Κράτος – Εκκλησία: Η κυβέρνηση χαρακτηρίζει τη συμφωνία Τσίπρα-Ιερώνυμου «ιστορικό συμβιβασμό». Πράγματι η πρόθεση του πρωθυπουργού δεν ήταν η ρήξη με την εκκλησία, αλλά μια κοινά αποδεκτή λύση. Χάρη και στη φιλική σχέση του πρωθυπουργού με τον αρχιεπίσκοπο, ο κοινός τόπος βρέθηκε σε επίπεδο κορυφής. Ωστόσο, οι σφοδρές αντιδράσεις από τους κληρικούς και η απόρριψη της συμφωνίας από την Ιερά Σύνοδο δημιούργησαν νέα δεδομένα.
Του Τάσου Τσιφόρου
Άρνηση που δεν ανατρέπεται
Στο σημερινό briefing ο Δημήτρης Τζανακόπουλος απέδωσε τις εκκλησιαστικές αντιδράσεις στη συμφωνία σε πολιτική υποκίνηση από τη Νέα Δημοκρατία. «Υπάρχει πολιτικός δάκτυλος, πολιτική παρέμβαση στα εσωτερικά της εκκλησίας. Η ΝΔ μας έχει συνηθίσει σε τέτοιες πρακτικές», είπε χαρακτηριστικά ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.
Αναμφίβολα, η «Δεξιά του Κυρίου» που κυριαρχεί στις τάξεις των μητροπολιτών, δεν διαπνέεται από φιλικά αισθήματα για τον πρωθυπουργό και τον ΣΥΡΙΖΑ. Ωστόσο, οι αντιδράσεις δεν έχουν μόνο στενά κομματικό-πολιτικό κίνητρο. Μεγάλη σημασία έχουν επίσης:
Πρώτον, η πεποίθηση πολλών μητροπολιτών ότι η συμφωνία Τσίπρα-Ιερώνυμου αποτελεί το πρώτο βήμα στην κατεύθυνση του χωρισμού κράτους-εκκλησίας, κάτι που θέλουν να αποτρέψουν.
Δεύτερον, ο ξεσηκωμός των ιερέων που θεωρούν ότι μένουν «επί ξύλου κρεμάμενοι». Δηλαδή, χωρίς το προστατευτικό θεσμικό πλαίσιο φοβούνται ότι θα τεθούν εν αμφιβόλω τόσα τα εισοδήματά τους όσο κι εν γένει τα εργασιακά δικαιώματά τους. Ο ξεσηκωμός των ιερέων ασκεί αξιοσημείωτη πίεση στους μητροπολίτες και δημιουργεί «κλίμα» μέσα στην εκκλησία.
Για τους συσχετισμούς που διαμορφώθηκαν εντός της Ιεράς Συνόδου είναι ενδεικτική η δήλωση του Μεσσηνίας Χρυσόστομου ότι οι διαφωνούντες δεν είναι «τρεις αλλά εβδομήντα τρεις», σε σύνολο ογδόντα δύο μητροπολιτών. Συγκλίνουσες πληροφορίες αναφέρουν ότι είναι πολύ δύσκολο έως αδύνατο να αλλάξει ο συσχετισμός. Κατά συνέπεια, αν η κυβέρνηση προχωρήσει στην αλλαγή του εργασιακού στάτους των κληρικών, θα βρει την εκκλησία απέναντί της.
Η Αριστερά
Όμως και η υπαναχώρηση από τα όσα προβλέπει η συμφωνία Τσίπρα-Ιερώνυμου δεν είναι απλή υπόθεση. Ο κόσμος του ΣΥΡΙΖΑ έχει συσπειρωθεί μετά τις αντιδράσεις των εκκλησιαστικών παραγόντων Η συμφωνία θεωρείται «προοδευτική μεταρρύθμιση» που συνιατά «αριστερό αποτύπωμα» στη διακυβέρνηση. Επιπλέον, οι ιθύνοντες του ΣΥΡΙΖΑ έχουν υιοθετήσει την εκτίμηση ότι το δίπολο που έχει δημιουργηθεί, είναι προς όφελος του ΣΥΙΡΙΖΑ γιατί φέρνει πιο κοντά του συγκεκριμένα εκλογικά ακροατήρια.
Μια ενδεχόμενη υπαναχώρηση θα ερμηνευτεί ως αδυναμία εφαρμογής «προοδευτικών μεταρρυθμίσεων», χωρίς μάλιστα να υπάρχει η δικαιολογία του «διεθνούς συσχετισμούς» όπως με το μνημόνιο. Ήδη ο Πάνος Σκουρλέττης έριξε τις πρώτες προειδοποιητικές βολές μιλώντας στο Πρώτο Πρόγραμμα στους δημοσιογράφους Θάνος Σιαφάκα και Γιώργο Νερούτσο. Ο γραμματέας του ΣΤΥΡΙΖΑ είπε συγκεκριμένα: «Εμμένουμε γιατί νομίζω ότι είναι το ελάχιστο αυτό που πρέπει να γίνει.» Δηλαδή, αν σημειωθεί υποχώρηση δεν θα έχει γίνει ούτε το κατά Σκουρλέτη «ελάχιστο».
Το δίλημμα
Εν ολίγοις, μπρος Εκκλησία και πίσω Αριστερά… Αν ο πρωθυπουργός επιμείνει στη συμφωνία, θα βρεθεί αντιμέτωπος με την εκκλησία, χωρίς να αποκλείεται να δούμε συλλαλητήρια όπως τότε με τις ταυτότητες. Από την άλλη, αν κάνει την «κωλοτούμπα», θα αποσυσπειρώσει τους αριστερούς ψηφοφόρους και θα απογοητεύσει το κόμμα του. Τι θα επιλέξει ο Αλέξης Τσίπρας;
Ο καθ’ ύλην αρμόδιος υπουργός Κώστα Γαβρόγλου δήλωσε σήμερα ότι η κυβέρνηση θα προχωρήσει σύμφωνα με το αρχικό σχέδιο της. «Και τα 15 σημεία της συμφωνίας θα αποτυπωθούν σε σχέδιο νόμου που θα ετοιμάσει η κυβέρνηση και το οποίο θα περιλαμβάνει, ασφαλώς, και τη ρύθμιση ως προς τη μισθοδοσία των κληρικών», είπε ο υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων στον News 247.
Ωστόσο, ο Δημήτρης Τζανακόπουλος στο briefing δεν ήταν τόσο απόλυτος. «Οι τελικές αποφάσεις επί του ζητήματος θα ληφθούν από τον Πρωθυπουργό και την Κυβέρνηση, όταν έρθει η κατάλληλη ώρα», δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, αφήνοντας όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά.
Σύμφωνα με πληροφορίες, προς το παρόν η απόφαση που υπερισχύει στο κυβερνητικό επιτελείο είναι η πλήρης εφαρμογή της συμφωνία, Εντούτοις, ακούγονται απόψεις που βλέπουν επιζήμια μια σύγκρουση με την εκκλησία.
Ίσως μια διέξοδος θα μπορούσε να είναι η μην κλείσει το ζήτημα πριν την προσφυγή στις κάλπες. Άλλωστε ο κ. Τζανακόπουλος είπε σήμερα ότι «η κυβέρνηση ούτε βιάζεται ούτε πιέζεται».
