ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Το 41,28% των κύριων συντάξεων γήρατος στην Ελλάδα ξεπερνά ήδη τα 1.000 ευρώ, σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία της έκθεσης «Ήλιος» για τον Οκτώβριο, την οποία δημοσίευσε η ΗΔΙΚΑκαι επεξεργάστηκε ο αρμόδιος φορέας κοινωνικής ασφάλισης, δηλαδή ο e-ΕΦΚΑ.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Τα στοιχεία αυτά έρχονται σε μια περίοδο έντονης κινητικότητας, ενόψει της ψήφισης της νέας ρύθμισης που καταργεί την προσωπική διαφορά και ανοίγει τον δρόμο για καθολικές αυξήσεις σε 671.586 συνταξιούχους από το 2026 και μετά.
Με βάση τις επίσημες καταγραφές πληρωμών από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικώνκαι τις προβλεπόμενες διατάξεις της τροπολογίας, το 2026 αποτελεί έτος τομής για τα συνταξιοδοτικά δεδομένα, καθώς για πρώτη φορά η αύξηση της σύνταξης δεν θα «εξαφανίζεται» λόγω συμψηφισμού με την προσωπική διαφορά.
Τι δείχνει η σύγκριση Δημοσίου – ιδιωτικού τομέα
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά:
• Μέση νέα σύνταξη Δημοσίου: 1.361 ευρώ μικτά
• Μέση νέα σύνταξη ιδιωτικού τομέα: 809,18 ευρώ μικτά
Η «ψαλίδα» αγγίζει τις 552 ευρώ υπέρ του Δημοσίου. Στο σύνολο των απονεμημένων συντάξεων γήρατος:
• Το Δημόσιο δίνει κατά μέσο όρο 1.236 ευρώ,
• ο ιδιωτικός τομέας 886 ευρώ, διαφορά 350 ευρώ.
Εργατολόγοι που μίλησαν στο ρεπορτάζ προσδιορίζουν πέντε βασικές αιτίες διαφοροποίησης:
1. Σταθερό μισθολογικό καθεστώς στο Δημόσιο, με προβλέψιμες αυξήσεις.
2. Αυτόματη αναβάθμιση μισθολογικού κλιμακίου ανά διετία.
3. Μεγαλύτερη διάρκεια ασφάλισης (πολλοί στο Δημόσιο συμπληρώνουν 40ετία).
4. Απουσία οφειλών που συμψηφίζονται με τη σύνταξη, όπως συμβαίνει με ΟΑΕΕ–ελεύθερους επαγγελματίες.
5. Περιορισμένες μειωμένες συντάξεις στο Δημόσιο, σε αντίθεση με ΙΚΑ–ΟΑΕΕ όπου οι μειωμένες είναι πολλές.
Τι αλλάζει από το 2026 – τέλος στην «αόρατη» αύξηση
Η τροπολογία που κατέθεσε το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης προβλέπει:
• Για όσους έχουν μηδενίσει την προσωπική διαφορά έως 31/12/2025 → ολόκληρη η αύξηση του 2026.
• Για όσους έχουν υπόλοιπο μικρότερο από το 50% της αύξησης → λαμβάνουν από 50% έως 95% της αύξησης.
• Για όσους έχουν μεγάλο υπόλοιπο → τουλάχιστον 50% της αύξησης.
Το 2027, παύει κάθε συμψηφισμός. Η αύξηση θα περνά 100% στην εθνική και την ανταποδοτική σύνταξη.
Σύμφωνα με πηγές του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, η αλλαγή αυτή αφορά κυρίως όσους συνταξιοδοτήθηκαν πριν το 2016 και είχαν «υπερσυνταξιοδοτηθεί» σε σχέση με τον νέο αλγόριθμο. Για παράδειγμα:
• Συνταξιούχος με 1.100 ευρώ σύνολο, εκ των οποίων 100 ευρώ προσωπική διαφορά, θα λάβει 12 ευρώ καθαρή αύξηση το 2026 (50%) και το 2027 θα πάρει ολόκληρη.
ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΠΛΗΡΩΜΕΣ πριν τα Χριστούγεννα – Αυξήσεις 2,4% και νέα ποσά εφάπαξ έως 77.000€
4 στις 10 συντάξεις πάνω από 1.000€ – αλλά 6 στις 10 μεταξύ 500–1.000€
Η έκθεση καταγράφει:
• 41,28% συντάξεων γήρατος πάνω από 1.000 ευρώ
• 49% στο εύρος 500–1.000 ευρώ
• 9,72% κάτω από 500 ευρώ
Σημαντική μεταβλητή για το 2026 θα αποτελέσει η πρόσθετη αύξηση που θα περάσει αυτόματα στο ασφαλιστικό προφίλ των συνταξιούχων που μηδενίζουν την προσωπική τους διαφορά μέσα στο 2025 μέσω αποφάσεων επανυπολογισμού.
Εφάπαξ πολλών ταχυτήτων – από 3.000 έως 77.000 ευρώ
Στο πεδίο του εφάπαξ, η καταγραφή του ΕΤΕΑΕΠ δείχνει ένα μωσαϊκό:
• ΟΛΘ → μέσο εφάπαξ 77.100 ευρώ
• Λιμενεργάτες → 72.331 ευρώ
• ΟΣΕ → 70.624 ευρώ
• ΟΤΕ → 42.330 ευρώ
• Δημόσιο νοσοκομείων → 26.603 ευρώ
• Εκπαιδευτικοί → 24.446 ευρώ
• Πολιτικοί υπάλληλοι → 22.723 ευρώ
• Αυτοαπασχολούμενοι → 8.251 ευρώ
• Γιατροί → 4.214 ευρώ
Το υφιστάμενο μοντέλο υπολογισμού, βάσει νόμου 4387/2016, ενσωματώνει δύο τμήματα:
• προ έως 2014 με βάση τον μέσο μισθό 2009–2013,
• μετά το 2015 επιστροφή εισφορών άτοκα.
Τμηματική επιστροφή σημαίνει ότι οι νεότεροι ασφαλισμένοι θα πάρουν λιγότερο εφάπαξ, ενώ παλαιοί με 35ετία–40ετία διατηρούν υψηλές αξίες.
Ποιοι κερδίζουν
Σύμφωνα με ανάλυση στελεχών της ΑΑΔΕ, παράλληλα με τα φορολογικά αποτελέσματα, οι πραγματικοί κερδισμένοι είναι:
• Συνταξιούχοι με προσωπική διαφορά κάτω από 10 ευρώ,
• Δημόσιοι υπάλληλοι με πλήρη 40ετία,
• Όσοι είχαν ήδη αυξήσεις 2023–2025,
• Παλαιοί ασφαλισμένοι ΔΕΚΟ–Τραπεζών που συμπληρώνουν πολλά έτη εισφορών.
Ποιοι μένουν πίσω
Η κατηγορία που κινδυνεύει να παραμείνει με χαμηλό αποτέλεσμα είναι:
• Συνταξιούχοι ΟΑΕΕ με υψηλές οφειλές,
• Συνταξιούχοι που βγήκαν με μειωμένη σύνταξη,
• Ελεύθεροι επαγγελματίες που δεν συμπληρώνουν 35ετία–40ετία,
• Νέοι ασφαλισμένοι μετά το 2011.
Πώς διαμορφώνεται το συνταξιοδοτικό τοπίο έως το 2027
Με βάση την τεχνική ανάλυση στελεχών του ΚΕΑΟ, υπάρχουν τρία κομβικά σημεία:
1. Το 2026 λειτουργεί ως μεταβατικό έτος για τον συμψηφισμό.
2. Το 2027 η αύξηση περνά 100% χωρίς μείωση.
3. Η προσωπική διαφορά μετατρέπεται σε σταθερή παροχή.
Παράλληλα, η εθνική σύνταξη θα αυξηθεί αυτόματα, καθώς διαμορφώνεται βάσει μεταβολής ΑΕΠ–ΔΤΚ.
Ρεαλιστικός στόχος: Συντάξεις άνω των 1.200 ευρώ για μισθωτούς με 40ετία
Αναλογιστές προεξοφλούν ότι στην κατηγορία ασφαλισμένων με 40 έτη και μέσο συντάξιμο μισθό 1.350–1.550 ευρώ, η τελική σύνταξη μπορεί να ξεπεράσει συγκεντρωτικά τα 1.220 ευρώ το 2027, χωρίς προσωπική διαφορά.
Ο δρόμος αυτός δεν αφορά όλους, αλλά ο νέος μηχανισμός φέρνει:
• Περισσότερη διαφάνεια
• Καθαρή αύξηση
• Πραγματικό εισόδημα
Την ίδια στιγμή, οι χαμηλοσυνταξιούχοι θα βλέπουν μικρές αυξήσεις, αλλά σταθερές, χωρίς συμψηφισμό.
Η τελική αποτίμηση θα γίνει στο τέλος του 2026, όταν τα αποτελέσματα θα αποτυπωθούν τόσο στις καταστάσεις πληρωμής του e-ΕΦΚΑ όσο και στα δηλωθέντα εισοδήματα στην ΑΑΔΕ.
