ΟΠΕΚΕΠΕ: Η παράταση της υποβολής των δηλώσεων ΟΣΔΕ μέχρι τις 29 Αυγούστου 2025, όπως ανακοίνωσε επίσημα ο ΟΠΕΚΕΠΕ, έρχεται να επιβεβαιώσει τη σύγχυση αλλά και την αβεβαιότητα που κυριαρχεί στον αγροτικό κόσμο τους τελευταίους μήνες.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Μαζί με την προθεσμία παρατείνεται και το πρόβλημα που αφορά τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ), καθώς – όπως φαίνεται – οριστικοποίηση δηλώσεων θα επιτραπεί ακόμη και χωρίς την ύπαρξή του, με τη δέσμευση ότι θα προσκομιστεί έως τέλη Οκτωβρίου.
Ο ΣΟΛΟΜΩΝΤΕΙΟΣ ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΤΑΚ
Το σενάριο αυτό, που είχε επεξεργαστεί εδώ και καιρό η ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, βρίσκει εφαρμογή σε μία περίοδο κατά την οποία οι δηλώσεις ΟΣΔΕ γίνονται με το σταγονόμετρο. Η λύση προβλέπει ότι οι αγρότες μπορούν να ολοκληρώσουν τις δηλώσεις τους χωρίς να δηλώσουν τον ΑΤΑΚ στα ακίνητά τους. Ωστόσο, στις περιπτώσεις αυτές δεν ενεργοποιείται η επιδότηση για τα αγροτεμάχια χωρίς ΑΤΑΚ, ενώ διατηρείται η δυνατότητα ενεργοποίησης μετά την προσκόμισή του, εφόσον γίνει εμπρόθεσμα έως και τον Οκτώβριο.
ECO-SCHEMES: «ΚΟΒΟΝΤΑΙ» ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΑΥΣΤΗΡΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ
Την ίδια ώρα, το χάος στα οικολογικά σχήματα (eco-schemes) επιτείνεται, καθώς η προχειρότητα των προηγούμενων ετών έρχεται αντιμέτωπη με την αυστηροποίηση των ελέγχων. Οι δηλώσεις οικολογικών σχημάτων, για τις οποίες αναμένεται και εκεί παράταση έως τις 20 Αυγούστου, περνούν πλέον από αυστηρό ποιοτικό και ποσοτικό έλεγχο.
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ, σύμφωνα με πληροφορίες από τον ΕΛΓΟ–ΔΗΜΗΤΡΑ, ετοιμάζει σαρωτικές διασταυρώσεις τιμολογίων, δηλώσεων και αποδεικτικών, ειδικά για δημοφιλείς δράσεις όπως:
• Βιολογικά και κομποστοποίηση
• Εναλλακτική ζιζανιοκτονία
• Δασολιβαδικά
• Δακοπαγίδες και ειδική θρέψη
Η πρόβλεψη για μειώσεις ενισχύσεων 40% έως 50% ανά δράση δεν είναι θεωρητική: βάσει της απόφασης του υπουργού Κώστα Τσιάρα (ΦΕΚ 6717/Β’/2024), όσοι παραβούν τις δεσμεύσεις και χρησιμοποιήσουν απαγορευμένες εισροές, κινδυνεύουν με μείωση κατά τουλάχιστον 30% στην επιδότησή τους.
Η ΑΝΙΣΟΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΠΡΙΜ ΚΑΙ Η ΕΜΠΛΟΚΗ ΤΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ
Το φιάσκο του προηγούμενου καθεστώτος στα οικολογικά σχήματα αναδεικνύεται και από τα στατιστικά στοιχεία του έτους ενίσχυσης 2023. Συγκεκριμένα:
• Συνολικοί δικαιούχοι: 409.910
• Συνολικό ποσό ενισχύσεων: 436.970.334 ευρώ
• Μέση ενίσχυση ανά δικαιούχο: 1.066,02 ευρώ
• Δικαιούχοι με ποσά < 5.001 ευρώ: 394.078 (96,1%)
• Έλαβαν: 295.006.319 ευρώ (67,5%)
• Δικαιούχοι με ποσά ≥ 5.001 ευρώ: 15.832 (3,9%)
• Έλαβαν: 141.964.016 ευρώ (32,5%)
• Το top 1% έλαβε 14,3% του συνολικού ποσού
• Το top 5% έλαβε 37,4%
• Το top 10% έλαβε 52,6% του συνόλου
Αυτές οι κραυγαλέες στρεβλώσεις αποδεικνύουν ότι λίγοι αγρότες απορρόφησαν τη μερίδα του λέοντος, ενώ η πλειοψηφία των παραγωγών είτε δεν έλαβε τα αναμενόμενα είτε υπέστη περικοπές.
ΤΟ ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΤΩΝ «ΑΔΡΑΝΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ»
Αξίζει να θυμίσουμε την ανακοίνωση των αγροτικών συλλόγων Βελβεντού, Νάουσας, Αλμωπίας και Σκύδρας που μιλούσαν ανοιχτά για κατάρρευση των οικολογικών δράσεων. Με τη φράση «το έργο eco-schemes έλαβε τέλος», περιέγραφαν την πραγματικότητα της αδικίας: αγρότες που πραγματικά εφάρμοσαν τα βιολογικά να πληρώνονται ελάχιστα, ενώ «πληροφορημένοι» αγρότες να λαμβάνουν πριμ χωρίς καμία εφαρμογή δράσης, εκμεταλλευόμενοι την απουσία επιτόπιων ελέγχων.
ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ: ΝΕΑ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΣΤΙΣ ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΤΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ
Πέρα από τα παραπάνω, νέα απογοήτευση προκαλεί η πληροφορία ότι η πληρωμή των παλαιών βιολογικών – προγραμματισμένη για τις 31 Ιουλίου – μετατίθεται για το τέλος της ερχόμενης εβδομάδας (8 Αυγούστου). Το ποσό αφορά περίπου 60 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ, η καθυστέρηση αποδίδεται σε τεχνικές δυσκολίες του συστήματος. Για το μέτρο των Αυτόχθονων Φυλών (περίπου 18 εκατ. ευρώ), η πληρωμή αναμένεται αργότερα, χωρίς να έχει οριστεί ημερομηνία.
⸻
ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ ΜΕ ΤΟ ΝΕΟ ΜΕΤΡΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ (2024)
Ακόμη και το νέο μέτρο βιολογικής φυτικής παραγωγής, ύψους 130 εκατ. ευρώ, παραμένει σε καθεστώς αναμονής πληρωμής. Παρά το γεγονός ότι στόχος είναι η καταβολή να γίνει εντός Αυγούστου, καμία επίσημη ημερομηνία δεν έχει ανακοινωθεί.
Για τη βιολογική κτηνοτροφία και μελισσοκομία, οι έλεγχοι είναι ακόμη σε εξέλιξη, κάτι που σημαίνει ότι οι ενισχύσεις δεν αναμένονται πριν τον Οκτώβριο.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: ΟΙ ΑΓΡΟΤΕΣ ΣΕ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΑΡΑΤΕΤΑΜΕΝΗΣ ΑΝΗΣΥΧΙΑΣ
Με το σύστημα ΟΣΔΕ να παραμένει ευάλωτο, τους ελέγχους να γίνονται σποραδικά, τις ενισχύσεις να κατανέμονται άνισα, και τις πληρωμές να καθυστερούν, η πραγματική εικόνα που σχηματίζεται για το 2025 είναι αυτή μιας μεταβατικής χρονιάς γεμάτης εντάσεις, ασάφειες και ανισότητες.
Η ανάγκη για δομική μεταρρύθμιση του μοντέλου επιδοτήσεων και για διάφανες διαδικασίες ελέγχου, αποτελεί πλέον εθνική αγροτική προτεραιότητα.
Αν δεν υπάρξει πολιτική βούληση και τεχνοκρατική επανεκκίνηση του ΟΠΕΚΕΠΕ και των οικολογικών δράσεων, το 2025 θα αποτελέσει τη χρονιά που οριστικοποιήθηκε η απαξίωση του συστήματος ενισχύσεων.
Σύμφωνα με πληροφορίες του vimaorthodoxias.gr, εντός των επόμενων ημερών αναμένονται και νέες διορθωτικές παρεμβάσεις στο θέμα του ΑΤΑΚ αλλά και στις διαδικασίες αποδοχής αιτήσεων για eco-schemes, ειδικά για τις δράσεις χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
