ΟΥΚΡΑΝΙΑ: Σε λίγες ημέρες, στις 24 Φεβρουαρίου 2025, συμπληρώνονται τρία έτη από όταν η Ουκρανία έγινε η σκηνή του παγκόσμιου δράματος που παρακολουθεί όλη η ανθρωπότητα μέχρι σήμερα.
Toύ Βασίλειου Ευσταθίου – Δρ. Φυσικού, Θεολόγου, MEd
1. Εισαγωγή
Η πυρηνική απειλή ήρθε σε πολλές στιγμές του πολέμου πρό των θυρών και με κομμένη την ανάσα ο κάθε λογικά σκεπτόμενος πολίτης σε όλο τον πλανήτη αντιλαμβανόταν ότι τα πράγματα μπορεί ανά πάσα στιγμή να πάρουν ολέθρια τροπή. Παρακολουθήσαμε τον προηγούμενο πρόεδρο Αμερικής σε συνεργασία με τους Ευρωπαίους να ενισχύουν επίμονα την ουκρανική κυβέρνηση, ώστε να μπορεί να μένει όρθια στο μέτωπο της αντίστασης κατά της ρωσικής επέλασης επί αυτά τα τρία έτη. Ενώ όμως τα εφόδια και ο εξοπλισμός αντικαθιστούνταν και εκσυγχρονίζονταν συνεχώς, οι άνθρωποι που χάνονταν δεν μπορούν πιά να ξαναγυρίσουν.
Οι κυρώσεις που εφάρμοσαν στη δύση κατά της Ρωσίας μόνο το αναμενόμενο αποτέλεσμα δεν είχαν, καθώς ενώ η Ρωσία παρέκαμψε επιτυχώς το αδιέξοξο που ήθελαν να την οδηγήσουν, συνάπτοντας συνεργασίες με πρόθυμες χώρες της ανατολής. Ωστόσο αυτά τα μέτρα γύρισαν μπούμερανκ. Εκτός όλων αυτών, και η πληροφόρηση των λαών για όλα αυτά γινόταν μέσα σε ένα προπαγανδιστικό πλαίσιο, σύμφωνα με το οποίο όσα λέγονταν κατηγορώντας για όλα τους Ρώσους και υπερασπίζοντας υπό κάθε συνθήκη την ουκρανική κυβέρνηση, τον πόλεμο υπέρ της αντίστασής της και την βοήθεια των δυτικών, ήταν σωστά και αξιέπαινα. Αντιθέτως οτιδήποτε λεγόταν που δικαιολογούσε στο παραμικρό τους Ρώσους, επιρρίπτοντας κάποιες ευθύνες και στην ουκρανική κυβέρνηση, και συνεπώς και στους δυτικούς εταίρους και προστάτες της, χαρακτηριζόταν με τον πιό απόλυτο τρόπο πληρωμένη ρωσική προπαγάνδα, όπως και οι δημοσιογράφοι και οι αναλυτές που τολμούσαν και έκφραζαν αυτές τις απόψεις κατηγορούνταν ότι είναι πουλημένα όργανα των Ρώσων.
2. Ο ρόλος της νέας αμερικανικής ηγεσίας.
Όμως από τις 20 Ιανουαρίου, που ορκίστηκε ο νέος πρόεδρος της Αμερικής τα πράγματα φαίνεται να παίρνουν μια άλλη τροπή. Ο Ντόναλντ Τράμπ, που ήδη προεκλογικά είχε τεθεί κατά του πολέμου, δείχνει να εργάζεται αποφασιστικά υπέρ της λήξης του σχεδόν αμέσως από όταν ανέλαβε την ηγεσία. Γενικά, σημαντικά πράγματα αλλάξαν στην Αμερική, αλλά και παγκοσμίως, όταν ανέλαβε για δεύτερη φορά μετά από τέσσερα χρόνια ο συγκεκριμένος πρόεδρος, όπως κυρίως είναι θα λέγαμε η καταστολή της καταστροφικής woke αντζέντας και η εκεχειρία στη Γάζα. Εκτός αυτών όμως, χάρη στον Τράμπ βγήκε στην φόρα και ο ελεεινός ρόλος που διαδραμάτιζε η αμερικανική USAID στις τύχες του κόσμου: πολλά δισεκατομμύρια ξοδεύονταν για να επηρεάζονται κυβερνήσεις, αλλά και να ανατρέπονται πραξικοπηματικά κατά την βούληση κάποιων ισχυρών, για να διαμορφώνεται η κοινή γνώμη κατά την κρίση τους και να χειραγωγούνται από αυτούς οι λαοί.
Και είναι εδώ ακριβώς που αποκαλύφθηκε αναμφισβήτητα πλέον ποιοί ήταν αυτοί που όντως πληρώνονταν για να παραπληροφορούν σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η στυγνή λοιπόν επέμβαση της USAID στην πληροφόρηση υπέρ της ουκρανικής κυβέρνησης και του πολέμου είναι πιά αποδεδειγμένο γεγονός, ενώ αντίθετα μέχρι τώρα τίποτα αντίστοιχο δεν έχει αποδειχθεί να συνέβαινε σε τέτοια κλίμακα υπέρ της πλευράς της Ρωσίας και της λήξης του πολέμου. Αντιθέτως υπάρχουν πολλοί και στην δύση ακόμα που συμφωνούν με κάποια δίκαια της Ρωσίας και βέβαια υπερασπίζονται την ιδέα της λήξης του πολέμου με κάποιες εκατέρωθεν υποχωρήσεις. Δεν είναι πράγματι σοφό να τάσσεσαι με κάποιες λογικές υποχωρήσεις υπέρ της ειρήνης, αντί του πολέμου, όπου καταστρέφονται υποδομές, σπαταλούνται άσκοπα πόροι, εξαφανίζονται περιουσίες και πάνω από όλα χάνονται ανεκτίμητες ανθρώπινες ζωές; «Μακάριοι οι ειρηνοποιοί, ότι αυτοί υιοί Θεού κληθήσονται», Μτ. 5, 9.
3. Η στάση των Ευρωπαίων Ηγετών.
Και όμως η άνοδος του νέου Αμερικανού προέδρου, που τουλάχιστον ως τώρα παρουσιάζεται να υπερασπίζεται την ιδέα της ειρήνης, έναντι της καταστροφικής λαίλαπας του πολέμου, που σύρει μαζί της στις μέρες μας και την απειλή του πυρηνικού ολοκαυτώματος αν υπάρξουν κάποιες σοβαρές λάθος κινήσεις από την μια η την άλλη πλευρά, φαίνεται να έχει επιφέρει σύγχυση και απογοήτευση στους Ευρωπαίους ηγέτες. Έχοντας κάποιοι από αυτούς προσχωρήσει κατά την διάρκεια του πολέμου, πέρα από την θέση της απλής στήριξης στην Ουκρανία με πόρους και εξοπλισμό, στην ιδέα της άμεσης στρατιωτικής εμπλοκής στον πόλεμο κατά της Ρωσίας, στέλνοντας στρατό στην Ουκρανία (άν και ανεπίσημα έχει γίνει και αυτό σε μικρή κλίμακα), δεν φαίνονται πρόθυμοι να δεχθούν την ιδέα της ειρήνης. Παρουσιάζονται λοιπόν φιλοπόλεμοι, χωρίς όμως να ρωτήσουν την βούληση του λαού τους γι’ αυτό, ο οποίος βέβαια τον τελευταίο καιρό σε πολλές χώρες τους αμφισβητεί όλο και περισσότερο.
Όπως έχουν εξηγήσει έγκριτοι στρατιωτικοί αναλυτές, όπως ο κ. Ι. Μάζης, ο κ. Ι. Μπαλτζώης και ο κ. Σ. Καλεντερίδης, κανείς από όλους αυτούς δεν είναι σε θέση να εμπλακεί με την Ρωσία όχι μόνο μόνος του, αλλά και όλοι μαζί ως Ευρώπη, γιατί ούτε σε μέσα, ούτε και σε στρατό, μπορούν να αντιπαραταχθούν απέναντί της, και ως προς την ποσότητα, και ως προς τον εκσυγχρονισμό, και ως προς την αποτελεσματικότητα της διοίκησης και οργάνωσης. Ο μόνος τρόπος για να την αντιμετωπίσουν είναι με την βοήθεια της Αμερικής, η οποία όμως ακόμα και με τον προηγούμενο πρόεδρο ήταν τελείως αρνητική στο ενδεχόμενο μιάς άμεσης εμπλοκής αυτής στον πόλεμο. Κατ’ αρχήν για να στείλει η Αμερική το στρατό που χρειάζεται αν γίνει μια τέτοια σύρραξη στην Ευρώπη χρειάζεται να στείλει εκατοντάδες καράβια μέσω του Ατλαντικού σε μια απόσταση μερικών χιλιάδων μιλίων, όπου θα τους περιμένουν τα υποβρύχια των αντιπάλων τους.
Όμως τι προξενεί αυτό το άτοπο πολεμικό παραλήρημα των Ευρωπαίων ηγετών κατά της Ρωσίας; Αυτό όπως ομολογούν οι ίδιοι είναι ο φόβος του ότι αν γίνει ειρήνη τώρα με την Ρωσία, παραχωρώντας σε αυτή τα εδάφη της Ουκρανίας που κέρδισε στο πόλεμο, αποκλείοντας την Ουκρανία από την νατοϊκή συμμαχία και συμφωνώντας την μερική αποστρατικοποίησή της, μετατρέποντάς την σε ουδέτερη ζώνη με εγγυήσεις ασφαλείας, τότε η Ρωσία θα το εκμεταλλευτεί αυτό για να εμπλακεί ξανά σε πόλεμο με την Ευρώπη άμεσα στο μέλλον. Ο φόβος τους λοιπόν λένε ότι είναι πίσω από την αντίδρασή τους στην νέα ειρηνευτική αμερικανική πολιτική στο θέμα της Ουκρανίας. Οπότε αφού φοβάται το ποντίκι τον ελέφαντα, του ορμάει πρώτο…! Αυτή λοιπόν είναι η «λογική» των ηγετών της Ευρώπης.
Και φυσικά μόνο στην ολοσχερή καταστροφή μπορεί να μας οδηγήσει.
4. Τι θα έπρεπε να γίνει και τι όχι.
Ακόμα και αν η Ρωσική ηγεσία είχε τέτοιο κακό σκοπό, η λογική λύση για τους Ευρωπαίους δεν μπορεί ποτέ να είναι να ξεκινήσουν τον γενικό πόλεμο μια ώρα αρχύτερα. Αυτό είναι βέβαια σκέτος παραλογισμός, από ανθρώπους που η απομάκρυνσή τους από τον χριστιανικό Θεό των πατέρων τους, τους έχει κάνει να χάνουν τα λογικά τους. Αντιθέτως ο Τράμπ μέσα στην φαινομενική «τρέλα» του είναι πολύ πιό λογικός, γιατί πιστεύει και επικαλείται το Θεό: υπερασπίζεται το δικαίωμα στην ζωή των αγέννητων παιδιών, τον φυσιολογικό γάμο μεταξύ ανδρός και γυναικός με δικαίωμα υιοθεσίας παιδιών μόνο από αυτούς, την ειρήνη των λαών, όπου μπορεί να ευδοκιμήσει με ασφάλεια το πολυτιμότερο αγαθό που είναι η ανθρώπινη ζωή.
Αντί οι ευρωπαϊκές ηγεσίες να κρύβουν την ανεπάρκεια και ανικανότητα τους πίσω από την «ενοχή» και «απειλή» της Ρωσίας, θα μπορούσαν να κοιτάξουν να βρούν τον δρόμο που έχουν χάσει προς την πρόοδο, καλλιεργώντας την ειρηνική συνύπαρξη με τον ισχυρό γείτονά τους. Η λύση στην αμηχανία και στις φοβίες τους με την Ρωσία είναι να αναπτύξουν τον στρατό τους, με σκοπό την κοινή άμυνα σε περίπτωση που προσβληθούν από ξένες δυνάμεις. Ποτέ δεν μπορεί να είναι λύση βέβαια ένας επιθετικός πόλεμος, πολύ περισσότερο μάλιστα όταν δεν διαθέτουν τον ικανό στρατό που χρειάζονται. Και δεν μπορεί με κανένα τρόπο να παρουσιάζεται ως άμυνα η εμπλοκή τους στον πόλεμο της Ουκρανίας. Το τι έγινε εκεί θα έπρεπε και πρέπει να μείνει ανάμεσα στις δυο χώρες που ξεκίνησε. Και η αρχή των οδυνών δεν ήταν φυσικά μόνο η εισβολή της Ρωσίας, αλλά και η ουκρανική πρόκληση για ένταξη στο ΝΑΤΟ και η πολεμική σφοδρότητα της ουκρανικής κυβέρνησης μετά το πραξικόπημα του Euromaidan κατά των αυτονομιστών του Ντονμπάς. Είναι θέματα που πρέπει να λυθούν καθαρά μεταξύ των δύο χωρών, λαμβάνοντας υπόψη και τα κοινά στην ιστορία τους.
5. Η δίωξη της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Βασική παράμετρο του όλου ζητήματος είναι και η τύχη της Ορθόδοξης Ουκρανικής Εκκλησίας, που αν και φέρει μια χιλιόχρονη ιστορία και βρίσκεται σε κοινωνία με όλες τις Ορθόδοξες τοπικές Εκκλησίες της οικουμένης, διώκεται σφόδρα από την ουκρανική κυβέρνηση, ως φιλορωσική, και έχει απαγορευτεί επισήμως από τις 24 Αυγούστου 2024. Θεωρείται έγκλημα για την ουκρανική κυβέρνηση να έχουν καλές σχέσεις οι Ουκρανοί Ορθόδοξοι με μια άλλη Ορθόδοξη Εκκλησία – γιατί είναι Ορθόδοξοι αδελφοί και οι Ρώσοι. Και αυτό είναι το πρόβλημα και όχι ότι η διοίκησή της Ορθόδοξης Ουκρανικής Εκκλησίας είναι στην Ρωσία, όπως ισχυρίζεται η ουκρανική κυβέρνηση, εφόσον η Εκκλησία αυτή από τις 27 Μαίου του 2022 άλλαξε το καταστατικό της και αυτονομήθηκε πλήρως από την επιρροή της ρωσικής διοίκησης. Και βέβαια δεν μπορεί κανείς να πάρει στα σοβαρά το κατά παραγγελία (!) πόρισμα της επιτροπής της DESS στις 27 Ιανουαρίου 2023, που στήθηκε προκατειλημμένα για να αμφισβητήσει αυτήν την πλήρη αυτονόμηση.
Όμως, ενώ από την μια η αυτονόμηση είναι δυνατή, από την άλλη οι αδελφικές σχέσεις μεταξύ των Ορθόδοξων Εκκλησιών δεν μπορούν να διακοπούν. Αυτά ωστόσο για την μη χριστιανική ουκρανική κυβέρνηση είναι ψιλά γράμματα και ακατανόητα, και έτσι ψήφισε τον νόμο της απαγόρευσης, παραβιάζοντας φυσικά έτσι την θρησκευτική ελευθερία των Ουκρανών πολιτών. Και όλα αυτά κάτω από το προσωπείο της φιλοχριστιανικής στάσης, αφού προβάλλονται ως φίλοι και προστάτες της αυτοκέφαλης εκκλησίας, που υπάρχει στην Ουκρανία από το 2018, η οποία ωστόσο παραμένει μη αναγνωρισμένη από την μεγάλη πλειοψηφία των τοπικών Ορθόδοξων Εκκλησιών. Τελικά λοιπόν αν θέλουμε να είμαστε δίκαιοι δεν θα πρέπει να μιλάμε μόνο για εισβολή των Ρώσων στην Ουκρανία, αλλά και εισβολή της σημερινής ουρκανικής κυβέρνησης (πού εν τω μεταξύ από το Μάιο του 2024 είναι και παράνομη, γιατί έχει λήξει η θητεία του Ουκρανού προέδρου της) στην ιστορική τοπική Ορθόδοξη Εκκλησία, που βρίσκεται σε κοινωνία με όλο τον Ορθόδοξο Χριστιανικό κόσμο, καταλαμβάνοντας και βεβηλώνοντάς ναούς της, διώκοντας και φυλακίζοντας μέλη της και ιερείς της, γενικά διαπομπεύοντάς την και συκοφαντώντας την.
6. Επίλογος.
Αν οι εμπλεκόμενοι ιθύνοντες δεν έβαζαν τις ιδεοληψίες τους και τα συμφέροντά τους πάνω από όλα, εμφορούμενοι άλλοτε από αλαζονική έπαρση και άλλοτε από κοντόφθαλμο πείσμα, αλλά λογάριαζαν την ανθρώπινη αξία, τον πολιτισμό, το κοινό αγαθό, σέβονταν τους λαούς και την δημοκρατία τους, θα είχαν πάρει άλλη τροπή τα πράγματα εξ αρχής στην Ουκρανία και η χώρα τώρα θα αναπτυσσόταν, αντί να έχει καταστραφεί σε πολύ μεγάλο βαθμό, και εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπινες ζωές θα είχαν σωθεί, συνεχίζοντας την πορεία τους. Άς ευχηθούμε αυτήν την ώρα να ρθούν οι δυνατοί στα λογικά τους και να μπορέσουν να κοιτάξουν πιό μακριά, να θελήσουν να μην επαναλάβουν την λάθος στάση του παρελθόντος, όσο είναι καιρός, πρίν είναι πολύ αργά. Ο Θεός να τους φωτίσει και να μας σκεπάσει με τη θεία χάρη Του!
