Επιχείρηση μεταστροφής του Ερντογάν και εγκατάλειψης της σκληρής του θέσης όσον αφορά την κυπριακή ΑΟΖ έχουν θέσει σε ενέργεια οι ΗΠΑ δια του αντιπρόεδρου κ. Τζο Μπάιντεν, βοηθούντων και πολλών άλλων παραμέτρων που η Αγκυρα δεν μπορεί να μην υπολογίσει:
Οι Αμερικανοί φέρεται να έχουν επεξεργαστεί πρόταση εκτόνωσης και ”μερικής” απεμπλοκής της Τουρκίας που προβλέπει να μην ακυρωθεί μεν η προκλητική τουρκική NAVTEX που παρανόμως δεσμεύει περιοχές κυπριακής κυριαρχίας, αλλά το ερευνητικό σκάφος «Μπαρμπαρός» που ήδη βρίσκεται στην κυπριακή ΑΟΖ και κάνει βόλτες προετοιμασίας,τελικά να μην προχωρήσει στις σεισμικές έρευνες, όπως έχει προαναγγείλει.
Η γραπτή ανακοίνωση του Λευκού Οίκου
Το αν ήδη μια τέτοιας κατεύθυνσης πρόταση – που κυκλοφορεί σε διπλωματικούς κύκλους- έχει ήδη αναπτυχθεί από την αμερικανική πλευρά στην Αγκυρα ή θα διατυπωθεί απευθείας από τον κ Τζο Μπάιντεν όταν επισκεφθεί στις 20 Νοεμβρίου την Τουρκία, δεν φαίνεται να έχει πολύ σημασία. Ούτε αν θα διατυπωθεί ακριβώς πράτα από τις ΗΠΑ, έχει την κύρια σημασία.Αυτό που προέχει είναι να διαφανεί αμέσως η νέα στάση των ΗΠΑ και αυτό κατέστη ήδη σαφές με την γραπτή ανακοίνωση που εξεδόθη από τον Λευκό Οίκο αμέσως μετα την μακρά τηλεφωνική συνομιλία Μπάιντεν με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας κ.Αναστασιάδη, αργά το βράδυ της Παρασκευής.
Συγκεκριμένα ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι «ο αντιπρόεδρος εξέφρασε τις ανησυχίες του για τις ανανεωθείσες εντάσεις στην Ανατ. Μεσόγειο και επαναβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ σέβονται την κυριαρχία της Κύπρου και το δικαίωμα να αναπτύξει τους πόρους εντός της ΑΟΖ της σύμφωνα με το εθιμικό διεθνές δίκαιο. Εξέφρασε την ελπίδα ότι οι εντάσεις θα αποκλιμακωθούν μέσω των συνεχιζόμενων διπλωματικών προσπαθειών και υποσχέθηκε ότι θα ενθαρρύνει όλα τα κράτη της περιοχής να προωθήσουν μία αμοιβαίως αποδεκτή προσέγγιση στην ανάπτυξη των ενεργειακών πόρων».
Σημειώνεται συναφώς ότι μέχρι τώρα από πλευράς του Στέιτ Ντιπάρτμεντ οι όποιες τοποθετήσεις έχουν γίνει ουσιαστικά συγκαλύπτουν τις τουρκικές ενέργειες σε βάρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, οπότε η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου αποτελεί μια σαφή θέση υπέρ την Κύπρου.
Αυτά ως προς τις ΗΠΑ που καθώς δεν πάνε ποτέ ευθύγραμμα, ίσως να έχουν στο νου τους επίσης κάτι να δώσουν ως ”αντιπαροχή” στην Αγκυρα, αν πειστεί να καλμάρει. Και καθώς δεν αποκλείεται η όποια πρόκληση όξυνσης από την πλευρά της Τουρκίας να είναι συνειδητά μέρος της τακτικής της Άγκυρας για παζάρια -στον ίδιο ή άλλους τομείς- , το ζήτημα ”απλουστεύει” για αυτά τα δύο μέρη.
Το επικίνδυνο για την ελληνική και κυπριακή πλευρά θα ήταν αν η όποια ”αντιπαροχή” μας ακουμπά…
Οι άλλοι παράμετροι που επηρεάζουν την Άγκυρα
Εδώ έρχονται οι άλλοι παράμετροι – που αναφέραμε στην αρχή – και οι οποίοι μπορούν να παίξουν ρόλο στην επιχείρηση μεταστροφής του Ερντογάν: Κατ αρχήν είναι το γεγονός ότι η Άγκυρα παρόλο που το παίζει ”άνετη και ωραία” οι σχέσεις της με τις ΗΠΑ δεν είναι σε καθόλου καλή κατάσταση,γενικά ( τα αίτια τα ε΄χουμε αναλύσει πολλές φορές τελευταία από αυτή εδώ την ιστοσελίδα). Δεύτερον, το Κουρδικό βρίσκεται σε μια λεπτή φάση όσον αφορά και την διαδικασία επίλυσης αλλά και από πλευράς ωρίμανσης της προσπάθειας των κουρδικών δυνάμεων μέσα και έξω από την Τουρκία για να αποκτήσουν οντότητα με νέα – αυτοδιοικούμενα ή και αυτόνομα – χαρακτηριστικά. Από την άλλη η Συρία του Ασαντ, που είναι για την Τουρκία στόχος ανατροπής, φαίνεται να τα βγάζει σιγά σιγά πέρα, στο θέμα του εμφυλίου- τουλάχιστον σε αυτή την φάση, και λόγω του διεθνούς μετώπου κατα του <<Ισλαμικού Κράτους>>. Σημαντικές παράμετροι είναι ακόμη η στάση του Ισραήλ και βεβαίως η συνεχώς επιδεινούμενη σχέση της Αγκυρας με την Αίγυπτο.
Παρόλο που η Αγκυρα με την ανακοίνωση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας ( ΣΑΕ) τις τις προάλλες, δείχνει ότι θα τραβήξει στα άκρα το θέμα της ΑΟΖ, η αξιολόγηση όλων των παραπάνω συγκλίνει προς την κατεύθυνση ότι η κατάσταση γύρω της δεν την ευνοεί, και είναι υποχρεωμένη να δει πριν πολλά άλλα πράγματα, μετρώντας τα καλά…Στον άξονα των προτεραιοτήτων της Αγκυρας πολλοί αναλυτές δεν βλέπουν πρώτα τα θέματα της Κύπρου ή της Ελλάδας…
Ενισχυτικά προς αυτό σημειώνεται από διπλωματικούς κύκλους και η σχέση της Άγκυρας με την ΕΕ, η έκθεση της οποίας για την πορεία ένταξης της Τουρκίας δεν είναι, ως γνωστόν, καλή. Τα κεφάλαια που είναι μπλοκαρισμένα – ανεξάρτητα Κύπρου – είναι πολλά και πολλές χώρες δεν έχουν διάθεση για ”παραχωρήσεις”.
Ο ρόλος του Αβραμόπουλου και της ΕΕ
Εδώ έρχεται και ”κολλάει” ο νέος Επίτροπος κ. Δημήτρης Αβραμόπουλος . Πολλά από τα θέματα των πολύπτυχων αρμοδιοτήτων του σχετίζονται ή ακουμπούν την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας και το ειδικό του βάρος μπορεί, με όρους καθαρά ευρωπαϊκούς και θεσμικούς, να δίνει την κατάλληλη ”απόχρωση” ή την ”σκιά ” στις διαπραγματεύσεις.
Η κίνησή άλλωστε να επικοινωνήσει και να συνομιλήσει με τον κ. Ερντογάν ενόσω ήταν στην Κωνσταντινούπολη – και καθ οδόν προς τις Βρυξέλλες για να αναλάβει το πόστο του – δεν στερείται ούτε συμβολισμού ούτε ουσίας, ιδίως μέσα σε αυτή την ένταση… Άλλωστε πέραν της ιδιότητάς του ως Ευρωπαίου Επιτρόπου, το ρεπορτάζ λέει ότι η κίνηση του κ Αβραμόπουλου είχε και την έγκριση του Πρωθυπουργού κ Αντ. Σαμαρά, ενώ και ο κ Ε Βενιζέλος φέρεται να ήταν ενήμερος αφού είχαν συναντηθεί μόλις προ 24ώρου…Εκ των πραγμάτων λοιπόν η κίνηση Αβραμόπουλου λειτουργεί ως αγωγός αλληλοενημέρωσης, ως δίαυλος ανοιχτής επικοινωνίας μέσα από τον οποίο, περνούν μηνύματα πιο ψύχραιμα και πιο σαφή, δεδομένης της σχέσης που υπάρχει από χρόνια μεταξύ τους ( και όσο, βεβαίως, μια προσωπική σχέση μπορεί να λειτουργήσει)
Ωστόσο όλα αυτά μαζί μπορούν να δώσουν στην διπλωματία μια ευκαιρία, να σταματήσει η πρόκληση της Αγκυρας και να ξαναρχίσει η διαπραγμάτευση για την επίλυση του Κυπριακού:Δηλαδή, το θέμα της ενέργειας να συζητηθεί αφού θα έχουν λυθεί τα βασικά ζητήματα και όχι στην κύρια διαπραγμάτευση, όπως επιδιώκει με την πολιτική των κανονιοφόρων η Αγκυρα. Πρόκειται για μια εξέλιξη που τουλάχιστον από τους αισιόδοξους δεν έχει αποκλειστεί.Και τουλάχιστον ένας από αυτούς φαίνεται να είναι ο αμερικανός αντιπρόεδρος, που κάνει προσπάθειές του.
Αν είναι στην κατηγορία αυτή των αισιόδοξων και ο εκ των τελευταίων συνομιλητών του Τούρκου Προέδρου κ Ερντογάν, ο νέος Επίτροπος της ΕΕ κ. Αβραμόπουλος, θα ήταν ευχής έργον…
Επιμέλεια : Λ. ΛΙΓΟΥΡΙΩΤΗΣ
