Μεσογαίας Νικόλαος: Σε μια εκδήλωση υψηλού συμβολισμού και συμμετοχής κορυφαίων πολιτειακών και εκκλησιαστικών προσωπικοτήτων, πραγματοποιήθηκε στο Ωδείο Αθηνών η παρουσίαση του συλλογικού τόμου «Τεχνητή Νοημοσύνη: Ανθρώπινα Δικαιώματα, Δημοκρατία & Κράτος Δικαίου», που επιμελήθηκε ο βουλευτής Ροδόπης Ευριπίδης Στυλιανίδης.
Επιμέλεια – ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία του ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ενώ παρευρέθηκαν επίσης ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος, ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής, ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης, καθώς και πλήθος υπουργών, βουλευτών και ακαδημαϊκών.
Μεταξύ των ομιλητών ξεχώρισε ο Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής κ. Νικόλαος, Πρόεδρος της Συνοδικής Επιτροπής Βιοηθικής της Εκκλησίας της Ελλάδος. Ο Σεβασμιώτατος, γνωστός για το επιστημονικό του υπόβαθρο στη φυσική και τη βιοηθική, ανέπτυξε μια βαθιά θεολογική και φιλοσοφική προσέγγιση για τα όρια και τις προοπτικές της τεχνητής νοημοσύνης. «Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι ούτε καλή ούτε κακή· είναι ένα εργαλείο. Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος τη χρησιμοποιεί, με ποιο σκοπό και με ποια κριτήρια», τόνισε χαρακτηριστικά.
Ο Μητροπολίτης αναφέρθηκε στην ανάγκη θεσμικών εγγυήσεων για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της προσωπικής ελευθερίας, επισημαίνοντας πως η εξέλιξη της τεχνολογίας οφείλει να συνοδεύεται από ηθικό φραγμό και παιδεία. «Δεν μπορούμε να δεχθούμε έναν πολιτισμό όπου οι μηχανές θα έχουν περισσότερα δικαιώματα από τον άνθρωπο. Ο Θεός μάς χάρισε νου δημιουργικό, όχι για να τον παραδώσουμε στους αλγορίθμους», σημείωσε ο Σεβασμιώτατος, προκαλώντας θερμό χειροκρότημα.
Ο Πρωθυπουργός, από την πλευρά του, ανέδειξε τη σημασία μιας εθνικής στρατηγικής για την τεχνητή νοημοσύνη, υπενθυμίζοντας ότι η Ελλάδα είναι μεταξύ των επτά χωρών που επιλέχθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη δημιουργία των λεγόμενων AI Factories. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στις προοπτικές εφαρμογής της τεχνολογίας αυτής σε τομείς όπως η πολιτική προστασία, η υγεία και η εθνική άμυνα, υπογραμμίζοντας παράλληλα τους κινδύνους που εγκυμονεί για τη δημοκρατία και την ιδιωτικότητα των πολιτών.
«Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ήδη τα πάντα στη ζωή μας. Οφείλουμε να αξιοποιήσουμε τις δυνατότητές της χωρίς να θυσιάσουμε την ανθρώπινη αξιοπρέπεια», τόνισε, κάνοντας ειδική αναφορά στα φαινόμενα των deep fakes και στην ανάγκη θεσμικής θωράκισης απέναντι στη χειραγώγηση της κοινής γνώμης.
Τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμο εκπροσώπησε ο Αρχιμανδρίτης Θεολόγος Αλεξανδράκης, μεταφέροντας μήνυμα του Προκαθημένου για τον ρόλο της Εκκλησίας στην ψηφιακή εποχή: «Η πνευματική καθοδήγηση δεν καταργείται από την τεχνολογία, αλλά φωτίζεται μέσα από τη διάκριση».
Παρόντες ήταν επίσης οι Μητροπολίτες Ξάνθης και Περιθεωρίου κ. Παντελεήμων, Αλεξανδρουπόλεως κ. Άνθιμος και Μαρωνείας και Κομοτηνής κ. Παντελεήμων, επιβεβαιώνοντας το ισχυρό ενδιαφέρον της Εκκλησίας για το κρίσιμο αυτό ζήτημα.
Η εκδήλωση αποτέλεσε, ουσιαστικά, μια σπάνια συνάντηση Εκκλησίας, Πολιτείας και Ακαδημαϊκής Κοινότητας, γύρω από ένα θέμα που συνδέει την τεχνολογία με τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου. Ο Θεόδωρος Πούλιος, διευθυντικό στέλεχος της Unisystems, παρουσίασε τις πρακτικές εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης στον ιδιωτικό τομέα, επισημαίνοντας ότι «η καινοτομία πρέπει να υπηρετεί την ανθρώπινη πρόοδο και όχι να την υποκαθιστά».
Ακολούθησε η τοποθέτηση του Καθηγητή Θεόδωρου Φορτσάκη, ο οποίος υπογράμμισε τη νομική διάσταση της τεχνητής νοημοσύνης και τη σημασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης στο νέο περιβάλλον. «Το Σύνταγμα δεν μπορεί να μείνει αδιάφορο απέναντι στις τεχνολογικές εξελίξεις που επηρεάζουν τη δημοκρατική λειτουργία», ανέφερε.
Ο Μητροπολίτης Μεσογαίας, στην κατακλείδα της ομιλίας του, τόνισε πως η τεχνητή ευφυΐα δεν πρέπει να καταργήσει τη θεία σοφία, αλλά να γίνει εργαλείο προσφοράς και κοινωνικής δικαιοσύνης. Εξήρε τη σημασία του διαλόγου μεταξύ επιστήμης και θεολογίας, καλώντας σε μια νέα εποχή «τεχνολογίας με ψυχή».
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε μέσα σε συγκίνηση και πνευματική αναφορά, με πολλούς να χαρακτηρίζουν τη βραδιά ως ορόσημο για τη σχέση Εκκλησίας και Τεχνολογίας. Όπως σημείωσε και ο ίδιος ο Σεβασμιώτατος, «η πρόοδος δεν είναι εχθρός της πίστης, όταν ο άνθρωπος παραμένει στο κέντρο της».
Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η Ελλάδα ήδη επενδύει πάνω από 400 εκατομμύρια ευρώ σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης έως το 2027, με στόχο να γίνει κόμβος ψηφιακής καινοτομίας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η παρουσία και ο λόγος του Μητροπολίτη Μεσογαίας Νικολάου υπήρξαν από τα πιο πολυσυζητημένα σημεία της εκδήλωσης, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της Εκκλησίας ως ηθικού θεματοφύλακα απέναντι στις τεχνολογικές μεταλλάξεις του καιρού μας. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να μιμηθεί τη συνείδηση, ούτε την αγάπη – εκεί βρίσκεται η διαφορά ανάμεσα στη μηχανή και τον άνθρωπο».
