Κράτος – Εκκλησία: Ποιος θα χρεωθεί το φιάσκο του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου να πείσει την Ιεραρχία και τους κληρικούς της Ελλάδας ότι πρόκειται για συμφωνία επικερδή για την Εκκλησία; Οι στενοί συνεργάτες του κ. Ιερωνύμου, οι οποίοι μετείχαν στις διαπραγματεύσεις με το κυβερνητικό επιτελείο, επικρίνουν την κυβέρνηση που, διά στόματος Δημήτρη Τζανακόπουλου, υποσχέθηκε 10.000 διορισμούς στη θέση του αντίστοιχου αριθμού ιερέων.
Του Απόστολου Λακασα
Ωστόσο, όπως εύλογα συμβαίνει με τα επιτελεία (ενίοτε χαρακτηρίζονται και «αυλή») ύστερα από μια στρατηγική τους ήττα, η συνοχή της ομάδας στενών συνεργατών του κ. Ιερωνύμου κλυδωνίζεται. «Η Εκκλησία είναι καζάνι που βράζει. Επαιζαν μπιλιάρδο στην πλάτη του Αρχιεπισκόπου», έλεγε χθες στην «Κ» εκκλησιαστικός παράγων, υποδεικνύοντας τα μέλη της διαπραγματευτικής ομάδας. Τα μαχαίρια έχουν ήδη ακονιστεί, από τη στιγμή της απόφασης για έκτακτη σύγκληση της Ιεραρχίας την περασμένη Παρασκευή, υπό το βάρος των αντιδράσεων μητροπολιτών και ιερέων. Πριν από τη συνεδρίαση της Ιεραρχίας, τα μέλη της διαπραγματευτικής ομάδας υποστήριζαν τη συμφωνία μέχρι κεραίας. «Μετά την Παρασκευή, ισχύει το “δεν φταίω εγώ, ο άλλος φταίει”», όπως ανέφερε χθες στην «Κ» εκκλησιαστική πηγή.
Ειδικότερα, στελέχη της Εκκλησίας θεωρούν ότι από τη στιγμή που η κυβέρνηση ανοίγει πλέον έναν κύκλο διαλόγου επί του κειμένου της συμφωνίας αντί να προχωρήσει σε άμεση νομοθέτηση των 15 σημείων της, αμβλύνεται η αμφισβήτηση του κ. Ιερωνύμου, κυρίως όπως αυτή εκφράστηκε από το ιδιαίτερα μαζικό «μπλοκ» μητροπολιτών που τάχθηκαν κατά της συμφωνίας στη συνεδρίαση της Ιεραρχίας. Χθες ο μητροπολίτης Δωδώνης Χρυσόστομος παρείχε ξεκάθαρη στήριξη στον κ. Ιερώνυμο λέγοντας (τ/σ ΣKAΪ) ότι «δεν ήταν υποχρεωμένος να ενημερώσει εκ των προτέρων την Ιεραρχία για τη συμφωνία».
Στις διαπραγματεύσεις για την πορεία της συμφωνίας μετείχαν ο μητροπολίτης Ιωαννίνων Μάξιμος, ο νομικός σύμβουλος της Συνόδου Θεόδωρος Παπαγεωργίου, ο μητροπολίτης Νέας Ιωνίας και Φιλαδελφείας Γαβριήλ, ο πρωτοσύγκελλος της Αρχιεπισκοπής, επίσκοπος Σαλώνων Αντώνιος, και ο διευθυντής του φιλανθρωπικού οργανισμού της Αρχιεπισκοπής «Αποστολή» Κωνσταντίνος Δήμτσας. Βεβαίως, δεν είχαν όλοι τον ίδιο ρόλο για τη σύνταξή της.
Τα άτομα που συναποτελούν τον στενό κύκλο του κ. Ιερωνύμου έχουν ικανότητες και φιλοδοξίες. Αλλοι θεωρούνται περισσότερο τεχνοκράτες, άλλοι έχουν ισχυρότερο πολιτικό κριτήριο, ορισμένοι ευνοήθηκαν από τις συγκυρίες και βρέθηκαν σε προνομιακή θέση, παρότι οι εκτιμήσεις των ιεραρχών για τις ικανότητές τους διχάζονται.
Το βασικό επιχείρημα των μελών της διαπραγματευτικής ομάδας είναι ότι η συμφωνία βασίζεται σε μια πολύ καλή κεντρική ιδέα, καθώς ορίζει το πλαίσιο αξιοποίησης της εκκλησιαστικής περιουσίας και τη συνέχιση καταβολής των μισθών των κληρικών. Πάνω σε αυτούς τους άξονες θα κινηθούν οι τέσσερις ενημερωτικές συναντήσεις για τους κληρικούς της Αρχιεπισκοπής Αθηνών, που εξαγγέλθηκε, από τον πρωτοσύγκελλο Συμεών, ότι θα πραγματοποιηθούν στις 23 και 27 Νοεμβρίου.
Ο κ. Ιερώνυμος βρίσκεται σε δύσκολη πολιτικά θέση, αλλά δεν θεωρείται ότι θα εκδηλώσει άμεσα τη δυσφορία του επί προσώπων. «Σε δύο-τρεις μήνες ενδέχεται το στενό περιβάλλον του αρχιεπισκοπικού παλατιού να έχει άλλη σύνθεση. Ο Αρχιεπίσκοπος δεν βιάζεται ούτε να αποκεφαλίσει ούτε να συγχαρεί», εκτιμούσε χθες στην «Κ» εκκλησιαστικός παράγων. Πάντως, η εν λόγω δήλωση ως προς τα συχαρίκια αμφισβητείται…
Ενημέρωση ζητεί το Φανάρι
Αντιπροσωπεία ιεραρχών του Οικουμενικού Πατριαρχείου θα έλθει στην Αθήνα, σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», αποκλειστικά για να ενημερωθεί λεπτομερώς για τις θέσεις της κυβέρνησης ως προς τις διατάξεις που το αφορούν, στο πλαίσιο της συνταγματικής αναθεώρησης. Ωστόσο, η εξέλιξη αυτή δεν αμβλύνει τη δυσφορία του Φαναρίου για τη μη ενημέρωσή του περί των συζητήσεων και για το κείμενο συμφωνίας του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα και του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου. Μάλιστα, κύκλοι του Οικουμενικού Πατριαρχείου, μιλώντας χθες στην «Κ», ξεκαθάριζαν ότι δεν έχει τεθεί από το Φανάρι θέμα παρερμηνείας σημείων της συμφωνίας. «Είναι θεσμική υποχρέωση η ενημέρωση του Οικουμενικού Πατριάρχη, εφόσον τα ζητήματα αφορούν ενέργειες που θα έχουν επίπτωση σε επαρχίες που εποπτεύονται από το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Η ενημέρωση του Πατριάρχη θα έπρεπε να γίνει από την πρώτη στιγμή», τόνιζαν. Ετσι, το πρόσφατο ταξίδι του υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων Κώστα Γαβρόγλου στο Φανάρι δεν είχε ουσιαστικά αποτελέσματα.
Στο Οικουμενικό Πατριαρχείο υπάγονται πνευματικά και διοικητικά οι Μητροπόλεις της Κρήτης, των Δωδεκανήσων, του Βορείου Αιγαίου, ενώ το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει λόγο σε όλα τα σημαντικά θέματα που αφορούν τις Μητροπόλεις της Ηπείρου, της Μακεδονίας και της Θράκης, οι οποίες υπάγονται μόνο πνευματικά στο Φανάρι. Οι ίδιες πηγές σημείωναν ότι, εκτός από τη μισθοδοσία του κλήρου, η πρόταση της κυβέρνησης για αναθεώρηση αφορά και το άρθρο 3 του Συντάγματος, για τις σχέσεις Εκκλησίας – Πολιτείας.
