Κυριακάτικο εγκύκλιο κήρυγμα του Μητροπολίτου Γόρτυνος Ιερεμία
Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ
ΤΡΕΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ
1. Xθες, αδελφοί μου χριστιανοί, 6 του μηνός Δεκεμβρίου, η αγία μας Εκκλησία εόρτασε την μνήμη ενός μεγάλου και πολύ αγαπητού αγίου, του αγίου Νικολάου, αρχιεπισκόπου Μύρων της Λυκίας, του θαυματουργού. Πραγματικά, ο άγιος Νικόλαος, μαζί με τον άγιο Γεώργιο, είναι οι πιο αγαπητοί άγιοι στον ορθόδοξο ελληνικό λαό μας.
Ο ευσεβής λαός μας επικαλείται συχνά τον άγιο Νικόλαο στις προσευχές του, γιατί τον πιστεύει, όπως και είναι, θαυματουργός άγιος. Ιδιαίτερα τον επικαλούνται οι ναυτικοί μας. Στην Πάρο τον άγιο Νικόλαο τον λένε «θαλασσίτη». Στα νησιά μας ιδιαίτερα, σε κάθε πλοίο, είναι η εικόνα του αγίου Νικολάου. Καί όταν το πλοίο πρόκειται να ταξιδέψει, λέγουν οι ναυτικοί, αλλά και όλο το πλήρωμα, προσευχές στον άγιο, σαν κι αυτές: «Αη Νικόλα, βοήθα μας» ή «Αη μου Νικόλα, στο τιμόνι» και «Αη Νικόλα στην πλώρη μας». Η πίστη αυτή ότι ο άγιος Νικόλαος είναι προστάτης αυτών που ταξιδεύουν στην θάλασσα προέρχεται από πολλά θαύματα του αγίου, αλλά και από το πρώτο εκείνο θαύμα που συνέβηκε στο αιγυπτιακό πλοίο, όταν ο ίδιος ο άγιος πήγαινε στα Ιεροσόλυμα, για να προσκυνήσει τον Πανάγιο Τάφο του Χριστού. Τότε, ενώ όλοι στο πλοίο περίμεναν τον πνιγμό τους για την μεγάλη θαλασσοταραχή που συνέβηκε, όμως με την προσευχή του αγίου κατέπαυσε ο άνεμος και η θάλασσα ησύχασε και όλοι στο πλοίο σώθηκαν και χάρηκαν.
Αλλά και η ζωή μας, χριστιανοί μου, και η ζωή μας, λέγω, δεν είναι και αυτή μια θάλασσα; Κάθε οικογένεια είναι ένα καραβάκι και ταξιδεύουμε όλοι μας στο πέλαγος αυτής της ζωής. Αλλά η θάλασσα της ζωής δεν είναι όλο γαλήνη. Φυσούν αγέρηδες και υψώνουν τα κύματα και αυτά χτυπούν τα καραβάκια μας και εμείς βουλιάζουμε. Έτσι, ο κάθε καραβοκύρης οικογενειάρχης φωνάζει και λέει: «Άγιε Νικόλα, σώσε την οικογένειά μου από τον καταποντισμό». Καί για την πατρίδα μας την Ελλάδα, αδελφοί μου χριστιανοί, που βουλιάζει και αυτή στα σημερινά τα χρόνια, όλοι μας υψώνουμε φωνή προσευχής στον άγιο Νικόλαο και τον παρακαλούμε να την σώσει, βλέποντας ο άγιος τις τόσες Εκκλησίες, σε πόλεις και χωριά, που του έχουμε ανεγείρει.
2. Τι να σας πω άλλο, αδελφοί μου χριστιανοί, για τον άγιο Νικόλαο; Θυμάμαι ότι παλαιότερα σας έγραψα άλλο ειδικό κήρυγμα για τον άγιο Νικόλαο και σας είπα τότε γι᾽ αυτόν περισσότερα. Τελειώνοντας θέλω να σας πω ότι ο άγιος είχε στην ζωή του τρεις βασικές αρετές, που πρέπει και ᾽μείς να τις αποκτήσουμε για ν᾽ αγίασουμε, μιμούμενοι τον άγιο. Γιατί «εορτή αγίου είναι μίμησις αγίου», λέγει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Ζητάμε γι᾽ αυτό την βοήθεια και την ευχή και την προσευχή του αγίου Νικολάου.
(α) Η πρώτη αρετή του αγίου, αδελφοί, ήταν η σωστή και δυνατή του πίστη στον Κύριο ημών Ιησού Χριστό. Τον πίστευε ως Θεό, ως τον Μονογενή Υιό του Θεού, ίσο με τον Θεό Πατέρα. Καί την πίστη αυτή την έλεγε συχνά στην προσευχή του και στα κηρύγματά του. Ήταν δε ανάγκη τότε, στα χρόνια εκείνα, να τονίζει ο άγιος Νικόλαος την πίστη αυτή. Γιατί παρουσιάστηκε κάποιος μορφωμένος και ήταν μάλιστα και ιερωμένος, που έλεγε ότι ο Ιησούς Χριστός δεν είναι Θεός ίσος με τον Πατέρα, αλλά είναι κατώτερος από Αυτόν. Άρειος λεγόταν ο ιερωμένος αυτός. Επειδή όμως ήταν μορφωμένος, όπως σας είπα, παρουσίαζε με τέχνη την αίρεσή του και την πλάνη του και γι᾽ αυτό έκανε μεγάλη ζημιά. Γιά την πολεμική κατά της πλάνης και για την διόρθωση του κακού που γινόταν, οι άγιοι Πατέρες συγκρότησαν την Α´ Οικουμενική Σύνοδο, το έτος 325 μ.Χ., στην Νίκαια Βιθυνίας. Σ᾽ αυτήν την Α´ Οικουμενική Σύνοδο έλαβε μέρος και ο άγιος Νικόλαος. Η παράδοση που είναι γραμμένη στα βιβλία μας λέγει ότι ο άγιος Νικόλαος, μη ανεχόμενος να ακούει τον Άρειο να λέει και να υπερασπίζει την βλάσφημο πλάνη του, του έδωσε ένα ράπισμα, ένα χαστούκι.
Το πράγμα όμως κρίθηκε ως απρέπεια, γιατί στην Σύνοδο ήταν και ο βασιλιάς, ο Μέγας Κωνσταντίνος. Γι᾽ αυτό και αποφασίστηκε ο άγιος Νικόλαος να πάει φυλακή. Εκεί στην φυλακή όμως – ω αγιασμένη φυλακή! – επισκέφτηκε τον άγιο ο Χριστός και η Παναγία και τον ερώτησαν: «Γιατί είσαι εδώ, Νικόλαε;». Καί ο άγιος απήντησε: «Γιά την αγάπη Σας»! Η Παναγία τότε δώρησε στον άγιο ένα ωμοφόριο, δείγμα ότι ήταν άξιος αρχιερέας του Χριστού. Η παράσταση δε αυτή, η Παναγία να προσφέρει το αρχιερατικό ωμοφόριο στον φυλακισμένο άγιο, απεικονίζεται και στην εικόνα του. Ο άγιος λοιπόν, χριστιανοί μου, είχε δυνατή πίστη στον Χριστό. Καί αυτή την πίστη την εξέφρασε δυνατά και μάλιστα πήγε και φυλακή για την πίστη του. Είναι «κανών πίστεως», όπως το λέγει το Απολυτίκιό του.
(β) Το άλλο που μας διδάσκει ο βίος του αγίου είναι η ασκητικότητά του, η νηστεία του και από την βρεφική του ακόμη ηλικία. Το Συναξάριό του μας λέγει ότι κοιμόταν όλη την ημέρα τις Τετάρτες και τις Παρασκευές, για να μη θηλάσει γάλα από την μάνα του. Δηλαδή, προγινώσκοντας ο Κύριος τι θα γινόταν, του παρουσίασε το θαυματουργικό αυτό σημείο από την βρεφική του ηλικία. Μαζί λοιπόν με την σωστή και δυνατή του πίστη ο άγιος Νικόλαος είχε στην ζωή του και ασκητικότητα, που εκφραζόταν με την αυστηρή του νηστεία, από παιδί μάλιστα.
(γ) Καί η άλλη μεγάλη αρετή που κόσμησε τον άγιο στην αρχιερατική του πολιτεία ήταν η ελεημοσύνη, η αγάπη. Έτρεφε πεινασμένους, προστάτευε χήρες και ορφανά, προίκιωνε φτωχές κοπέλλες, έγινε λιμάνι, στο οποίο κατέφυγε κάθε χτυπημένο καράβι, κάθε πονεμένη ψυχή.
Χριστιανοί μου, για να αγιάσουμε αυτά τα τρία του αγίου Νικολάου να προσπαθούμε να έχουμε. Να πιστεύουμε στον Κύριο ημών Ιησού Χριστό και σ᾽ όλα τα δόγματα της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας. Καί όχι μόνο να τα πιστεύουμε, αλλά σ᾽ αυτόν τον αιώνα, τον απατεώνα, που ζούμε, που η Ορθόδοξη πίστη μας χτυπιέται από παντού, εμείς να λαλούμε την Ορθόδοξη πίστη. Να διαλαλούμε τα δόγματα της Α´ εν Νικαία Οικουμενικής Συνόδου, στην οποία συμμετείχε και ο άγιος Νικόλαος. Καί αν το καλέσουν οι καιροί να είμαστε πρόθυμοι να πάθουμε γι᾽ αυτή μας την πίστη και φυλακή ακόμη να πάμε, αλλά τι γλυκειά φυλακή, μαζί με τον άγιο Νικόλαο! Δεν φτάνει όμως αυτό: Γιά να σωθούμε πρέπει να πλανίζουμε τα πάθη της ψυχής μας με την νηστεία και όλα τα ασκητικά παλαίσματα, που έχει η θεραπευτική της Εκκλησίας μας. Αυτή την περίοδο η Εκκλησία μας έχει νηστεία για την μεγάλη εορτή των Χριστουγέννων. Αφού, άνθρωπε, ο Θεός σού έδωσε υγεία και μπορείς να νηστέψεις, γιατί δεν νηστεύεις; Καί τέλος, για να σωθούμε χριστιανοί μου, να έχουμε αγάπη σε όλους. Καί η αγάπη μας στους άλλους εκφράζεται με το να προσευχόμαστε γι᾽ αυτούς, με το να μην τους κατηγορούμε και να τους βοηθούμε στην ανάγκη τους, από το υστέρημά μας και εμείς, από αυτό το λίγο που έχουμε. Αυτά τα τρία, χριστιανοί μου, μας διδάσκει η ζωή του αγίου Νικολάου: Να ομολογούμε την πίστη μας στον Ιησού Χριστό πρώτον, να ζούμε ασκητικά με νηστεία και προσευχή δεύτερον και να ελεούμε τους πτωχούς τρίτον.
Δος μας την ευχή σου, άγιε Νικόλαε, να μιμηθούμε αυτές τις αρετές σου, ΑΜΗΝ.
Με πολλές ευχές,
† Ο Μητροπολίτης Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως Ιερεμίας
