Ι.Μ. ΒΕΡΟΙΑΣ: Το πρωί της Τρίτης, 13ης Ιουνίου, στο Παύλειο Πολιτιστικό Κέντρο της Ιεράς Μητροπόλεως μας στη Βέροια πραγματοποιήθηκε το Θεολογικό Συνέδριο με θέμα: «Θεολογία και κοινωνική δικαιοσύνη», το οποίο αποτέλεσε την καθιερωμένη επιμορφωτική Ιερατική Ημερίδα που πραγματοποιείται ετησίως στο πλαίσιο των «ΚΘ’ Παυλείων».
Αρχικά, την ημερίδα προλόγισε και παρουσίασε ο Αρχιερατικός Επίτροπος Βεροίας και Ιδιαίτερος Γραμματέας του Σεβασμιωτάτου, Πρωτοπρ. Οικ. Θρόνου π. Στυλιανός Μακρής, ενώ χαιρετισμό απηύθυνε ο Δήμαρχος Βεροίας κ. Κωνσταντίνος Βοργιαζίδης.
Την έναρξη των εργασιών του συνεδρίου σήμανε με την προσλαλιά του ο Ποιμενάρχης μας, Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων και εν συνεχεία ο κ. Κωνσταντίνος Κωτσιόπουλος, Καθηγητής του τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού Α.Π.Θ παρουσίασε την εναρκτήρια εισήγηση με θέμα: «Θεολογία, δικαιοσύνη και ελευθερία».
Στην πρώτη συνεδρία προήδρευσε ο κ. Ιωάννης Μπάκας, αντιπρόεδρος του τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού του Α.Π.Θ. και εισηγήσεις ανέπτυξαν α) ο π. Αθανάσιος Γκίκας, Καθηγητής του τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού του Α.Π.Θ. με θέμα: «Ποιμαντική και κοινωνικότητα στη σύγχρονη εποχή» και β) ο κ. Χρίστος Τσιρώνης, Καθηγητής του τμήματος Θεολογίας του Α.Π.Θ. με θέμα: «Οικονομία και Θρησκεία στην Ύστερη Νεωτερικότητα: Αμφισημία-Διασύνδεση-κρίση και αβεβαιότητα».
Πριν τη λήξη της πρώτης συνεδρίας ο Πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Μητροπόλεως μας Αρχιμ. Αθηναγόρας Μπίρδας ενημέρωσε τους εφημερίους για τρέχοντα υπηρεσιακά θέματα και για τις προσεχείς εκδηλώσεις των «ΚΘ’ Παυλείων».
Στη δεύτερη συνεδρία προήδρευσε ο κ. Κωνσταντίνος Κωτσιόπουλος, Καθηγητής του τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού Α.Π.Θ και εισηγήσεις ανέπτυξαν α) ο κ. Νικόλαος Δεναξάς, επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας Ε.Κ.Π.Α. με θέμα: «Θρησκεία και Εργασία στον 21Ο αιώνα. Η κοινωνική διδασκαλία του Χριστιανισμού» και β) ο π. Αθανάσιος Νίκου, Δρ. Θεολογίας Α.Π.Θ. με θέμα: «Κοινωνική διδασκαλία του Χριστιανισμού και πολιτική οικονομία (Max Weber-Werner Sombart)».
Μετά το πέρας των δύο συνεδριών ακολούθησε γόνιμη συζήτηση και στο τέλος ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Παντελεήμων κήρυξε τη λήξη του θεολογικού συνεδρίου και προσέφερε τα αναμνηστικά των «ΚΘ’ Παυλείων», μία προτομή του Μεγάλου Αλεξάνδρου (αγαλματίδιο), καθώς φέτος η Αποστολική μας Μητρόπολη, η γενέτειρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, τιμά τη μνήμη του εκλεκτού τέκνου της που σκόρπισε τον Ελληνικό πολιτισμό και τη γλώσσα στην Ανατολή, διά των οποίων ο Απόστολος Παύλος έφερε το φως της θεογνωσίας στην Ελλάδα.
Κατά τον χαιρετισμό του, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Παντελεήμων, εξέφρασε λόγους ευγνωμοσύνης προς τους συμμετέχοντες, αναφέροντας μεταξύ άλλων: Mε πολλή χαρά σας καλωσορίζω στη σημερινή εκδήλωση των ΚΘ´ Παυλείων της Ιεράς Μητροπόλεώς μας που πραγματοποιείται στο Παύλειο Πολιτιστικό Κέντρο της Βεροίας, λίγα βήματα από τον τόπο, στον οποίο εκήρυξε ο πρωτοκορυφαίος απόστολος Παύλος στην πόλη μας.
Ιδιαιτέρως καλωσορίζω τους καθηγητές της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, τους ομιλητές και διοργανωτές του Θεολογικού Συνεδρίου, το οποίο θα παρακολουθήσουμε σήμερα και το οποίο δίδει μία άλλη διάσταση στην Ημερίδα, την οποία διοργανώνει κάθε χρόνο η Ιερά μας Μητρόπολη για τους ιερείς της μέσα στα Παύλεια.
Το θέμα του Συνεδρίου, όπως όλοι γνωρίζετε, είναι «Θεολογία και κοινωνική δικαιοσύνη», ένα θέμα διαχρονικό, το οποίο μας απασχολεί ως Εκκλησία, ως κληρικούς αλλά και ως μέλη της κοινωνίας, και πολλές φορές καλούμεθα να δώσουμε απάντηση, άλλοτε με τον λόγο μας και άλλοτε με το έργο μας και τις επιλογές μας, σχετικά με τη θέση μας για την κοινωνική δικαιοσύνη.
Αν και η έννοια της δικαιοσύνης είναι έμφυτη στον άνθρωπο και υπήρξαν άνθρωποι στον προχριστιανικό κόσμο που τιμήθηκαν με την επωνυμία δίκαιος, όπως π.χ. ο δίκαιος Αριστείδης στην αρχαία Αθήνα, ο τρόπος με τον οποίο πραγματώνεται η κοινωνική δικαιοσύνη εξαρτάται από την αντίληψη που έχει ο άνθρωπος για τον συνάνθρωπο και την κοινωνία. Γι᾽ αυτό και χωρίς αμφιβολία η διδασκαλία του Χριστού και το Ευαγγέλιό του, όπως το κήρυξαν οι άγιοι απόστολοι και συνεχίζει να το κηρύσσει η Εκκλησία μας, έχει καθοριστικό ρόλο στην έννοια της κοινωνικής δικαιοσύνης αλλά και στην εφαρμογή της.
Διότι πως μπορεί να υπάρξει κοινωνική δικαιοσύνη σε μία κοινωνία στην οποία τα μέλη της δεν θεωρούνται ούτε ίσα ούτε ισότιμα, όπως αυτό συνέβαινε στην προχριστιανική εποχή και συμβαίνει εν μέρει και τώρα;
Πως μπορεί να υπάρξει κοινωνική δικαιοσύνη, όταν κυριαρχεί η επιδίωξη του ατομικού συμφέροντος ή τίθεται υπεράνω όλων το κέρδος, το χρήμα, η οικονομική ευημερία, χωρίς να δίδεται καμία σημασία στις ανάγκες των ανθρώπων;
Κατανοούμε, πιστεύω, όμως όλοι την επίδραση που έχει στην εμπέδωση της κοινωνικής δικαιοσύνης ο λόγος του αποστόλου Παύλου «ουκ ένι Ιουδαίος ουδέ Έλλην, ουκ ένι δούλος ουδέ ελεύθερος, ουκ ένι άρσεν και θήλυ», αλλά «πάντες υμείς εις εστε εν Χριστώ Ιησού» (Γαλ. 3.28), και πόσο αλλάζει τη θεώρηση των πραγμάτων από την κυριαρχία απόψεων όπως «ου συγχρώνται Ιουδαίοι Σαμαρείταις» (Ιωάν. 4.9).
Και ακόμη πόσο μεταβάλλει τη στάση των ανθρώπων και προάγει την έννοια της κοινωνικής δικαιοσύνης η διακήρυξη του ουρανοβαμονος αποστόλου Παύλου ότι «πάντα μοι έξεστιν αλλ᾽ ου πάντα συμφέρει» (1 Κορ. 10.23) που ακολουθείται από την προτροπή «μηδείς το εαυτού ζητείτω αλλά το του ετέρου» (1 Κορ. 10.24).
Ανάλογη επίδραση έχει και η θέση του αποστόλου Παύλου για την αξία του ανθρωπίνου σώματος ως ναού του Θεού, τον οποίο δεν έχει ο άνθρωπος το δικαίωμα να φθείρει (1 Κορ. 3.17), αλλά και η αντιμετώπιση της πλεονεξίας ως ειδωλολατρείας (Κολ. 3.5) με προφανείς συνέπειες για τη διαμόρφωση της κοινωνικής δικαιοσύνης και την εφαρμογή της.
Ασφαλώς η κοινωνική δικαιοσύνη δεν είναι κάτι στατικό. Εξελισσεται μαζί με την κοινωνία και καλείται να αντιμετωπίσει νέες προκλήσεις, τις οποίες δημιουργεί η αλλαγή των συνθηκών, τα νέα δεδομένα στην εξέλιξη της επιστήμης και της τεχνολογίας, η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας κλπ.
Για τον λόγο αυτό καλείται τόσο η Εκκλησία όσο και η ακαδημαική θεολογία να προτείνουν τις δικές τους θέσεις και λύσεις προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι νέες συνθήκες και όχι μόνο να μην διαταραχθεί η κοινωνική δικαιοσύνη, αλλά και να εξελιχθεί και να επεκταθεί, καλύπτοντας ακόμη περισσότερο τους ανθρώπους.
Καλείται όμως η Θεολογία και η Εκκλησία να απαντήσουν και σε αυτούς που αμφισβητούν τη συμβολή της στην εδραίωση της κοινωνικής δικαιοσύνης ή και μερικές φορές της προσάπτουν έλλειψη ευελιξίας ή θέσεων στα σύγχρονα κοινωνικά δεδομένα και στα προβλήματα που απασχολούν τον κοσμο σήμερα.
Για όλα αυτά και για πολλά άλλα ζητήματα, που μπορεί να προβληματίσουν κάθε άνθρωπο και μέσα στον χώρο της Εκκλησίας μας, και τους νέους μας, που ασφαλώς είναι πιο ευαίσθητοι στα θέματα αυτά, αλλά και τους αδελφούς μας μέσα στην ενορία στην οποία διακονεί ο καθένας σας, είναι απαραίτητο να έχουμε άποψη, να γνωρίζουμε ποια είναι η θέση της Εκκλησίας μας και να δρούμε ανάλογα.
Γι᾽ αυτό και είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα η σημερινή Ημερίδα, στην οποία οι εκλεκτοί ομιλητές μας, οι ελλογιμώτατοι καθηγητές της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ., θα μας αναπτύξουν διάφορες πτυχες αυτού του θέματος και θα έχουμε την ευκαιρία να συζητήσουμε σχετικά.
Τους ευχαριστώ, λοιπόν, θερμά για την πρότασή τους να οργανώσουν το Συνέδριο αυτό στην πόλη και την Ιερά Μητρόπολή μας και μάλιστα στο πλαίσιο των ΚΘ´ Παυλείων. Ιδιαιτέρως ευχαριστώ τον υπεύθυνο του Συνεδρίου καθηγητή κ. Κωνσταντίνο Κωτσιόπουλο, όλους όσους βρίσκονται ανάμεσά μας και θα μιλήσουν στη συνέχεια, και τον π. Αθανάσιο που μας μετέφερε την πρόταση των καθηγητών της Θεολογικής Σχολης και ανέλαβε την ευθύνη της οργανώσεως του Συνεδρίου στην Ιερά μας Μητρόπολη.
Σας ευχαριστώ όλους και εύχομαι επιτυχία στις εργασίες του Συνεδρίου μας.
