ΑΛΒΑΝΙΑ: Σε μια εξέλιξη με βαρύ πνευματικό και ιστορικό φορτίο, η Ορθόδοξη Εκκλησία της ΑλβανίαςΟρθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας παρέλαβε δέκα κλεμμένες ιερές εικόνες, οι οποίες είχαν αφαιρεθεί πριν από δεκατέσσερα χρόνια από ναό της νότιας Αλβανίας.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Η επιστροφή τους δεν αποτελεί απλώς διοικητική πράξη, αλλά αποκατάσταση ενός τραύματος που έφερε το αποτύπωμα της απώλειας και της βεβήλωσης της ιστορικής μνήμης.
Οι εικόνες προέρχονται από τον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Λάμποβο του Σταυρού και είχαν χαθεί σε περίοδο έντονης δράσης κυκλωμάτων παράνομης διακίνησης κειμηλίων στα Βαλκάνια. Για χρόνια θεωρούνταν οριστικά χαμένες.
Επιχείρηση εντοπισμού και ταυτοποίησης
Καθοριστικό ρόλο στην ανάκτηση διαδραμάτισε η Κρατική Αστυνομία Κρατική Αστυνομία Αλβανίας, η οποία σε συνεργασία με πολιτιστικές υπηρεσίες και ειδικούς εμπειρογνώμονες κατάφερε να εντοπίσει και να δεσμεύσει τα έργα. Η επιτυχία της επιχείρησης δείχνει ότι ακόμη και μετά από πολλά χρόνια, η πολιτιστική λεηλασία δεν παραγράφεται.
Κρίσιμο στοιχείο για την ταυτοποίηση υπήρξε η προηγούμενη τεκμηρίωση των εικόνων από το Εθνικό Ινστιτούτο Πολιτιστικής Κληρονομιάς Εθνικό Ινστιτούτο Πολιτιστικής Κληρονομιάς Αλβανίας. Χωρίς φωτογραφικά αρχεία και λεπτομερή καταγραφή, η απόδειξη της προέλευσης θα ήταν σχεδόν αδύνατη.
Όχι απλά τέχνη – αλλά ζωντανή πίστη
Οι εικόνες δεν είναι απλώς έργα τέχνης. Είναι λειτουργικά αντικείμενα λατρείας, φορείς προσευχών και ελπίδας γενεών πιστών. Η απουσία τους άφησε κενό όχι μόνο αισθητικό αλλά και πνευματικό.
Ο Αρχιεπίσκοπος εξέφρασε συγκίνηση, τονίζοντας πως «επιστρέφει ένα τμήμα της ψυχής του τόπου». Η φράση αυτή αποτυπώνει το ουσιαστικό νόημα της επιστροφής: η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι μουσειακό έκθεμα αλλά κομμάτι της ταυτότητας των ανθρώπων.
Μήνυμα προς το μέλλον
Η υπόθεση αυτή λειτουργεί ως προειδοποίηση προς τα κυκλώματα αρχαιοκαπηλίας αλλά και ως υπενθύμιση προς τα κράτη ότι η προστασία της πολιτιστικής και θρησκευτικής κληρονομιάς απαιτεί διαρκή εγρήγορση. Η καταγραφή, η ψηφιοποίηση και η συνεργασία μεταξύ θεσμών είναι το μόνο αποτελεσματικό όπλο απέναντι στη λεηλασία.
Η επιστροφή των εικόνων δεν κλείνει μόνο μια υπόθεση· ανοίγει έναν δρόμο ευθύνης. Γιατί κάθε εικόνα που σώζεται είναι ένα κομμάτι ιστορίας.
