ΑΙΓΑΙΟ: Η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να ανακοινώσει μέσα στη Μεγάλη Εβδομάδα τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, αποτέλεσε μεν αιφνιδιασμό επικοινωνιακά, αλλά ήταν προϊόν πολύμηνης επεξεργασίας και θεσμικής υποχρέωσης απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Του Γιάννη Παπανικολάου
Στην Αθήνα, η αντίδραση της Άγκυρας αξιολογήθηκε ως αναμενόμενη, χωρίς αιφνιδιασμούς, καθώς το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών απέφυγε επιθετικές εκφράσεις και επικαλέστηκε τη Δήλωση των Αθηνών, τηρώντας τουλάχιστον φραστικά το πλαίσιο του διεθνούς δικαίου.
Σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες, το θέμα συζητήθηκε εκτενώς στο ΚΥΣΕΑ υπό τον Πρωθυπουργό, με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη να εκτιμά ότι η Τουρκία θα προσπαθήσει να παρουσιάσει έναν αντίστοιχο χάρτη σε διεθνή fora, ακόμα και σε αναρμόδιες πλατφόρμες, σε αντίθεση με την Ελλάδα, που προχώρησε σε κατάθεση των χαρτών στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως προβλέπει η ενωσιακή νομοθεσία.
«Δεν ανοίγουμε νέο μέτωπο. Κλείνουμε εκκρεμότητες δεκαετιών με θεσμικό τρόπο», τονίζουν κυβερνητικές πηγές, σημειώνοντας ότι ο σχεδιασμός αφορά αποκλειστικά τις εθνικές αρμοδιότητες της Ελλάδας και δεν συνιστά πράξη οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών. Η βασική μέθοδος αποτύπωσης στις μη οριοθετημένες περιοχές βασίζεται στη μέση γραμμή, σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS)
Η δήλωση του τουρκικού ΥΠΕΞ περί «διαφορών που πρέπει να επιλυθούν με βάση τις σχέσεις καλής γειτονίας» ερμηνεύεται από την Αθήνα ως μια προσπάθεια να κρατηθεί ο διάλογος σε επίπεδο προθέσεων, χωρίς όμως πρακτικές εντάσεις. Το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας, το οποίο συμφωνήθηκε να διεξαχθεί μετά το Πάσχα, παραμένει χωρίς ημερομηνία, και στο Μέγαρο Μαξίμου εκτιμούν ότι το πολιτικό κλίμα δεν το καθιστά εφικτό εντός του Απριλίου.
Η δημοσιοποίηση του θαλάσσιου σχεδίου περιλαμβάνει τις δύο υπάρχουσες συμφωνίες με Ιταλία και Αίγυπτο, ενώ διευκρινίζεται ότι σε περίπτωση μελλοντικής συμφωνίας με την Τουρκία ή άλλη χώρα, ο χάρτης θα αναθεωρηθεί αναλόγως. Η κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι ο σχεδιασμός δεν συνδέεται άμεσα με το έργο του ηλεκτρικού καλωδίου Great Sea Interconnector, παρότι η γεωπολιτική διάσταση του έργου, το οποίο παρακολουθεί η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ), καθιστά τον συγχρονισμό ιδιαίτερα κρίσιμο.
Σε πολιτικό επίπεδο, επικρατεί επιφυλακτικότητα, κυρίως στους κόλπους της δεξιάς πτέρυγας της ΝΔ, που βλέπει κάθε τέτοια κίνηση ως προπομπό παραχωρήσεων. Αντιθέτως, το επιτελείο του πρωθυπουργού επισημαίνει ότι για πρώτη φορά αποτυπώνονται επισήμως και θεσμικά τα απώτατα δυνητικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, αποδίδοντας πλήρη επήρεια στα νησιά και στον ηπειρωτικό κορμό.
Η στρατηγική της Αθήνας είναι σαφής: αποτύπωση της εθνικής θέσης, χωρίς περιττές εντάσεις, χωρίς εθνικιστικά σόου, αλλά και χωρίς εκπτώσεις στις πάγιες αρχές του διεθνούς δικαίου. Μια τακτική σιωπηλής ενίσχυσης της διαπραγματευτικής θέσης της Ελλάδας, που συνδέεται άρρηκτα με τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα που απορρέουν από την ευρωπαϊκή συμμετοχή.
