Ι.Μ.Πατρών: Στό πλαίσιο τών εορτασμών γιά τήν συμπλήρωση 200 ετών από τήν Εθνεγερσία τού 1821, η Ιερά Μητρόπολις Πατρών αφιέρωσε τόν μήνα Ιανουάριο στούς Διδασκάλους τού Γένους.
Εκτός τών άλλων αναφορών σέ ομιλίες καί παρεμβάσεις του, οι οποίες ολοκληρώθηκαν μέ τόν εορτασμό τής μνήμης τών Αγίων Τριών Ιεραρχών, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πατρών κ.κ. Χρυσόστομος, ανέθεσε στόν Ιεροκήρυκα τού Μητροπολιτικού Ναού Ευαγγελιστρίας Πατρών Αρχιμ. π. Αμβρόσιο Γκουρβέλο, νά πραγματοποιήσει ειδική εκπομπή στόν Τηλεοπτικό Σταθμό «Λύχνος» τής Ιεράς Μητροπόλεως Πατρών, αφιερωμένη στούς Διδασκάλους τού Γένους κατά τά έτη τής τουρκικής δουλείας καί τήν προσφορά τους στήν προετοιμασία τών υποδούλων Ελλήνων γιά τήν επιτυχία τής Επαναστάσεως τού 1821. Προσκεκλημένος στήν αφιερωματική αυτή εκπομπή καί συζήτηση, η οποία πραγματοποιήθηκε διαδικτυακώς, ήταν ο Ελλογιμώτατος κ. Κωνσταντίνος Χολέβας, Πολιτικός επιστήμων, συγγραφέας καί μέλος τής Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Πολιτιστικής Ταυτότητος.
Η εκπομπή είχε δύο τμήματα. Στό πρώτο ο εκλεκτός ομιλητής αναφέρθηκε στίς πρώτες προσπάθειες γιά ίδρυση σχολείων π.χ. ίδρυση Πατριαρχικής Σχολής τό 1454 καί τήν διοργάνωση στοιχειώδους έκπαιδευτικού συστήματος κατά τήν Τουρκοκρατία. Οι προσπάθειες αυτές, ιδιαίτερα κατά τούς δύο πρώτους αιώνες τής δουλείας, ήταν λίγες καί συχνά χωρίς χρονική διάρκεια, διότι ανατρέπονταν από τούς σκληρούς κατακτητές, μέ αποτέλεσμα τήν λειτουργία σέ όλη τήν Ελλάδα τών κρυφών λεγομένων σχολείων, μέ κέντρο τούς νάρθηκες καί τούς γυναικωνίτες τών Ναών, μέ διδακτικά εγχειρίδια τό Ψαλτήρι καί τήν Οκτώηχο καί δασκάλους τούς ταπεινούς Ιερείς καί Μοναχούς.
Κατά τούς επομένους αιώνες τής τουρκικής σκλαβιάς ιδρύθηκαν πάντοτε από τήν Εκκλησία ή υπό τήν εποπτεία της αρκετά σχολεία, μέ ποικίλες δυσκολίες καί πάλι, τά οποία ανεδείχθησαν φυτώρια ανθρώπων μέ ελληνορθόδοξη παιδεία, πού είχαν συνείδηση τού ενδόξου παρελθόντος τους καί ασίγαστο πόθο γιά τό μέλλον τους, τήν δημιουργία μιάς ελεύθερης πατρίδος.
Οι Διδάσκαλοι τού Γένους, συνήθως Κληρικοί, γνωστοί καί λιγώτερο γνωστοί ήταν αυτοί πού μέ τήν διδαχή τους, τά συγράμματά τους καί σέ κάποιες περιπτώσεις καί μέ τήν θυσία τους, θεμελίωσαν καί στελέχωσαν τά σχολεία όλων τών βαθμίδων, στήριξαν στήν Ορθόδοξη Πίστη τούς Έλληνες έναντι τών κινδύνων τού εξισλαμισμού, τού ετεροδόξου προσηλυτισμού καί τής εισερχομένης αθεϊστικής προπαγάνδας, καί δημιούργησαν μυστικώς καί συστηματικώς τήν γενιά τών ηρώων τής Ελληνικής Επαναστάσεως τού 1821 αλλά καί τών άλλων επαναστατικών κινημάτων πρίν από αυτήν αλλά καί μετά από αυτήν στίς περιοχές τής Ελλάδος πού παρέμειναν υπόδουλες στούς Τούρκους κατακτητές.
Στό δεύτερο τμήμα τής εκπομπής οι δύο συνομιλητές παρουσίασαν τρείς μορφές Διδασκάλων τού Γένους, οι οποίοι σχετίζονται μέ τήν περιοχή τών Πατρών καί τής Δυτικής Ελλάδος. Πρόκειται γιά τόν Άγιο Δαμασκηνό τόν Στουδίτη, ο οποίος εκοιμήθη τό 1577, ως Μητροπολίτης Ναυπάκτου καί Άρτης, τόν Ηλία Μηνιάτη, Επίσκοπο Κερνίτσης καί Καλαβρύτων, έναν από τούς σπουδαιότερους εκκλησιαστικούς ρήτορες τής Τουρκοκρατίας, ο οποίος καταγόταν από τό Ληξούρι καί απεβίωσε στήν Πάτρα τό 1714 σέ ηλικία μόλις 45 ετών καί τόν Ιερομάρτυρα καί Εθνομάρτυρα Άγιο Κοσμά τόν Αιτωλό (1714-1779) ο οποίος σύμφωνα μέ τούς βιογράφους του κατά τήν Β΄ ιεραποστολική του περιοδεία 1763-1773 κήρυξε καί στήν Αχαΐα.
Οι δύο πρώτοι Διδάσκαλοι τού Γένους έθρεψαν πνευματικά μέ τά συγράμματά τους πολλές γενεές Ορθοδόξων Ελλήνων αλλά καί άλλων λαών τής Βαλκανικής, όπου κυκλοφόρησαν μεταφράσεις κάποιων εκ τών έργων τους ενώ ο Πατρο-Κοσμάς ίδρυσε δεκάδες σχολεία στούς τόπους πού περιόδευσε αφήνοντας ανεξίτηλα τά ιεραποστολικά του ίχνη στίς καρδιές καί τήν συλλογική μνήμη τών ανθρώπων μέχρι σήμερα.
Οι διάφορες εκδηλώσεις γιά τήν επέτειο τής συμπληρώσεως 200 ετών από τήν έναρξη τής Ελληνικής Επαναστάσεως τού 1821, οι οποίες έχουν προγραμματιστεί από τήν Ιερά Μητρόπολη Πατρών, θά συνεχιστούν καθόλη τήν διάρκεια τού τρέχοντος έτους.
