ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΟΣΜΑΣ: Σήμερα, αγαπητοί πατέρες καί αδελφοί, εορτάζουμε τήν περηφανή καί υπέρλαμπρη εορτή τών Βαΐων, εορτάζουμε τήν θριαμβευτική είσοδο τού Κυρίου εις τά Ιεροσόλυμα.
Έρχεται ο Θεός τών όλων, ο Θεός τής αγάπης καί τής ευσπλαχνίας νά πάθη ως άνθρωπος γιά νά ελευθερώση τόν σκλαβωμένο, από τήν θανατηφόρο αμαρτία, άνθρωπο.
Αυτήν τήν αγία ημέρα, όλοι οι Έλληνες, μά περισσότερο εμείς πού κατοικούμε στά ιερά χώματα τής Αιτωλίας καί Ακαρνανίας στρέφουμε τό βλέμμα μας, τήν καρδιά μας, τό είναι μας στό Μεσολόγγι μας. Στεκόμαστε μέ τιμή καί σεβασμό εμπρός στούς ήρωες προμάχους τής Ιεράς Πόλεως, οι οποίοι γιά τού Χριστού τήν πίστη τήν αγία καί γιά τήν ελευθερία τής γλυκυτάτης πατρίδος έκαναν τήν ηρωική Έξοδο καί προτίμησαν νά
πεθάνουν παρά νά παραδοθούν στούς Αγαρηνούς.
Εφέτος ο εορτασμός έπρεπε καί πρέπει νά είναι λαμπρότερος. Τό έτος πού διανύουμε συμπληρώνονται διακόσια χρόνια από τό 1821, κατά τό οποίο ακούστηκε η σάλπιγγα γιά τόν άγιο καί ιερό ξεσηκωμό τού Γένους. Σήμερα, αυτή τή μεγάλη ημέρα γιά τήν Ορθοδοξία μας, γιά τό Μεσολόγγι μας, γιά τήν Ελλάδα μας, άς επιτραπή νά υπογραμμίσουμε μερικές αλήθειες, τίς οποίες άν μελετήσουμε μέ ειλικρίνεια, θά μάς βοηθήσουν νά τιμήσουμε ειλικρινά τό μεγάλο 1821.
– Α –
Η Ελληνική Επανάστασι τού 1821 δέν ήταν αποτέλεσμα οικονομικών παραγόντων, δέν ήταν επακόλουθο τής πάλης τών τάξεων, ξέσπασμα σκοτεινού τυφλού μίσους ή απομίμησι ξένων επαναστάσεων. Δέν γέννησαν
τήν εθνική μας παλιγγενεσία ούτε η γαλλική επανάσταση, ούτε η αμερικανική, ούτε η ρωσσική επιρροή.
Τό 1821 ξεσηκώθηκε ο ελληνικός λαός εναντίον τής τουρκικής κατοχής, «γιά τού Χριστού τήν πίστι τήν αγία καί γιά τής πατρίδος τήν ελευθερία». Δέν είναι δυνατόν νά περιγράψει κανείς τίς συνθήκες κάτω από τίς οποίες προσπαθούσε νά επιβιώσει τό γένος κατά τήν εποχή τής τουρκοκρατίας. Βαρύτατες φορολογίες, δημεύσεις περιουσιών, κυρίως όμως βίαιοι εξισλαμισμοί, φοβερό παιδομάζωμα, φόνοι καί εγκλήματα, βασανιστήρια φοβερά, εξευτελισμοί τών Ελλήνων.
Δέν επαναστάτησαν οι Έλληνες γιατί δέν είχαν ψωμί. Άς θυμηθούμε τούς Ελευθέρους Πολιορκημένους τού Μεσολογγίου τό 1826. Η πείνα τούς θέριζε. Μή έχοντας τίποτα νά φάνε, έτρωγαν δέρματα καί φύκια. Καί ενώ ήταν πεινασμένοι, ήρθε ένας Άγγλος αξιωματικός, ο οποίος τούς προσέφερε πολύ ψωμί, άφθονα υλικά αγαθά, μέ τόν όρο νά παραδώσουν τό Μεσολόγγι στόν Ιμπραήμ.
Τί απάντησαν οι Μεσολογγίτες; «Όχι» είπαν, «δέν παραδίδουμε στόν εχθρό τήν πατρίδα μας» καί απεφάσισαν τήν Έξοδο. Τό 1821 οι Έλληνες ξεσηκώθηκαν εναντίον εκείνων πού τούς πήραν τήν ελευθερία, αυτών πού δέν έχαναν τήν ευκαιρία νά τούς ταπεινώνουν, νά τούς εξοντώνουν, νά τούς βασανίζουν, νά τούς πιέζουν νά αλλαξοπιστήσουν. Αγωνίσθηκαν οι Έλληνες νά διώξουν από τό κεφάλι τους τούς Τούρκους, οι οποίοι βλασφημούσαν τόν Εσταυρωμένο καί Αναστάντα Θεό μας, τήν Παναγία καί τούς Αγίους μας.
– Β –
Οι Έλληνες τού 1821 ήταν πιστοί ορθόδοξοι Χριστιανοί, καί μέ τή βοήθεια τού Τριαδικού Θεού, μέ τίς πρεσβείες τής Παναγίας καί τών αγίων μας, έκαναν τό θαύμα. Μπορεί εμείς σήμερα πού απολαμβάνουμε τόν ελεύθερο αέρα, πού μάς χάρισαν εκείνοι μέ τό αίμα τους, νά μήν αναφέρουμε καθόλου τήν παρουσία
καί τήν προσφορά τού Θεού καί τής Εκκλησίας στούς αγώνες τού 1821.
Όμως, εκείνοι πού θυσιάστηκαν αγωνιζόμενοι, μάς λένε τήν αλήθεια. Οι επίσημοι εκπρόσωποι τού Έθνους μας, στήν ιστορική Α Εθνοσυνέλευσι τής Επιδαύρου, τό ομολόγησαν: «Έχουν περάσει δέκα μήνες από τότε πού
αρχίσαμε τόν αγώνα τού εθνικού πολέμου. Ο ύψιστος Θεός μάς εβοήθησε άν καί δέν ήμασταν αρκετά προετοιμασμένοι» (Αρχεία Ελληνικής Παλιγγενεσίας, 1821-1822, τ. α, σελ. 40-42).
«Η ευτυχία γιά εμάς είναι ή νά πεθάνουμε ελεύθεροι καί χριστιανοί ή νά νικήσουμε όπως μέχρι τώρα νικήσαμε διά μόνης τής θείας δυνάμεως τού Κυρίου ημών Ιησού Χριστού καί διά τής θείας Του βοηθείας» (Δ. Κοκκίνου, τ. 3 σελ. 355)
«Μάχου υπέρ πίστεως καί πατρίδος» έγραφε ο Αλέξανδρος Υψηλάντης στήν προκήρυξί του, ο οποίος απέθανε απαγγέλλοντας τό «Πάτερ ημών». Τά λόγια τού Θεόδωρου Κολοκοτρώνη είναι αντιπροσωπευτικά γιά όλους τούς αγωνιστάς: «Είναι θέλημα Θεού. Είναι κοντά μας ο Θεός γιατί πολεμάμε γιά τήν πίστι μας, γιά τήν πατρίδα μας, γιά τούς γέρους γονιούς μας, γιά τά αδύνατα παιδιά μας, γιά τή ζωή μας, γιά τή λευτεριά μας. Κι όταν ο δίκαιος Θεός μάς βοηθάει, ποιός εχθρός μπορεί νά μάς κάνει καλά; Ο Θεός υπέγραψε τήν λευτεριά τής Ελλάδας καί δέν παίρνει πίσω τήν υπογραφή του».
Όλοι οι αγωνιστές τού 21 ήταν συσπειρωμένοι γύρω από τό ασφαλές καταφύγιο καί τό στερεό θεμέλιο τού λαού, τήν μάνα Εκκλησία, η οποία προσέφερε τά πιό επίλεκτα μέλη της στόν αγώνα. Πατριάρχες, αρχιερείς,
ιερείς καί μοναχοί, έγιναν πρωτοπόροι καί ολοκαυτώματα στόν αγώνα, ιερομάρτυρες, πρότυπα ηρωισμού καί αυτοθυσίας.
Αλήθεια, ποιός μπορεί νά αρνηθή τήν θυσία τού πατριάρχου αγίου Γρηγορίου Ε, τήν θυσία τού επισκόπου Ρωγών Ιωσήφ, τό μαρτύριο τού Αθανασίου Διάκου; Ποιός αληθινός Έλληνας αρνείται τό νέφος τών
νεομαρτύρων ή τήν προσφορά τών ορθοδόξων ρασοφόρων στό Κρυφό Σχολειό; Ποιός, ακόμη, μπορεί νά αρνηθή τό ότι σ αυτή τήν τουρκική σκλαβιά φλάμπουρα, παντιέρες, μπαϊράκια, λάβαρα καί σημαίες, πού
έκλειναν στίς πτυχές τους τό αδούλωτο φρόνημα τών αγωνιστών, είχαν όλα επάνω τους τόν Τίμιο Σταυρό;
Όλα αυτά φωνάζουν «μέ τού Χριστού τήν πίστι καί τή βοήθεια πολεμήσαμε. Γιά τόν Χριστό καί τήν Πατρίδα πολεμήσαμε καί νικήσαμε».
– Γ –
Οι Έλληνες δέν είχαν ουσιαστική βοήθεια από τούς ξένους. Μόνοι τους ανθρωπίνως πολέμησαν καί νίκησαν: Τό 1821 είναι γνήσια ελληνικό. Υπήρξαν οι φιλέλληνες πού γνωρίζουμε, αλλ αυτές είναι ιδιωτικές πρωτοβουλίες. Οι επίσημες κυβερνήσεις τών ξένων κρατών έκαναν ό,τι μπορούσαν γιά νά εμποδίσουν τά σχέδια τών φιλικών, τών Ελλήνων. Γιά παράδειγμα, οι Αυστριακοί καί οι Γάλλοι καθοδήγησαν τόν Κιουταχή νά ρίξη τόν φράχτη τού Μεσολογγίου (Νικηφόρου Βρεττάκου, Λόγος γιά τό Μεσολόγγι).
Τό 1822, όταν στή Βερόνα συνεδρίαζαν οι Επίτροποι τής Αγγλίας, τής Γαλλίας, τής Ρωσίας, τής Αυστρίας καί Πρωσίας καί κατεδίκασαν τήν ελληνική επανάστασι, ο διπλωμάτης Έλληνας αγωνιστής Ανδρέας Μεταξάς, είπε: «Εις ημάς μόνον έχομεν νά ελπίζομεν».
Καμιά υποστήριξι καί από πουθενά δέν ήλθε, όταν σήκωσαν τά μπαϊράκια καί τά γιαταγάνια οι Έλληνες. Οι λαοί συγκινήθηκαν μόνον όταν είδαν τούς Έλληνες αγωνιστές νά γίνονται πύρινοι δαυλοί καί ολοκαυτώματα, όταν είδαν τό πάθος τους γιά ελευθερία.
Οι Έλληνες πολέμησαν, όπως προείπαμε, μέ κεφαλή τήν ορθόδοξο Εκκλησία μας, μέ τήν φλογερή, θερμή, πιστή, λιονταρίσια καρδιά τους. Δέν υπελόγιζαν ούτε τόν εαυτό τους, ούτε τίς οικογένειές τους, πού απέμειναν
μόνες. Η ευχή τους ήταν «καλό βόλι» καί «κάλλιο θάνατος χωρίς ντροπή, παρά ντροπή χωρίς θάνατο». Χωρίς τά επώνυμα καί ανώνυμα παλικάρια τού 1821, η λευτεριά μας θά έμενε μόνο όνειρο καί λαχτάρα. Όλοι τους
αγωνίσθηκαν αγνά, άγια, γενναία, γιά τήν αγάπη τού Χριστού καί τής Πατρίδος.
Αγαπητοί πατέρες καί αδελφοί,
Σήμερα, αυτή τήν αγία καί μεγάλη μέρα, ευρισκόμενοι μέσα στόν πανελλήνιο εορτασμό τής επετείου τών 200 χρόνων από τό 1821, άς φέρουμε τήν προσοχή μας μές στό ιερό μας Μεσολόγγι. Όπως έγραφαν τά «Ελληνικά Χρονικά», τίς ημέρες πρό τής Εξόδου τών πολιορκημένων, στούς 45.000 άνδρες τού Ιμπραήμ μόνο «κατά ξηράν», τό αποκλεισμένο Μεσολόγγι αντιπαρέβαλε τήν δύναμι τού Θεού, τήν αγάπη πρός τήν πατρίδα καί τούς «βραχίονας τών αδάμαντων υπερασπιστών τους». Πάνω στίς ντάπιες τού φράκτη, ο μεγάλος Ιεράρχης επίσκοπος Ρωγών Ιωσήφ, κοινώνησε τούς προμάχους τού Μεσολογγίου τήν τελευταία εκείνη στιγμή, κατά τήν οποία όλοι τους ήταν αποφασισμένοι νά πεθάνουν γιά τό Χριστό καί τήν Λευτεριά τους!
Αυτή τήν άγρυπνη συνείδησι, τήν όρθοδοξο, τήν ελληνική, είχαν όλοι οι Έλληνες καί τήν κράτησαν όλα τά τετρακόσια χρόνια τής σκλαβιάς. Έμειναν γνήσιοι Ορθόδοξοι καί Έλληνες, έγιναν άξιοι καί ικανοί νά αποτινάξουν τόν φρικτό κατακτητή καί νά μάς χαρίσουν τήν Ελευθερία.
Σήμερα, εμείς, προσοχή, αδελφοί! Μήν αλλοιωθούμε καί λησμονήσουμε τήν καθαρή ιστορία καί τή θυσία τών πολεμάρχων τού 1821 καί τών Ελευθέρων Πολιορκημένων. Μή τούς προδώσουμε. Φρίττουν τά ιερά λείψανα
τών Προμάχων τού Μεσολογγίου εκεί στόν «Τύμβο τών Ηρώων». Όλοι τους έκρυψαν στά κατάβαθα τής ψυχής τους τό «εύ» καί τό «πάν», τά οποία γιά τόν Έλληνα τής τουρκοκρατίας ήταν η πίστι στήν Ορθοδοξία καί η αγάπη γιά τήν Ελλάδα, τήν πατρίδα του.
Αυτό είναι τό μήνυμα τού 1821. Όχι εκείνα πού μάς λένε καί γράφουν ξένοι γραικύλοι, οι οποίοι θέλουν νά παραχαράξουν τήν ελληνική ιστορία μας. Οφείλουμε κι εμείς νά κλείσουμε στήν καρδιά μας τό αιώνιο
παράδειγμα τών αγωνιστών τού 1821.
Αδελφοί, η Ελλάδα μας πρέπει νά ζήση. Καί θά ζήση μόνο μέ τόν Χριστό καί τήν γνήσια φιλοπατρία.
Καλό καί άγιο Πάσχα!
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
† Ο ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΚΟΣΜΑΣ
