ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ: Η είδηση της σύλληψης του ηγουμένου της Μονής Μεγάλου Σπηλαίου στα Καλάβρυτα έχει συγκλονίσει την κοινή γνώμη.
Ρεπορτάζ: Γιάννης Παπανικολάου
Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, η ΕΛ.ΑΣ. φέρνει στο φως μια υπόθεση εμπορίας βυζαντινών εικόνων και Ιερών Ευαγγελίων με πρωταγωνιστές όχι αρχαιοκάπηλους του κοινού ποινικού δικαίου αλλά πρόσωπα που έφεραν ράσο.
Η υπόθεση αποκαλύπτει ένα περίπλοκο δίκτυο, όπου μοναχοί συνεργάζονταν με ενεχυροδανειστές και εκτιμητές έργων τέχνης με στόχο την πώληση ανεκτίμητων κειμηλίων έναντι 200.000 ευρώ.
Το τηλεφώνημα-κλειδί
Σύμφωνα με την αστυνομική δικογραφία, η αρχή έγινε στα τέλη Ιουλίου, όταν ένας ανώνυμος πληροφοριοδότης κάλεσε τη Διεύθυνση Ασφάλειας αναφέροντας πως «κάποιοι ετοιμάζουν μεγάλη αγοραπωλησία εικόνων». Λίγες ημέρες μετά, ο ίδιος επανήλθε δίνοντας περισσότερα στοιχεία: το όνομα «Θανάσης», ιδιοκτήτης ενεχυροδανειστηρίου στο Αιγάλεω, και ένας φούρναρης που είχε αδελφό μοναχό. Το παζλ σιγά-σιγά άρχισε να δένει.
Οι μυστικοί αστυνομικοί
Δύο μυστικοί αστυνομικοί παρίσταναν τους αγοραστές. Συναντήθηκαν με τον εκτιμητή της ομάδας, ο οποίος μιλούσε με γλώσσα συλλεκτών και παρουσίαζε τους κανόνες «της αγοράς». Ο εκτιμητής έβαζε πάντα την τελική υπογραφή στο ύψος του ποσού, ώστε να διασφαλιστεί ότι η συναλλαγή θα τους αποφέρει το μέγιστο κέρδος.
Η συμφωνία
Η ομάδα ήθελε να πουλήσει βυζαντινές εικόνες, ιερά βιβλία και δύο Ευαγγέλια του 18ου αιώνα, προερχόμενα –σύμφωνα με την κατηγορία– από τη Μονή Μεγάλου Σπηλαίου. Ο μοναχός βοηθός του ηγουμένου φέρεται να είχε τον ρόλο του μεσολαβητή. Η συνάντηση κανονίστηκε αρχικά στην Τρίπολη, όμως τελικά ο ηγούμενος επέμεινε να γίνει στη Μονή.
Το τέλος του colpo grosso
Το Σάββατο 6 Σεπτεμβρίου, οι αστυνομικοί εμφανίστηκαν στο ραντεβού. Η ΕΛ.ΑΣ. εξαπέλυσε ταυτόχρονη επιχείρηση σε διάφορα σημεία: ο ηγούμενος και ο μοναχός συνελήφθησαν στην είσοδο της Μονής, ενώ οι άλλοι δύο στα προκαθορισμένα ραντεβού.
Τα κειμήλια κατασχέθηκαν και παραδόθηκαν στο Νομισματικό Μουσείο για φύλαξη και επιστημονική αξιολόγηση. Η έρευνα συνεχίζεται, καθώς δεν αποκλείεται οι εικόνες να είχαν προορισμό αγοραστές στη Γερμανία ή στην Κύπρο.
Οι συνέπειες
Η Ιερά Σύνοδος φέρεται σοκαρισμένη. Ήδη έχει ζητήσει πλήρη ενημέρωση από την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου και δεν αποκλείεται να κινηθούν κανονιστικές διαδικασίες σε εκκλησιαστικό επίπεδο.
Η μεγάλη εικόνα
Το σκάνδαλο εγείρει εκ νέου το ερώτημα: πόσα κειμήλια βρίσκονται «στα αζήτητα» μοναστηριών, χωρίς καταγραφή και φύλαξη; Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Πολιτισμού, περισσότερες από 600 εκκλησίες και μονές στην Ελλάδα φυλάσσουν εικόνες και χειρόγραφα που δεν έχουν περάσει από συστηματική απογραφή.
Η υπόθεση των Καλαβρύτων δεν είναι απλώς ένα αστυνομικό γεγονός. Είναι καμπανάκι για την ανάγκη προστασίας της εκκλησιαστικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
