ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ–ΟΣΔΕ: Νέα δεδομένα διαμορφώνονται για χιλιάδες παραγωγούς με το ΟΣΔΕ 2026, καθώς οι επιλογές στα οικολογικά σχήματα απαιτούν φέτος πολύ μεγαλύτερη προσοχή.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
News: Αγρότες και ΚΥΔ καλούνται να υπολογίσουν δράση προς δράση ποιο eco-scheme αποδίδει πραγματικό όφελος, ποιο μπορεί να συνδυαστεί με άλλες ενισχύσεις και πού υπάρχουν ασυμβατότητες που ενδέχεται να κοστίσουν σημαντικά ποσά. Μέσω της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης δηλώνονται τα αιτήματα των παραγωγών για τα καθεστώτα και τις παρεμβάσεις της ΚΑΠ. (Gov.gr)
Το vimaorthodoxias.gr συνομίλησε με γνωστούς αγροτοσυνδικαλιστές και ανθρώπους της εμπορίας σιτηρών από τη Μακεδονία, τη Θεσσαλία και την Κρήτη. Η κοινή εκτίμηση που μεταφέρουν είναι ότι το 2026 δεν είναι χρονιά για «αυτόματες» επιλογές στα eco-schemes, αλλά για προσεκτικό υπολογισμό κόστους, υποχρεώσεων και τελικού πριμ.
Ξανά στα βιολογικά οι αροτραίες εκτάσεις
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τις αρόσιμες εκτάσεις που είχαν ενταχθεί μαζικά στα βιολογικά οικολογικά σχήματα το 2023.
Οι συγκεκριμένες εκτάσεις μπορούν να αποκτήσουν εκ νέου πρόσβαση στο πριμ των βιολογικών, στο ECO-9, υπό την κρίσιμη προϋπόθεση ότι το πιστοποιητικό βιολογικής γεωργίας έχει παραμείνει ενεργό καθ’ όλο το απαιτούμενο διάστημα.
Πρόκειται για εξέλιξη που ενδιαφέρει ιδιαίτερα παραγωγούς της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας με εκτεταμένες αροτραίες καλλιέργειες.
Αγροτοσυνδικαλιστές επισημαίνουν στο vimaorthodoxias.gr ότι πριν από την οριστικοποίηση της δήλωσης πρέπει να προηγείται έλεγχος της πιστοποίησης και των πραγματικών επιλέξιμων στρεμμάτων.
«Το λάθος που δεν πρέπει να γίνει είναι να βλέπει κάποιος μόνο το ποσό ανά στρέμμα. Πρέπει να ξέρει αν τελικά πληροί όλες τις προϋποθέσεις και τι θα μείνει καθαρά μετά τις υποχρεώσεις που αναλαμβάνει», είναι το βασικό μήνυμα που μεταφέρεται από ανθρώπους του αγροτικού χώρου.
Ελιά: Το τριπλό πακέτο που φτάνει τα 66,2 ευρώ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα eco-schemes για την ελαιοκαλλιέργεια, με την Κρήτη να βρίσκεται φυσιολογικά στο επίκεντρο.
Το γνωστό τρίπτυχο «κομπόστ – κλαδέματα – δακοκτονία» μπορεί, με βάση τα ποσά αναφοράς της προηγούμενης πληρωμής, να οδηγήσει σε συνολική ενίσχυση περίπου 66,2 ευρώ ανά στρέμμα.
Για παραγωγούς που δεν θα ακολουθήσουν συγκεκριμένες δράσεις του πακέτου υπάρχει και η επιλογή της μηχανικής ζιζανιοκτονίας με παράλληλη κάλυψη mulch στις μόνιμες καλλιέργειες, όπου η προηγούμενη πληρωμή διαμορφώθηκε στα 12,8 ευρώ το στρέμμα.
Στη βιολογική ελιά, αντίστοιχα, το πριμ του ECO-9 μπορεί να προσεγγίσει τα 50,5 ευρώ ανά στρέμμα, ωστόσο πρόκειται για δράση που δεν συνδυάζεται ελεύθερα με άλλα οικολογικά σχήματα.
Από την Κρήτη, παραγωγικοί παράγοντες επισημαίνουν ότι τα 66 ευρώ είναι ελκυστικά, αλλά πρέπει να συνυπολογιστούν οι πραγματικές δαπάνες εφαρμογής των πρακτικών.
Προσοχή στο πριμ άνθρακα και στις ασυμβατότητες
Ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα αφορά την παρέμβαση για τον άνθρακα.
Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να παρακολουθούν τις επίσημες αποφάσεις του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, καθώς η οριστική εικόνα των ασυμβατοτήτων με τα eco-schemes είναι καθοριστική πριν ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση.
Στα ποσά που έχουν συζητηθεί περιλαμβάνονται περίπου 31 ευρώ το στρέμμα για το βαμβάκι και 70 ευρώ για τη βιομηχανική ντομάτα.
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι ενδεχόμενη ένταξη σε συγκεκριμένο πριμ άνθρακα μπορεί να αποκλείει άλλες ενισχύσεις. Επομένως, ιδιαίτερα στη Θεσσαλία, όπου βαμβάκι, βιομηχανική ντομάτα και αροτραίες καλλιέργειες έχουν μεγάλη παρουσία, απαιτείται σύγκριση σε επίπεδο αγροτεμαχίου.
Έως 52,2 ευρώ για αντικατάσταση μηδικής
Ισχυρό οικονομικό κίνητρο εξακολουθεί να αποτελεί και το πριμ αντικατάστασης καλλιέργειας.
Η αντικατάσταση μηδικής από χειμερινά σιτηρά μπορεί να δώσει 52,2 ευρώ το στρέμμα, ενώ η μετάβαση από μηδική σε χειμερινά ψυχανθή φτάνει τα 48,8 ευρώ.
Για αντικατάσταση βαμβακιού προβλέπονται ποσά της τάξης των 14,3 ευρώ για χειμερινά σιτηρά και 10,9 ευρώ για ψυχανθή, ενώ για τον αραβόσιτο τα αντίστοιχα ποσά κινούνται περίπου στα 29,7 και 31,6 ευρώ.
Ακόμη υψηλότερες ενισχύσεις εμφανίζουν τα αρωματικά φυτά, στα 82,4 ευρώ το στρέμμα, και οι καινοτόμες ποικιλίες, στα 60,6 ευρώ.
Απαραίτητη είναι, πάντως, η σωστή τεκμηρίωση με τα σχετικά παραστατικά αγοράς σπόρων.
Σκληρό σιτάρι: Η αγορά αρχίζει να «ζεσταίνεται»
Την ίδια στιγμή, διαφορετικό ενδιαφέρον αποκτά το σκληρό σιτάρι.
Έμποροι σιτηρών από τη Μακεδονία και τη Θεσσαλία που μίλησαν στο vimaorthodoxias.gr εκτιμούν ότι η αγορά δείχνει σημάδια σταδιακής κινητικότητας, χωρίς όμως να δικαιολογούνται ακόμη προβλέψεις για απότομη εκτόξευση.
Η εμπορική πράξη της ΕΑΣ Ορεστιάδας στα 234 ευρώ τον τόνο δημιουργεί ένα πρώτο σημείο αναφοράς και, κυρίως, δείχνει ότι για οργανωμένες παρτίδες με ποιοτικά χαρακτηριστικά υπάρχει αγοραστικό ενδιαφέρον.
Παράλληλα, οι καιρικές πιέσεις στην ευρωπαϊκή παραγωγή, η γεωπολιτική αβεβαιότητα στις μεταφορές και η πορεία της παραγωγής στον Καναδά αποτελούν παράγοντες που μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά.
Οι έμποροι, πάντως, κρατούν χαμηλούς τόνους: άνοδος μπορεί να υπάρξει, αλλά κανείς δεν θεωρεί δεδομένο ένα νέο μεγάλο ράλι.
Για τον παραγωγό, επομένως, το 2026 διαμορφώνεται σε χρονιά αποφάσεων: σωστή επιλογή eco-scheme, προσοχή στις ασυμβατότητες, αξιοποίηση των ενισχύσεων αντικατάστασης και ψύχραιμη παρακολούθηση της αγοράς σιτηρών πριν από τις επόμενες πωλήσεις.
