Οπως αναφέρει δημοσίευμα της καθημερινής εφημερίδας της Ηπείρου ΠΡΩΙΝΟΣ ΛΟΓΟΣ πριν από την εκλογή νέου Δεσπότη στα Ιωάννινα χρειάζεται να γίνει έλεγχος στα κληροδοτήματα.
Δείτε το δημοσίευμα:
Του Σπύρου Εργολάβου, Φιλολόγου-Συγγραφέα
Αποκαλυπτική και ταυτόχρονα διδακτική η συνέντευξη του αρχιεπισκόπου και τοποτηρητή της Μητρόπολης Ιωαννίνων. Δόθηκε, σε τοπικό τηλεοπτικό κανάλι, την ημέρα της κηδείας – Μεγάλη Τετάρτη – του εκλιπόντα μητροπολίτη Ιωαννίνων. Και αυτό δεν έγινε τυχαία. Συνδέεται άμεσα με τα “ιδιαίτερα και μεγάλα προβλήματα” της Μητρόπολης, όπως τα αποκάλεσε ο Αρχιεπίσκοπος. Αυτά τα προβλήματα, όπως αντιλαμβανόμαστε, δεν είναι εκκλησιαστικά, θρησκευτικά. Είναι, κυρίως και προπάντων, προβλήματα οικονομικά, διαχειριστικά. Και αυτά τα προβλήματα μας αφορούν όλους τους πολίτες και μας βάζουν προ των ευθυνών μας, τις οποίες, επί τέλους, πρέπει να αναλάβουμε.
Ποια όμως είναι τα σημεία εκείνα της συνέντευξης του αρχιεπισκόπου στα οποία πρέπει να αποδώσουμε την οφειλόμενη σοβαρότητα;
1) ΣΗΜΕΙΟ ΠΡΩΤΟ:
“Όταν ανέλαβα αρχιεπίσκοπος – είπε – ένιωσα την υποχρέωση να του αναθέσω τα οικονομικά της Εκκλησίας. Διαπίστωσα όμως μια στεγανοποίηση. Συγκροτήθηκε μια επιτροπή, υπό την προεδρία του που δεν έδινε λόγο στην Ιεραρχία”.
Προσέξτε, την τελευταία επισήμανση του Αρχιεπισκόπου: Η οικονομική επιτροπή υπό την προεδρία του Θεόκλητου Σετάκη, διορίστηκε από την Ιεραρχία, διαχειριζόταν τα χρήματα της Εκκλησίας και δεν έδινε λόγο στην Ιεραρχία που τη διόρισε!
Φαντάζεστε, τώρα, τι συνέβαινε στη Μητρόπολη Ιωαννίνων. Ο μητροπολίτης διαχειριζόταν, αντισυνταγματικά και παράνομα, με φασιστικά διατάγματα, Εθνικά Κληροδοτήματα και Σχολικές Περιουσίες που δεν ανήκαν στη Μητρόπολη, αλλά στον Γιαννιώτικο λαό. Αυτός διόριζε, με ανθρώπους του άμεσου περιβάλλοντός του, τις διαχειριστικές επιτροπές, δεν υπέβαλλε τους προϋπολογισμούς και απολογισμούς στα αρμόδια ελεγκτικά όργανα του – ανύπαρκτου – Κράτους, δεν έδινε λόγο σε κανέναν, δεν εφάρμοζε τις διατάξεις των διαθηκών, το Σύνταγμα και τους νόμους, διέθετε τα χρήματα των Ευεργετών μας – καρπό μόχθων και θυσιών μιας ολόκληρης ζωής – όπου και όπως ήθελε, με συνέπεια να παρουσιάζονται παραλείψεις, παρατυπίες, καταχρήσεις που τις έχουμε, εγγράφως και ενυπογράφως, καταγγείλει σε όλα τα αρμόδια (;) όργανα, χωρίς κανένα από αυτά μέχρι σήμερα να έχει δείξει ίχνος συγκίνησης και ευθύνης.
Και το κωμικοτραγικό της υπόθεσης: Όταν, στις αρχές του 2011, συζητήθηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο Ιωαννίνων το θέμα της αποστολής δυο αντιπροσώπων του Δήμου στη λεγόμενη Γενική Συνέλευση (σκέτη φαρσοκωμωδία, ευτελιστική των θεσμών) των Αγαθοεργών της Μητρόπολης, ο, για λίγες μέρες ακόμα, Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Δημήτρης Γιωτίτσας, δήλωσε στο Δημοτικό Συμβούλιο ότι “πάμε εκεί για να ελέγχουμε τι γίνεται”. Ο μητροπολίτης δεν έδινε λόγο στην Ιεραρχία που τον διόρισε να διαχειρίζεται τα χρήματα της Εκκλησίας, θα έδινε λόγο στον Δ. Γιωτίτσα και στους άλλους διορισμένους απ’ τον ίδιο εφοροεπιτρόπους;
Μπορεί, λοιπόν, αφού πήγε για να ελέγχει, να μας πει ποιο είναι το χρέος που βαρύνει τα Κληροδοτήματα που συν – διαχειριζόταν (;), πώς προέκυψε και ποιοι είναι οι υπεύθυνοι;
Να ένας λόγος για τον οποίο πρέπει άμεσα να αρχίσει ουσιαστικός έλεγχος.
2) ΣΗΜΕΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ:
“Όταν έγινε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου στην Εθνική Τράπεζα – πρόσθεσε ο Αρχιεπίσκοπος – ο εκλιπών μητροπολίτης μου εισηγήθηκε προκειμένου να αξιοποιήσουμε τα χρήματα της Εκκλησίας, να μετατρέψουμε τις καταθέσεις σε μετοχές. Εγώ ήμουν αντίθετος με αυτού του είδους την επένδυση. Έφερα – ευτυχώς – το θέμα στην Ιεραρχία. Όλοι οι Ιεράρχες, πλην ενός, συμφώνησαν με τον εκλιπόντα. Αυτό όμως ήταν η καταστροφή μας. Όλα τα χρήματα της Εκκλησίας, χάθηκαν, εξανεμίστηκαν”.
Και πρόσθεσε:
“Όταν αργότερα αρρώστησε, τον επισκέφθηκα στη Μητρόπολη· είχε μετανοήσει γι’ αυτή την εισήγηση και μου είπε: δυστυχώς το σφάλμα δεν το κάναμε μόνο στην Εκκλησία, το κάναμε και σε άλλα Ιδρύματα”.
Προσέξτε, τώρα αυτή την τελευταία φράση: “Το ίδιο σφάλμα το κάναμε και άλλα σε Ιδρύματα”.
Σ’ αυτά τα “άλλα Ιδρύματα” υπάγονται ασφαλώς τα Παλαιά Κληροδοτήματα Ιωαννίνων (Ν. Ζωσιμά, Γ. Σταύρου, Γ. Τούλη κλπ.) και οι Σχολικές περιουσίες της πόλης που προέρχονται από Κληροδοτήματα.
Έτσι, ολοκληρώθηκε, και εδώ η καταστροφή με το τεράστιο χρέος που δημιουργήθηκε. Εδώ όμως υπάρχει μια τεράστια διαφορά. Η “καταστροφή” που έγινε στη Μητρόπολη – και την οποία θα πληρώσει ο Γιαννιώτικος λαός – δε δημιουργήθηκε μόνο από την τελευταία εισήγηση του εκλιπόντα μητροπολίτη και από τη γενικότερη οικονομική κρίση. Αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι, επί δεκαετίες ολόκληρες, οι μητροπολίτες Ιωαννίνων διαχειρίζονταν ανεξέλεγκτα χρήματα που δεν τους ανήκαν, προέβαιναν σε κάθε είδους αυθαιρεσίες, παρανομίες και καταχρήσεις – αρκετές από αυτές τις έχουμε εγγράφως και ενυπογράφως καταγγείλει, χωρίς όμως κανένας να συγκινηθεί.
Δύο χτυπητά παραδείγματα μπορούν να πείσουν και τον πιο δύσπιστο για το “έγκλημα” που διαπράχθηκε διαχρονικά σε βάρος των Παλαιών Κληροδοτημάτων Ιωαννίνων και των Σχολικών περιουσιών της πόλης που προέρχονται από Κληροδοτήματα, που διαχειρίζεται η Μητρόπολη:
Παράδειγμα πρώτο:
α) Το έτος 1955, με αφορμή το ετήσιο μνημόσυνο που γίνεται στα Γιάννινα (8 – 11 – 1955) για τους Ευεργέτες, ο τότε διευθυντής της εφημερίδας “Ηπειρωτικός Αγών”, Ευθύμιος Τζάλλας σε πρωτοσέλιδο άρθρο του, με τον τίτλο “Το Αρεστόν Μνημόσυνον” παρουσιάζει το Μιχάλη Ζωσιμά να απευθύνεται εκ μέρους της Ζωσιμαίας Αδελφότητος προς τους διαχειριστές του Κληροδοτήματός του – που είναι οι μητροπολίτες – και να τους λέει:
” Τι μας εμπαίζετε, σεις όλοι σας, υποκριταί· . . . Σας εκληροδοτήσαμεν σεβαστόν αριθμόν ομολογιών της Εθνικής Τραπέζης και σεις τας εμπορεύεσθε”.
Αυτή “η εμπορία” επιβεβαιώνεται από τρία, επί μέρους περιστατικά:
Ι) Την εποχή του σκανδάλου του Χρηματιστηρίου (1999) ο πρόεδρος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων Καραγκούνης, σε συνέντευξή του, στην κρατική τηλεόραση, δήλωσε ότι “ο μεγαλύτερος διακινητής μετοχών στο χρηματιστήριο ήταν η Μητρόπολη Ιωαννίνων”. Τον επισκεφθήκαμε στο Γραφείο του και επιβεβαίωσε τη δήλωση που είχε κάνει στην τηλεόραση. Τα χρήματα που διακινήθηκαν από τη Μητρόπολη, ήταν χρήματα των Κληροδοτημάτων. Ποια ήταν τα αποτελέσματα αυτής της “εμπορίας”;
ΙΙ) Το έτος 2003 ο τότε βουλευτής Φώτης Κουβέλης, με ερώτησή του στη Βουλή ζήτησε να μάθει πόσες ήταν οι μετοχές του Κληροδοτήματος Ν. Ζωσιμά. Η απάντηση ήταν πως οι μετοχές ανέρχονται σε 1.000.000, επί συνόλου 230.000.000. Οι αρχικές μετοχές του Κληροδοτήματος ήταν 611 επί συνόλου 5000. Δηλαδή το αρχικό 1/8 του συνολικού των μετοχών είχε γίνει 1/230. Τα υπόλοιπα χρήματα τι έγιναν;
ΙΙΙ) Ο ίδιος ο εκλιπών μητροπολίτης Ιωαννίνων εξομολογήθηκε στον Αρχιεπίσκοπο – όπως προκύπτει από τη συνέντευξη του τελευταίου – ότι “δυστυχώς τα ίδια σφάλματα – δηλαδή της καταστροφής – έγιναν και σε άλλα Ιδρύματα”.
Πρόκειται για τα Κληροδοτήματα που διαχειρίστηκε η Μητρόπολη και τα οδήγησε στην “καταστροφή”.
Παράδειγμα δεύτερο:
Ι) Σε δημοσίευμα της εφημερίδας “Ηπειρωτικός Αγών” – (1980) αναγράφεται:
“Η διαθήκη των Αδελφών Ζωσιμά, η οποία και αποτελεί και τον καταστατικόν χάρτη αυτού του Κληροδοτήματος, είναι σαφής. Ζητά τα έσοδα εκ των μετοχών του Κληροδοτήματος να διατίθενται για Εκπαιδευτικούς σκοπούς και για Φιλανθρωπικές πράξεις. Κάθε διάθεση των χρημάτων αυτών, για άλλους σκοπούς είναι και παράνομη και αντισυνταγματική.
Το Κληροδότημα Ζωσιμά είχε κατά το 1979 έσοδα από την υπεραξία των μετοχών των γύρω στα 30 εκατομ. Δραχμές.
Το Σώμα των Αγαθοεργών, κατά πλειοψηφία, απεφάσισε τα χρήματα αυτά να τα διαθέσει για την ανέγερση κτιρίων για να αυξήσει τα έσοδά του και μεταβλήθηκε έτσι, ένα καθαρά Φιλανθρωπικό Ίδρυμα με ευρείς κοινωνικούς στόχους, σε εργολάβο ανέγερσης πολυκατοικιών, χωρίς βέβαια την πείρα των εργολάβων και την καπατσωσύνη των. Και αυτό σε μια στιγμή που δεν υπάρχουν αίθουσες διδασκαλίας για χιλιάδες μαθητές, που είναι και ένας από τους κυριώτερους στόχους του. Βέβαια επροτάθη το επιχείρημα, ότι τις αίθουσες αυτές είναι υποχρεωμένο να τις κατασκευάσει το Κράτος. Πραγματικά το Κράτος έχει και αυτή την υποχρέωση. Την ίδια όμως υποχρέωση που εκπηγάζει από την εντολή των διαθετών αδελφών Ζωσιμά έχουν και τα Αγαθοεργά Καταστήματα.
Η υποχρέωση που έχει το Κράτος στην προκειμένη περίπτωση και δεν την εκτελεί, δεν δίνει το δικαίωμα, στο Σώμα των Ελεών, να λησμονήσει τις δικές του υποχρεώσεις. Και ακόμα και τούτο: Η πλειοψηφία, για τη λήψη μιας απόφασης, δεν ενδύει αυτή με το ρούχο της νομιμότητας.
ΙΙ) Καταγγελία σοβαρή και υπεύθυνη. Άφησε όμως αδιάφορους τους πάντες. Κανένας δε συγκινήθηκε απ’ το γεγονός ότι ο μητροπολίτης Ιωαννίνων και οι άνθρωποί του, έπαιρναν τα χρήματα απ’ το Κληροδότημα Ν. Ζωσιμά, και αντί να τα διαθέσουν, όπως είχαν υποχρέωση, για τους σκοπούς που ορίζει ο διαθέτης, όπως αυτοί εμφαίνονται στον παραπάνω πίνακα, αυτοί έφτιαχναν πολυκατοικίες, τις οποίες μάλιστα κατέγραφαν ως περιουσία των Αγαθοεργών και όχι του Κληροδοτήματος.
Εδώ η θρασύτητα, η αυθαιρεσία και η διαφθορά ξεπερνάει κάθε όριο. Πρόκειται, όχι για απλή υπεξαίρεση, αλλά για πραγματική ιεροσυλία.
Να, λοιπόν, ένας δεύτερος λόγος, για τον οποίο πρέπει άμεσα να αρχίσει ουσιαστικός έλεγχος.
3) ΣΗΜΕΙΟ ΤΡΙΤΟ:
“Ανέλαβα τοποτηρητής της Μητρόπολης Ιωαννίνων, με απόφαση της Ιεράς Συνόδου – συνέχισε ο Αρχιεπίσκοπος – γιατί η Μητρόπολη Ιωαννίνων είναι μια Μητρόπολη μεγάλη, ιστορική, και έχει μεγάλα και ιδιαίτερα προβλήματα. Τέτοια προβλήματα, δεν είναι ανεξάρτητα, αλλά σχετίζονται με τη γενικότερη κρίση, με το κέντρο. Την ευθύνη δεν την αναλαμβάνω εγώ, αλλά η Ιερά Σύνοδος”.
Προσέξτε, και αυτή την τελευταία φράση από τη συνέντευξη του Αρχιεπισκόπου: “Η Μητρόπολη Ιωαννίνων έχει ιδιαίτερα – μεγάλα προβλήματα”.
Όπως αντιλαμβάνεστε τα προβλήματα αυτά για τα οποία μίλησε ο Αρχιεπίσκοπος, δεν είναι προβλήματα εκκλησιαστικά, ποιμαντικά, θρησκευτικά. Τέτοια προβλήματα μπορεί, άνετα, να τα λύσει ο νέος μητροπολίτης, αν, βέβαια, αυτός που θα εκλεγεί από την Ιεραρχία θα έχει τα προσόντα που προσδιόρισε ο Αρχιεπίσκοπος, στην ίδια συνέντευξη· και αυτό ασφαλώς δεν είναι θέμα δικό μας· είναι του Αρχιεπισκόπου και της Ιεραρχίας.
Τα προβλήματα αυτά είναι προβλήματα οικονομικά, διαχειριστικά, και δημιουργήθηκαν από τη μέχρι σήμερα ανεξέλεγκτη διαχείριση των μητροπολιτών Ιωαννίνων και των μελών των διαχειριστικών επιτροπών που αυτοί διόριζαν.
Δεν είναι προβλήματα που αφορούν τόσο τη Μητρόπολη και την Ιεραρχία. Είναι προβλήματα που σχετίζονται με τα Εθνικά Κληροδοτήματα και τις Σχολικές Περιουσίες της πόλης που – χωρίς να δικαιούται – επί ολόκληρες δεκαετίες διαχειρίστηκε η Μητρόπολη. Αυτά τα προβλήματα αφορούν πρώτα την πολιτειακή και πολιτική ηγεσία του τόπου, αφορούν έπειτα τους τοπικούς άρχοντες, αφορούν, τέλος, εμάς τους πολίτες.
Και αυτός είναι ένας ακόμα λόγος για τον οποίο πρέπει όλοι μαζί να απαιτήσουμε να αρχίσει άμεσα ένας πλήρης και ουσιαστικός οικονομικός και διαχειριστικός έλεγχος των Κληροδοτημάτων και των Σχολικών Περιουσιών της πόλης που διαχειρίστηκε η Μητρόπολη.
Και αν η πολιτική ηγεσία του τόπου – ανεύθυνη μέχρι τώρα και ενδοτική σε κάθε εξωθεσμική παρέμβαση – εξακολουθήσει να δείχνει την ίδια “εγκληματική” αδιαφορία, τότε το λόγο, όπως, επανειλημμένα, το έχουμε ζητήσει, τον έχει η Δικαιοσύνη.
