ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΝΕΑ: Δύο ανοικτά μέτωπα καθορίζουν την επόμενη ημέρα για χιλιάδες κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις: η πληρωμή της αποζημίωσης για την απώλεια εισοδήματος εξαιτίας των ζωονόσων και η ενεργοποίηση του προγράμματος ανασύστασης του ζωικού κεφαλαίου.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
News: Πρόκειται για παρεμβάσεις που δεν αφορούν μόνο την κάλυψη μιας έκτακτης ζημιάς, αλλά την ίδια τη δυνατότητα των μονάδων να λειτουργήσουν ξανά.
Η ευλογιά των αιγοπροβάτων, η πανώλη των μικρών μηρυκαστικών και τα περιοριστικά μέτρα μετακίνησης προκάλεσαν διαδοχικές απώλειες. Εκτός από τα ζώα που θανατώθηκαν, οι παραγωγοί επιβαρύνθηκαν με ζωοτροφές, απολυμάνσεις και σταθερά λειτουργικά έξοδα, ενώ για μεγάλα χρονικά διαστήματα δεν μπορούσαν να διαθέσουν ζώα ή να ανανεώσουν τα κοπάδια τους.
Ανώτατα υπηρεσιακά στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης ανέφεραν στο vimaorthodoxias.gr ότι οι έλεγχοι βασίζονται κυρίως στα στοιχεία που έχουν καταχωρίσει οι Περιφέρειες, στα πρακτικά θανάτωσης και στα επίσημα κτηνιατρικά μητρώα. Οι πληγέντες δεν πρέπει, επομένως, να θεωρούν ότι αρκεί μια παλαιότερη δήλωση της εκμετάλλευσης, εάν δεν έχει ενημερωθεί πλήρως ο διοικητικός τους φάκελος.
Ποια ποσά προβλέπονται
Για την ετήσια απώλεια εισοδήματος του 2026 έχουν αναφερθεί ποσά που υπολογίζονται ανά θανατωθέν ζώο:
- 70 ευρώ για κάθε πρόβατο ή αίγα ηλικίας άνω των έξι μηνών.
- 35 ευρώ για αμνούς και ερίφια έως έξι μηνών, καθώς και για κριούς και τράγους αναπαραγωγής.
- 200 ευρώ για κάθε βοοειδές.
- 120 ευρώ για κάθε χοίρο.
Ενδεικτικά, μονάδα που έχασε 300 ενήλικα αιγοπρόβατα μπορεί να αντιστοιχεί σε αποζημίωση απώλειας εισοδήματος 21.000 ευρώ. Αν υπάρχουν επιπλέον 50 αμνοερίφια, προστίθενται 1.750 ευρώ. Σε εκμετάλλευση με 40 βοοειδή, το αντίστοιχο ποσό φθάνει τα 8.000 ευρώ.
Τα ποσά αυτά δεν πρέπει να συγχέονται με την αποζημίωση της εμπορικής αξίας των ζώων που θανατώθηκαν. Πρόκειται για διαφορετικές οικονομικές παρεμβάσεις, με διαφορετική νομική βάση και διαφορετικά δικαιολογητικά.
Σύμφωνα με σχετικό ρεπορτάζ του ΑγροΤύπου, εξετάστηκε διορθωτική παρέμβαση για κτηνοτρόφους που είχαν πληγεί από την πανώλη και κινδύνευαν να μη συμπεριληφθούν στην πληρωμή απώλειας εισοδήματος.
Οι κτηνοτρόφοι πρέπει να ελέγξουν τον αριθμό και την ηλικιακή κατηγορία των ζώων που αναγράφονται στο πρακτικό θανάτωσης, τον κωδικό εκμετάλλευσης, το ΑΦΜ του δικαιούχου και την καταχώριση της Περιφέρειας. Ένα λάθος στην ηλικία μπορεί να αλλάξει το ποσό από 70 σε 35 ευρώ, ενώ λανθασμένος κωδικός εκμετάλλευσης μπορεί να μπλοκάρει ολόκληρο τον φάκελο.
Το δύσκολο βήμα της ανασύστασης
Το δεύτερο ζήτημα είναι η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου. Ο σχεδιασμός προβλέπει χρηματοδότηση για την αντικατάσταση των ζώων που χάθηκαν, ωστόσο η επανεισαγωγή κοπαδιών δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς την κτηνιατρική έγκριση και την άρση των υγειονομικών περιορισμών.
Η κρίσιμη λεπτομέρεια είναι ότι η αγορά νέων ζώων πριν από την επίσημη έγκριση μπορεί να μη θεωρηθεί επιλέξιμη. Ο παραγωγός πρέπει να περιμένει τις προϋποθέσεις της πρόσκλησης, να λάβει έγκριση από την αρμόδια κτηνιατρική υπηρεσία και να αγοράσει ζώα από νόμιμη, ελεγμένη εκμετάλλευση.
Η επίσημη ενημέρωση για τις ασθένειες, τα μέτρα επιτήρησης και τα σχέδια έκτακτης ανάγκης παρέχεται από το Υπουργείο.
Παράλληλα εξετάζεται η κάλυψη αποθηκευμένων ζωοτροφών οι οποίες καταστράφηκαν ή κρίθηκαν μη αξιοποιήσιμες λόγω των μέτρων βιοασφάλειας. Για τον λόγο αυτό οι παραγωγοί πρέπει να διατηρούν τιμολόγια αγοράς, δελτία αποστολής, φωτογραφικό υλικό και τις σχετικές κτηνιατρικές εντολές.
Για μια μονάδα που έχασε 500 ζώα, η πραγματική ζημιά δεν περιορίζεται στην αξία τους. Περιλαμβάνει την απώλεια γάλακτος, γεννήσεων, μελλοντικών πωλήσεων, γενετικού υλικού και εμπορικών συνεργασιών. Ακόμη και με πλήρη χρηματοδότηση της αγοράς νέων ζώων, απαιτούνται μήνες μέχρι να αποκατασταθεί η παραγωγικότητα.
Η επιτυχία του σχεδίου θα κριθεί, επομένως, από τρεις παραμέτρους: την ταχύτητα των πληρωμών, τη δυνατότητα ασφαλούς επανασύστασης και την κάλυψη της μεταβατικής περιόδου. Χωρίς αυτές, πολλές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις κινδυνεύουν να εγκαταλείψουν οριστικά την παραγωγή.
