Εκκλησία της Κρήτης: Η πρόσφατη συνεδρία της Ιεράς Επαρχιακής Συνόδου της Εκκλησίας της Κρήτης στις 18 Νοεμβρίου 2024 στο Ηράκλειο έφερε στο προσκήνιο κρίσιμα θέματα εθνικής μνήμης, ιστορικής δικαιοσύνης και κοινωνικής ευαισθητοποίησης.
Επιμέλεια – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Σε μια περίοδο όπου η ιστορική μνήμη δοκιμάζεται από τη λήθη και τα σύγχρονα προβλήματα απαιτούν νέες απαντήσεις, η Εκκλησία της Κρήτης απηύθυνε ένα ισχυρό μήνυμα προς το ποίμνιο και την κοινωνία ευρύτερα.
Η ιστορική μνήμη ως θεμέλιο της εθνικής ταυτότητας
Η Σύνοδος ανέδειξε με έμφαση τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης, ιδιαίτερα όσον αφορά τη ναζιστική κατοχή και τις θηριωδίες που διαπράχθηκαν στην Κρήτη και την υπόλοιπη Ελλάδα κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Σημείο αναφοράς αποτέλεσε η πρόσφατη επίσκεψη του Προέδρου της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ, στην Ελλάδα, όπου δήλωσε ότι το θέμα των ναζιστικών θηριωδιών είναι “λήξαν νομικά”. Η δήλωση αυτή, ειδικά σε σχέση με την επίσκεψη στη μαρτυρική Κάνδανο, προκάλεσε έντονη συζήτηση για την ανάγκη δικαίωσης των θυμάτων και την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας.
Η Σύνοδος αναγνώρισε τη σημασία της μαρτυρικής Κανδάνου ως σύμβολο του αγώνα και της θυσίας και αποφάσισε να υποστηρίξει τη δημιουργία ενός «Κέντρου Μνήμης». Στόχος αυτού του κέντρου είναι η καταγραφή και συγκέντρωση των ονομάτων όλων των θυσιασθέντων, τόσο κληρικών όσο και λαϊκών, κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής. Αυτή η πρωτοβουλία ενισχύει τη συλλογική μνήμη και συμβάλλει στη διατήρηση της εθνικής ταυτότητας.
Ηθικό και πνευματικό χρέος απέναντι στους μάρτυρες
Η Σύνοδος εξέφρασε τη βαθιά ευγνωμοσύνη της προς τον Μητροπολίτη Κισάμου και Σελίνου, κ. Αμφιλόχιο, για τη θαρραλέα στάση του κατά την υποδοχή του Γερμανού Προέδρου. Παράλληλα, αποφάσισε τη διοργάνωση Συνοδικών Μνημοσύνων σε μαρτυρικούς οικισμούς της Κρήτης, όπου διαπράχθηκαν θηριωδίες. Με αυτόν τον τρόπο, η Εκκλησία της Κρήτης δείχνει ότι η μνήμη δεν αποτελεί απλώς ιστορική υποχρέωση, αλλά πνευματικό και ηθικό χρέος απέναντι σε εκείνους που θυσιάστηκαν για την ελευθερία και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Η μνημόνευση των θυμάτων και η ανάδειξη του έργου των κληρικών και μοναχών που υπέστησαν διώξεις αποτελούν σημαντική πτυχή της συνοδικής δράσης. Η κατασκευή πλάκας με τα ονόματα των φονευθέντων κληρικών στον Ιερό Ναό του Αγίου Μηνά στο Ηράκλειο, αναδεικνύει τη βαθιά ευαισθησία της Εκκλησίας απέναντι στην ιστορική αλήθεια.
Η Εκκλησία απέναντι στα σύγχρονα κοινωνικά προβλήματα
Πέρα από τα ιστορικά ζητήματα, η Σύνοδος εστίασε και στα σύγχρονα προβλήματα, με ιδιαίτερη έμφαση στην αύξηση της βίας και την πνευματική αποξένωση. Τα περιστατικά βίας, που εμφανίζονται σε διάφορες μορφές, προβληματίζουν βαθύτατα την Εκκλησία, η οποία θεωρεί ότι η πνευματική στείρωση και η κυριαρχία υλιστικών προτύπων αποτελούν την κύρια αιτία αυτών των φαινομένων.
Η Εκκλησία της Κρήτης προτείνει την ανάληψη πρωτοβουλιών που θα στοχεύουν στη μείωση της βίας, αλλά και στην προαγωγή ενός πνευματικού τρόπου ζωής. Στο πλαίσιο της νηστείας των Χριστουγέννων, η Σύνοδος καλεί τους πιστούς σε μετάνοια, τονίζοντας τη σημασία της εσωτερικής αναγέννησης και της επανασύνδεσης με τις αξίες της πίστης.
Πνευματική προετοιμασία για τα Χριστούγεννα
Η Σύνοδος, με αναφορά στον Απόστολο Παύλο και το μήνυμα προς τον Απόστολο Τίτο, Πρώτο Επίσκοπο της Κρήτης, υπογράμμισε τη σημασία της «γνώσης της αλήθειας που οδηγεί στην ευσέβεια». Σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από ταχύτητα και επιφανειακότητα, η Εκκλησία υπενθυμίζει την ανάγκη για ενδοσκόπηση και πνευματική εμβάθυνση.
Η προσέγγιση του Μυστηρίου της Σάρκωσης του Χριστού, μέσα από την ταπεινή Του φάτνη, προσφέρει μια ευκαιρία αναστοχασμού για την αξία της ταπεινότητας, της αγάπης και της ειρήνης. Η Εκκλησία καλεί τους πιστούς να υποδεχθούν τα Χριστούγεννα με πνεύμα αληθινής μετάνοιας, επιδιώκοντας τη σύνδεση με τις βαθύτερες αξίες της χριστιανικής ζωής.
Η συνεδρία της Ιεράς Επαρχιακής Συνόδου της Εκκλησίας της Κρήτης αποτελεί υπενθύμιση του πλούσιου πολιτισμικού και πνευματικού φορτίου που φέρει η Κρήτη. Η ιστορική μνήμη και η πνευματική εγρήγορση αποτελούν θεμέλια της εθνικής ταυτότητας και εργαλεία για την αντιμετώπιση των προκλήσεων του παρόντος.
Με πρωτοβουλίες όπως η δημιουργία του «Κέντρου Μνήμης», τα Συνοδικά Μνημόσυνα και οι δράσεις για την αντιμετώπιση της βίας, η Εκκλησία δείχνει τον δρόμο της ευθύνης και της ελπίδας. Απευθυνόμενη στο ποίμνιο, το καλεί να κρατήσει ζωντανή την ταυτότητα, την ιστορική μνήμη και την πίστη, ως πυξίδα για το μέλλον.
