Το έχει ρίξει κανονικά στην προπαγάνδα τόσο ο Πρωθυπουργός Ράμα όσο και η Υπουργός Πολιτισμού κα. Κουμπάρο. Έχουν αναστατώσει κανονικά την κοινότητα ειδικά στην παράκτια περιοχή της Χιμάρας, αλλά και ευρύτερα με δήθεν πρωτοβουλίες για την συντήρηση μεταβυζαντινών Ορθόδοξων ναών που στην ουσία είναι κεκαλυμμένη διαδικασία για την δήμευση τους και τη στέρηση της Ορθόδοξης κοινότητας στη ελεύθερη πρόσβαση σ’ αυτές.
Μια μικρή όμως βόλτα σε αρχαιολογικούς χώρους της ευρύτερης περιοχής στο Νότο της αλβανικής επικράτειας τους βγάζει γυμνούς. Η πολιτεία είναι εντελώς αδύνατη και αδύναμη να ανταπεξέλθει σε συντήρηση τέτοιων χώρων. Εξ άλλου όλες οι θεωρίες και οι πρακτικές που αφορούν στα μνημεία της πολιτιστικής και πνευματικής κληρονομιάς επισημαίνουν ότι βασικό για την «ευημερία» των μνημείων είναι η δημιουργία κοινοτήτων γύρω απ’ αυτά με ευαίσθητους ανθρώπους που θα τα ζουν και θα τα συντηρούν. Πόσο μάλλον αυτό ισχύει για τις εκκλησίες και τα μοναστήρια μας όπου οι κοινότητες των πιστών είναι αυτές που τα θεωρούν κομμάτι της πνευματικής τους ζωής και ως εκ τούτου αποτελούν εγγύηση για την πορεία τους.
Ας έρθουμε όμως στο ρεπορτάζ που αποδεικνύει την απόλυτη αδιαφορία της πολιτείας σε ότι αφορά αυτό τον τομέα. Μαθητική εκδρομή με μαθητές και τους εκπαιδευτικούς της στον αρχαιολογικό χώρο του Ορικού, νοτιότερα της Αυλώνας έμεινε άφωνη απ’ την κατάσταση. Κατ αρχάς ο χώρο τελεί υπό ομηρία: η πρόσβαση είναι σχεδόν αποκλεισμένη διότι πιο πέρα βρίσκεται ναυτική βάση με κοινό δρόμο. Εκεί στο μπλόκο καταβάλετε και το εισιτήριο για την «είσοδο» στο αρχαιολογικό πάρκο. Στην ουσία είναι τόπος βοσκής αγελάδων που ελεύθερα περιφέρονται στο αρχαία θέατρο και άλλα ευρήματα της άλλοτε λαμπρής πόλης της Ηπείρου. Χόρτα, βλάστηση, θάμνου έχουν πνίξει τα πάντα και χρειάζεται ιδιαίτερη παρατηρητικότητα να αντιληφθεί κανείς τα ερείπια κτισμάτων, ναών κλπ του χώρου. Η ίδια και ίσως χειρότερη κατάσταση στον αρχαιλογικό χώρο της Αντιγόνειας απέναντι απ’ το Αργυρόκαστρο.
Και στις δύο περιπτώσεις η είσοδος απαιτεί εισιτήριο ακόμη και σε εκδρομείς μαθητών και μάλιστα και όταν πρόκειται για ειδικής θεματολογίας στο μάθημα της Ιστορίας. Εισιτήριο καθόλου ευκαταφρόνητο: 200 Λεκ.
Αυτά για τον «ευαίσθητο» για τους ναούς και τα μοναστήρια Ράμα. Με τέτοιες εισπράξεις και δεν μπορεί να έχει το χώρο περιποιημένο πόσο μάλλον για άλλα κτίσματα τα οποία είναι και οικονομικώς άκαρπα.
Το ρεπορτάζ μπορεί να συνεχιστεί και αλλού αλλά και πάλι θα δείξει την ίδια αυτή κατάσταση και την παραβίαση ακόμη και διεθνών πρακτικών στα οποία είναι μέλος η Αλβανία και που δεσμεύει τη χρήση των εσόδων από τα εισιτήρια για την συντήρηση των μνημείων.
