ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Η δυνατότητα εξαγοράς πλασματικών ετών ασφάλισης αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα «εργαλεία» για χιλιάδες ασφαλισμένους που θέλουν να επιταχύνουν τη συνταξιοδότησή τους ή να αυξήσουν το τελικό ποσό της σύνταξης.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Σύμφωνα με στοιχεία που εξετάζουν υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ, περίπου 8 στους 10 ασφαλισμένους που καταθέτουν αίτηση για πλήρη σύνταξη στα 62 έτηκάνουν χρήση πλασματικών χρόνων ασφάλισης.
Το μέσο κόστος αναγνώρισης υπολογίζεται περίπου στα 220 ευρώ τον μήνα, ενώ τα οφέλη για τη σύνταξη μπορεί να φτάσουν από 100 έως και 338 ευρώ επιπλέον. Με την εξαγορά πλασματικών ετών πολλοί ασφαλισμένοι μπορούν να συμπληρώσουν τις προϋποθέσεις για πλήρη σύνταξη νωρίτερα, αποφεύγοντας το όριο ηλικίας των 67 ετών.
Στο vimaorthodoxias.gr μίλησε ο εργατολόγος Νίκος Καπετανάκης, ο οποίος επισημαίνει ότι η αναγνώριση πλασματικών χρόνων «είναι συχνά η πιο συμφέρουσα επιλογή για ασφαλισμένους που βρίσκονται κοντά στη 40ετία, καθώς αυξάνει το ποσοστό αναπλήρωσης και μειώνει το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης».
Πώς λειτουργεί η εξαγορά πλασματικών ετών
Η εξαγορά πλασματικών χρόνων αφορά περιόδους που δεν αποτελούν πραγματική εργασία αλλά μπορούν να αναγνωριστούν ως χρόνος ασφάλισης. Στους χρόνους αυτούς περιλαμβάνονται:
• στρατιωτική θητεία
• χρόνος σπουδών
• περίοδοι ανεργίας
• ασθένεια
• κενά ασφάλισης
• χρόνος τέκνων
• χρόνος μαθητείας
Οι ασφαλισμένοι μπορούν να αξιοποιήσουν έως και 7 έτη πλασματικού χρόνου, ανάλογα με το έτος θεμελίωσης του δικαιώματος. Η διαδικασία γίνεται μέσω ηλεκτρονικής αίτησης στον e-ΕΦΚΑ, ενώ η πληρωμή μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε εφάπαξ είτε με παρακράτηση από τη σύνταξη.
Τα βασικά οφέλη για τους ασφαλισμένους
Η αναγνώριση πλασματικών ετών προσφέρει τρία βασικά πλεονεκτήματα:
1. Μείωση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης έως και 7 έτη για παλαιούς ασφαλισμένους πριν το 1993.
2. Αύξηση της ανταποδοτικής σύνταξης λόγω μεγαλύτερου ποσοστού αναπλήρωσης.
3. Αποφυγή της ποινής της μειωμένης σύνταξης, η οποία μειώνει την εθνική σύνταξη κατά περίπου 134 ευρώ.
Για παράδειγμα, με 37 έτη ασφάλισης το ποσοστό αναπλήρωσης είναι 42,36%, ενώ με 40 έτη ανεβαίνει στο 50%, κάτι που αυξάνει σημαντικά το τελικό ποσό σύνταξης.
Η απόσβεση του κόστους εξαγοράς
Το κόστος αναγνώρισης πλασματικών ετών συνήθως αποσβένεται σχετικά γρήγορα. Σύμφωνα με αναλύσεις που λαμβάνει υπόψη το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, η απόσβεση του ποσού γίνεται:
• σε περίπου 6 χρόνια όταν η εξαγορά μετατρέπει τη μειωμένη σύνταξη σε πλήρη
• σε 7 έως 8 χρόνια όταν απλώς αυξάνει το ποσό της σύνταξης
Σε περίπτωση εφάπαξ πληρωμής παρέχεται έκπτωση 2% για κάθε έτος αναγνώρισης.
Η προσαύξηση σύνταξης από παράλληλη ασφάλιση
Ένα ακόμη θέμα που επανέρχεται στο προσκήνιο αφορά την προσαύξηση σύνταξης για όσους είχαν παράλληλη ασφάλιση σε δύο ταμεία. Πολλοί συνταξιούχοι που αποχώρησαν πριν το 2016 δεν λαμβάνουν προσαύξηση για τα διπλά ένσημα που κατέβαλαν.
Σύμφωνα με πληροφορίες που εξετάζουν υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ, περισσότερες από 150.000 αιτήσεις για προσαύξηση σύνταξης παραμένουν σε εκκρεμότητα, γεγονός που δημιουργεί προσδοκίες για πιθανή επανεξέταση του ζητήματος.
Η υπόθεση αφορά κυρίως ασφαλισμένους που είχαν παράλληλη ασφάλιση στο ΙΚΑ και σε ταμεία όπως:
• ΟΑΕΕ
• ΤΕΒΕ
• ΤΣΜΕΔΕ
• ΤΑΠ-ΟΤΕ
Σύμφωνα με νομικούς κύκλους, η πιθανότητα προσαύξησης εξετάζεται υπό το πρίσμα της ίσης μεταχείρισης μεταξύ παλαιών και νέων συνταξιούχων.
Επτά παραδείγματα με πραγματικά ποσά
Παράδειγμα 1
Ασφαλισμένος με μέσο μισθό 2.000 ευρώ και 37 έτη ασφάλισης εξαγοράζει 3 πλασματικά έτη για να συμπληρώσει 40 έτη. Η σύνταξη αυξάνεται από 1.295 ευρώ σε 1.447 ευρώ, δηλαδή κέρδος 152 ευρώ.
Παράδειγμα 2
Ο ίδιος ασφαλισμένος αν έβγαινε με μειωμένη σύνταξη θα λάμβανε περίπου 1.161 ευρώ. Με την εξαγορά πλασματικών ετών και πλήρη σύνταξη φτάνει τα 1.447 ευρώ, δηλαδή κέρδος 296 ευρώ.
Παράδειγμα 3
Μητέρα ασφαλισμένη στο ΙΚΑ πριν το 1993 με 5.100 ένσημα μπορεί να αναγνωρίσει 400 ημέρες ασφάλισης για να συμπληρώσει 5.500 ένσημα. Με αυτό τον τρόπο μπορεί να συνταξιοδοτηθεί 7 χρόνια νωρίτερα.
Παράδειγμα 4
Ασφαλισμένος μετά το 1993 με 32 έτη ασφάλισης μπορεί να αναγνωρίσει 3 πλασματικά έτη ώστε να φτάσει τα 40 έτη ασφάλισης στα 62. Χωρίς την εξαγορά θα έβγαινε στα 67.
Παράδειγμα 5
Συνταξιούχος πριν το 2016 με 35 χρόνια στο ΙΚΑ και 15 χρόνια παράλληλη ασφάλιση στο ΤΕΒΕ μπορεί να λάβει προσαύξηση έως 340 ευρώ εφόσον αλλάξει το καθεστώς.
Παράδειγμα 6
Συνταξιούχος με 10 χρόνια παράλληλης ασφάλισης στο ΤΕΒΕ μπορεί να λάβει προσαύξηση περίπου 200 ευρώ, ανάλογα με τις αποδοχές.
Παράδειγμα 7
Συνταξιούχος με 9 χρόνια παράλληλης ασφάλισης στο ΤΑΠ-ΟΤΕ και μέσο μισθό 1.190 ευρώ θα μπορούσε να λάβει προσαύξηση περίπου 161 ευρώ.
Ποιοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν πλασματικά έτη
Οι πλασματικοί χρόνοι μπορούν να αξιοποιηθούν για τη συμπλήρωση βασικών προϋποθέσεων συνταξιοδότησης όπως:
• η 40ετία σε όλα τα Ταμεία
• η 35ετία σε ΙΚΑ, ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ
• η 25ετία στο Δημόσιο
• η 10.500 ημέρες ασφάλισης στο ΙΚΑ
• οι 5.500 ημέρες ασφάλισης για μητέρες με ανήλικο τέκνο
Οι αιτήσεις αναγνώρισης μπορούν να υποβληθούν μέσω της πλατφόρμας του gov.gr, ενώ οι υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ εξετάζουν τα στοιχεία ασφάλισης πριν την οριστική έγκριση.
Τι πρέπει να προσέξουν οι ασφαλισμένοι
Οι ειδικοί συμβουλεύουν τους ασφαλισμένους να εξετάζουν προσεκτικά:
• αν συμφέρει η εξαγορά πλασματικών ετών
• πόσα έτη χρειάζονται για θεμελίωση δικαιώματος
• ποια θα είναι η αύξηση της σύνταξης
• πόσο χρόνο απαιτείται για απόσβεση του κόστους
Όπως τονίζει ο εργατολόγος Νίκος Καπετανάκης, η εξαγορά πλασματικών ετών «μπορεί να αποτελέσει σημαντικό πλεονέκτημα για τους ασφαλισμένους που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, αρκεί να γίνει σωστός υπολογισμός των δεδομένων».
