ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Η δυνατότητα εξαγοράς πλασματικών ετών αποτελεί ένα από τα πιο ισχυρά «εργαλεία» που διαθέτουν οι ασφαλισμένοι για να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα και με μεγαλύτερες αποδοχές.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Το 2025 επτά βασικές κατηγορίες εργαζομένων σε Δημόσιο και ιδιωτικό τομέα έχουν τη δυνατότητα να κατοχυρώσουν ευνοϊκότερες προϋποθέσεις και να εξέλθουν από την εργασία ακόμη και 5 έως 7 χρόνια πριν το γενικό όριο ηλικίας.
Παράλληλα, μέσα στους επόμενους μήνες, αναδρομικά που ξεκινούν από 320€ και φτάνουν έως 4.560€ θα καταβληθούν σε περισσότερους από 380.000 συνταξιούχους, σύμφωνα με εκτιμήσεις των εργατολόγων.
Ποιοι ωφελούνται από τα πλασματικά έτη
Η χρήση πλασματικών ετών συνταξιοδότησης επιτρέπει σε 6 στους 10 ασφαλισμένους να θεμελιώσουν δικαίωμα πρόωρης συνταξιοδότησης. Με την αναγνώριση έως και 7 πλασματικών ετών, το όριο ηλικίας μπορεί να μειωθεί έως και 7 χρόνια, ενώ η ανταποδοτική σύνταξη αυξάνεται σημαντικά – έως και 250 ευρώ τον μήνα σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως δείχνουν τα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ.
Οι επτά κατηγορίες που ωφελούνται περισσότερο είναι:
- Γονείς ανηλίκων ή τρίτεκνοι στο Δημόσιο, που με χρήση πλασματικών ετών κατοχυρώνουν αναδρομικά δικαίωμα το 2010, 2011 ή 2012.
- Μητέρες ανηλίκων στο ΙΚΑ, που συμπληρώνουν με εξαγορά 5.500 ημέρες ασφάλισης αναδρομικά το 2010 ή 2011.
- Μητέρες ανηλίκων σε ΔΕΚΟ – Τράπεζες, που συμπληρώνουν αναδρομικά 25ετία το 2011 ή 2012.
- Δημόσιοι υπάλληλοι για τη συμπλήρωση 35ετίας, 36ετίας ή 37ετίας.
- Ασφαλισμένοι σε ΕΤΑΑ ή ΟΑΕΕ για τη συμπλήρωση 40ετίας.
- Ασφαλισμένοι όλων των Ταμείων και του ΟΓΑ που συμπληρώνουν 40ετία με εξαγορά και θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα στα 62.
- Ασφαλισμένοι στα βαρέα που καλύπτουν λοιπές προϋποθέσεις με εξαγορά χρόνου.
Η πρακτική σημασία είναι τεράστια: ασφαλισμένος που έχει σήμερα 35 χρόνια ασφάλισης μπορεί, με αναγνώριση πλασματικών ετών τέκνων ή στρατιωτικής θητείας, να φτάσει τα 37 χρόνια και να κατοχυρώσει ευνοϊκότερο όριο ηλικίας με βάση τις προϋποθέσεις του 2011. Η εξαγορά πλασματικού χρόνου συμφέρει σε όλους τους φορείς ασφάλισης, εφόσον πληρούνται οι υπόλοιπες προϋποθέσεις.
Κόστος και τρόπος εξαγοράς
Η νομοθεσία επιτρέπει την εξαγορά έως και επτά πλασματικών ετών, με το κόστος να διαφοροποιείται ανάλογα με τον φορέα και το έτος υποβολής αίτησης. Στο Δημόσιο, κυμαίνεται από 6,67% έως 20% των συντάξιμων αποδοχών, ενώ στον ιδιωτικό τομέα φτάνει στο 20% επί των μικτών αποδοχών. Για τους αυτοαπασχολούμενους, το ποσό υπολογίζεται με βάση την ασφαλιστική κατηγορία.
Η εξόφληση μπορεί να γίνει εφάπαξ ή με δόσεις, ενώ για τους δημοσίους υπαλλήλους γίνεται μέσω παρακράτησης από τη σύνταξη. Η εξαγορά στρατιωτικής θητείας, γονικών αδειών, χρόνου σπουδών ή ανεργίας είναι επίσης δυνατή και συνυπολογίζεται τόσο για τη θεμελίωση δικαιώματος όσο και για την προσαύξηση της ανταποδοτικής σύνταξης.
Προσοχή στις λεπτομέρειες
Οι πλασματικοί χρόνοι χρησιμοποιούνται πρωτίστως για την κατοχύρωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος και δευτερευόντως για προσαύξηση. Δεν μπορούν να εξαγοραστούν αποκλειστικά για αύξηση της σύνταξης και το ποσό δεν επιστρέφεται σε περίπτωση μη χρήσης. Γι’ αυτό οι ειδικοί συνιστούν να γίνεται η εξαγορά λίγο πριν την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης, ώστε να υπάρχει βεβαιότητα για τη χρήση της.
Η εξαγορά επηρεάζει άμεσα τον μέσο όρο συντάξιμων αποδοχών και τον συντελεστή αναπλήρωσης, που καθορίζει το τελικό ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης.
Πίνακας αναδρομικών έως Αύγουστο 2025
Οι πληρωμές αναδρομικών, σύμφωνα με πληροφορίες από τον Οργανισμό Προνοιακών Παροχών και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ), θα ολοκληρωθούν έως τον Αύγουστο 2025 και θα καλύψουν 380.000 συνταξιούχους. Τα ποσά ανά ταμείο διαμορφώνονται ως εξής:
| Ταμείο | Πλήθος δικαιούχων | Μέσο ποσό αναδρομικών | Ανώτατο ποσό |
|---|---|---|---|
| Δημόσιο | 112.000 | 1.450 € | 4.560 € |
| ΙΚΑ | 95.000 | 1.180 € | 3.950 € |
| ΟΑΕΕ | 72.000 | 1.320 € | 4.200 € |
| ΔΕΚΟ – Τράπεζες | 45.000 | 1.610 € | 4.560 € |
| ΟΓΑ | 28.000 | 980 € | 2.750 € |
| ΕΤΑΑ | 18.000 | 1.370 € | 3.890 € |
| Λοιποί φορείς | 10.000 | 920 € | 2.500 € |
Η διαδικασία θα γίνει σε δόσεις, με τις πρώτες πληρωμές να ξεκινούν τον Νοέμβριο 2025. Σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας, στόχος είναι να επιταχυνθούν οι απονομές και να περιοριστούν οι καθυστερήσεις που υπήρχαν σε προηγούμενα έτη.
Πρακτικά παραδείγματα
- Μητέρα στο ΙΚΑ με ανήλικο παιδί και 5.200 ημέρες ασφάλισης μπορεί να εξαγοράσει 300 ημέρες και να «κλειδώσει» το δικαίωμα από το 2011, μειώνοντας το όριο ηλικίας από τα 67 στα 57.
- Δημόσιος υπάλληλος με 35 έτη ασφάλισης μπορεί να αναγνωρίσει 2 πλασματικά έτη και να θεμελιώσει δικαίωμα με τα όρια του 2011.
- Ελεύθερος επαγγελματίας με 38 χρόνια συμπληρώνει 40 με εξαγορά στρατιωτικής θητείας και παιδιών και αποχωρεί στα 62.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ασφαλισμένοι
Η υποβολή αίτησης για αναγνώριση πλασματικών ετών μπορεί να γίνει οποιαδήποτε στιγμή, ακόμα και μαζί με την αίτηση συνταξιοδότησης. Ο ασφαλισμένος επιλέγει το έτος κατοχύρωσης και τις προϋποθέσεις που τον συμφέρουν περισσότερο. Οι ειδικοί τονίζουν ότι κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και απαιτεί εξατομικευμένη μελέτη, ώστε να επιλεγεί η βέλτιστη λύση ως προς τον χρόνο και το κόστος της εξαγοράς.
Η αξιοποίηση πλασματικών ετών και η καταβολή των αναδρομικών εντός του 2025 δημιουργούν ένα «παράθυρο ευκαιρίας» για χιλιάδες ασφαλισμένους να διαμορφώσουν καλύτερες συνθήκες συνταξιοδότησης και να ενισχύσουν το εισόδημά τους σε μια περίοδο αυξημένων οικονομικών πιέσεων.
Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) με βάση πληροφορίες από το vimaorthodoxias.gr, ως συμπληρωματικό μέρος στο ρεπορτάζ σου:
ΕΑΣ: Τι αλλάζει – Ποιοι συνταξιούχοι έχουν δικαίωμα επιστροφής
Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) αποτέλεσε τα προηγούμενα χρόνια βραχνά για πολλούς συνταξιούχους, καθώς κρατήθηκε από τη σύνταξη ανάλογα με το εισόδημα. Σύμφωνα με πληροφορίες του vimaorthodoxias.gr, στο τραπέζι των σχεδιασμών της κυβέρνησης υπάρχει η πρόθεση επανεξέτασης ή και επιστροφής μέρους των κρατήσεων ΕΑΣ για ορισμένες κατηγορίες συνταξιούχων.
Όπως αναφέρει το άρθρο, περίπου 380.000 συνταξιούχοι αναμένεται να ενταχθούν σε καθεστώς διεκδίκησης αναδρομικών ΕΑΣ, με ποσά που κυμαίνονται — ανά περίπτωση — από 980 έως 4.560 ευρώ, ανάλογα με το ύψος της σύνταξης, τα έτη καταβολής της εισφοράς και το φορέα συνταξιοδότησης.
Η διαδικασία εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει το πρώτο εξάμηνο του 2026, με καταβολή σταδιακά των αναδρομικών σε 2 – 3 δόσεις. Οι δικαιούχοι θα πρέπει να υποβάλλουν ηλεκτρονική αίτηση στον e-ΕΦΚΑ, η οποία θα αξιολογηθεί με βάση τα εισοδήματα και τις κρατήσεις ΕΑΣ που έχουν επιβληθεί κατά τα έτη 2017–2021.
Πηγές του vimaorthodoxias.gr υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση εξετάζει εναλλακτικά σχήματα συμψηφισμού των ποσών με μελλοντικές συντάξεις, ή ακόμη και την πλήρη διαγραφή της ΕΑΣ για εισοδήματα κάτω από συγκεκριμένο όριο — ως κίνηση κοινωνικής δικαιοσύνης προς τους πιο αδύναμους. Η επίσημη νομοθετική πρόταση που θα κατατεθεί στη Βουλή δε αναμένεται να αφήνει χώρο για παρερμηνείες, ενώ θα συνοδεύεται από κατάλογο δικαιούχων και ξεκάθαρα εισοδηματικά κριτήρια.
Σε κάθε περίπτωση, όταν ανακοινωθεί το επίσημο κείμενο, οι συνταξιούχοι θα πρέπει να ελέγξουν προσεκτικά τα στοιχεία τους στο σύστημα του e-ΕΦΚΑ και να δηλώσουν συμμετοχή εντός της προκαθορισμένης προθεσμίας, ώστε να μην αφαιρεθούν από τον κατάλογο δικαιούχων.
