Αναθεώρηση Συντάγματος: Το πολιτικό θερμόμετρο ανεβαίνει ενόψει της αναθεώρησης του Συντάγματος, καθώς η κυβέρνηση φέρνει στο τραπέζι επτά κομβικές αλλαγές που αναμένεται να διαμορφώσουν νέο τοπίο σε Δικαιοσύνη, Παιδεία και Δημόσιο.
Του Γιάννη Παπανικολάου
Η αρχή έγινε με τη δημοσκόπηση της Marc, που έδειξε ισχυρή κοινωνική στήριξη στην άρση της μονιμότητας στο Δημόσιο, με το Μέγαρο Μαξίμου να κινείται πλέον μεθοδικά στο θεσμικό πεδίο για να πετύχει συνταγματική κατοχύρωση ευρύτερων μεταρρυθμίσεων μέσω της Βουλής των Ελλήνων.
Η παρούσα Βουλή είναι προαναθεωρητική, γεγονός που σημαίνει ότι έως το τέλος του 2025 θα αποφασιστούν τα άρθρα προς αναθεώρηση. Στη συνέχεια, η επόμενη Βουλή –με 151 ψήφους, εφόσον τώρα υπάρξουν 180– θα καθορίσει το τελικό περιεχόμενο των αλλαγών. Η κυβέρνηση προσβλέπει σε συμφωνία με το ΠΑΣΟΚ, καθώς η σύμπλευση των 155 βουλευτών της Ν.Δ. με τους 33 του Κινήματος Αλλαγής καλύπτει την απαραίτητη πλειοψηφία.
Η πρώτη αλλαγή αφορά το άρθρο 103 παρ. 4, το οποίο θεσπίζει τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ταχθεί ανοιχτά υπέρ της κατάργησης της μονιμότητας, τόσο για νέες προσλήψεις όσο και για το υπάρχον προσωπικό. Όπως επισημαίνει το Υπουργείο Εσωτερικών, ο ισχύων πειθαρχικός μηχανισμός είναι χρονοβόρος και αναποτελεσματικός, καθώς επιτρέπει την απομάκρυνση υπαλλήλων μόνο με τελεσίδικες αποφάσεις.
Η δεύτερη παρέμβαση σχετίζεται με το άρθρο 16, καθώς η κυβέρνηση προωθεί τη νομιμοποίηση μη κρατικών – μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων. Το θέμα θεωρείται εμβληματικό και διχάζει τα κόμματα, καθώς η Αριστερά επιμένει πως θα πληγεί ο δημόσιος χαρακτήρας της Παιδείας. Αντιθέτως, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι θα ενισχυθεί η εκπαιδευτική επιλογή και θα περιοριστεί η «διαρροή» φοιτητών στο εξωτερικό.
Η τρίτη αλλαγή αφορά το άρθρο 86, δηλαδή το πλαίσιο ευθύνης υπουργών. Το νέο σχήμα επιδιώκει να ενισχύσει τη Δικαιοσύνη και να περιορίσει τον ρόλο της Βουλής κατά την άσκηση δίωξης σε πολιτικά πρόσωπα. Όπως σημειώνει το Υπουργείο Δικαιοσύνης, ο στόχος είναι «ένα πιο λειτουργικό μοντέλο λογοδοσίας, με ενίσχυση των θεσμικών αντίβαρων χωρίς πολιτικές παρεμβάσεις».
Παράλληλα, η κυβέρνηση εξετάζει παρεμβάσεις στα άρθρα 24 (περιβάλλον), 30 (τρόπος εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας), 51 (επιστολική ψήφος) και 90 (επιλογή ηγεσίας της Δικαιοσύνης). Οι τελικές αποφάσεις για τα άρθρα που θα μπουν στο πακέτο αναθεώρησης αναμένεται να ληφθούν σε προσεχές Υπουργικό Συμβούλιο.
Σύμφωνα με πληροφορίες, κεντρικό ρόλο στον συντονισμό του εγχειρήματος θα έχει ο γενικός γραμματέας του πρωθυπουργού Στέλιος Κουτνατζής, ενώ κρίσιμη θα είναι και η συνδρομή του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, με παρεμβάσεις που αγγίζουν τον σκληρό θεσμικό πυρήνα του κράτους.
Η συζήτηση προμηνύεται πολωτική, με την κυβέρνηση να επιδιώκει ευρύτερη συναίνεση και την αντιπολίτευση να ζητά διαβούλευση επί της ουσίας, ιδίως για τις διατάξεις που αφορούν τη δημόσια διοίκηση. Το 2026, όλα δείχνουν, θα είναι έτος κρίσιμων συνταγματικών εξελίξεων.
