός ηλικίας 61 ετών διαθέτει 37 πραγματικά έτη ασφάλισης και εξαγοράζει τρία πλασματικά έτη λόγω τέκνων. Συμπληρώνει έτσι τα απαιτούμενα 40 χρόνια και μπορεί να αποχωρήσει με πλήρη σύνταξη στο 62ο έτος.
Παράδειγμα 2
Δημόσιος υπάλληλος αναγνωρίζει τέσσερα έτη σπουδών. Παρότι καταβάλλει σημαντικό ποσό εξαγοράς, αποφεύγει την παραμονή στην εργασία για επιπλέον τέσσερα χρόνια.
Παράδειγμα 3
Ελεύθερος επαγγελματίας που βρίσκεται σε υψηλή ασφαλιστική κατηγορία εξετάζει αν τον συμφέρει η εξαγορά. Με τη βοήθεια αναλογιστικού υπολογισμού διαπιστώνει ότι η δαπάνη είναι μεγάλη και αποφασίζει να αναγνωρίσει λιγότερα χρόνια.
Παράδειγμα 4
Ασφαλισμένος με τελευταίο μεικτό μισθό 1.700 ευρώ εξαγοράζει τρία πλασματικά έτη. Με την εφάπαξ πληρωμή μειώνει αισθητά το συνολικό κόστος χάρη στην προβλεπόμενη έκπτωση.
Παράδειγμα 5
Εργαζόμενος με αποδοχές άνω των 2.200 ευρώ αναγνωρίζει τέσσερα χρόνια σπουδών. Η εφάπαξ εξόφληση μειώνει το ποσό της εξαγοράς κατά αρκετές χιλιάδες ευρώ σε σχέση με τη σταδιακή πληρωμή.
Παράδειγμα 6
Συνταξιούχος με υψηλή κύρια σύνταξη συνεχίζει να υπόκειται σε κράτηση ΕΑΣ. Σε περίπτωση μελλοντικής αναμόρφωσης των κλιμακίων, ενδέχεται να περιοριστούν οι κρατήσεις χωρίς να επηρεαστεί το συνταξιοδοτικό του δικαίωμα.
Παράδειγμα 7
Ασφαλισμένος που δεν διαθέτει την απαιτούμενη ρευστότητα επιλέγει να μην πληρώσει εφάπαξ την εξαγορά. Το ποσό εξοφλείται μέσω μηνιαίας παρακράτησης από τη σύνταξή του, ώστε να μη χρειαστεί άμεση μεγάλη οικονομική επιβάρυνση.
Η σημασία της σωστής επιλογής
Η αναγνώριση πλασματικών ετών αποτελεί σημαντική επένδυση, αλλά δεν είναι πάντα συμφέρουσα.
Σε αρκετές περιπτώσεις το συνολικό κόστος μπορεί να υπερβεί τις 20.000 ευρώ, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την προηγούμενη αξιολόγηση.
Οι ασφαλισμένοι θα πρέπει να εξετάζουν:
• αν θεμελιώνουν νωρίτερα δικαίωμα,
• πόσο αυξάνεται η ανταποδοτική σύνταξη,
• πόσος χρόνος εργασίας εξοικονομείται,
• αν συμφέρει η εφάπαξ εξόφληση.
Η διαδικασία πρέπει να βασίζεται σε εξατομικευμένο ασφαλιστικό έλεγχο και όχι σε γενικές εκτιμήσεις.
Για τον λόγο αυτό, πριν από οποιαδήποτε αίτηση αναγνώρισης, συνιστάται πλήρης καταγραφή του ασφαλιστικού χρόνου μέσω του e-ΕΦΚΑ και αναλυτική εκτίμηση της σχέσης κόστους–οφέλους. Όπως επισημαίνουν ειδικοί της κοινωνικής ασφάλισης, η σωστή αξιοποίηση των πλασματικών ετών μπορεί να οδηγήσει σε ταχύτερη συνταξιοδότηση και μεγαλύτερη οικονομική ασφάλεια, αρκεί η απόφαση να λαμβάνεται μετά από τεκμηριωμένο υπολογισμό και όχι βιαστικά.
