Γράφει ο Αθανάσιος Μπασλής
Aνάμνηση του εν χωναις Θαύματος του Αρχαγγέλου Μιχαήλ πανηγυρίζει η Κρανιά Ολύμπου την Κυριακή 6/9.
Τον προστάτη της Άγιο Ταξιάρχη Μιχαήλ γιορτάζει την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου η Κρανιά Ολύμπου, σε ανάμνηση του εν Χώναις θαύματός του. Ο περικαλλής ναός του Αγίου ανακαινίστηκε εκ βάθρων το 1887 στη θέση παλαιότερου ναού, όπως γράφει η κτητορική του επιγραφή.
Σε τέσσερα μόλις χρόνια (1887-1891) οι πρόγονοι των σημερινών Κρανιωτών ολοκλήρωσαν τον τεράστιο σε μέγεθος τρίκλιτο ναό, εργαζόμενοι αυτοί και τα μεταφορικά τους ζώα χωρίς αμοιβή, άλλοι ως μεταφορείς πέτρας, άλλοι ως βοηθοί μαστόρων και άλλοι ως απλοί εργάτες. Σύμφωνα μάλιστα με ιστορούμενες μαρτυρίες, για την επίσπευση των εργασιών, κάθε ζώο μετέφερε δύο ακατέργαστους λίθους και έναν τρίτο κουβαλούσε στον ώμο του ο συνοδός.
Τεχνίτες, καταπληκτικοί πελεκητές της πέτρας, σμίλευαν και έδιναν μορφή στον άμορφο πέτρινο όγκο, χαλκιάδες ακόνιζαν επί τόπου τα καλέμια σε υπαίθρια καμίνια και Βορειοηπειρώτες (Αρβανίτες) μάστοροι, άριστοι τεχνίτες στο δέσιμο της πέτρας, δημιούργησαν το σημερινό αξιοθαύμαστο πέτρινο καθ’ ολοκληρία οικοδόμημα, το οποίο στηρίζει τη βαριά οροφή του στους χωρίς αντιστήριξη πλευρικούς τοίχους και σε δώδεκα στρογγυλές λεπτοκαμωμένες κολόνες. Οι κολόνες είναι τοποθετημένες σε δύο σειρές. Στο τελείωμά τους βαστάζουν από το εξωτερικό μέρος τους επτά λιθόκτιστους θόλους των εξωτερικών κλιτών, τους οποίους συνδέουν εσωτερικά με επτά τοξοτές καμάρες που σκεπάζουν το μεσαίο κλίτος και ολοκληρώνουν μ’ αυτόν τον εξαίρετο τρόπο την πλήρη κάλυψη της οροφής του ναού.
Την εξωτερική μεγαλοπρέπεια συμπληρώνει το μοναδικής αρχιτεκτονικής ομορφιάς και τέλειων αναλογιών πλάτους- ύψους τριώροφο εξάπλευρο καμπαναριό, το οποίο στηρίζεται επάνω σε τετράπλευρη βάση, κτισμένο ολόκληρο εσωτερικά και εξωτερικά με πελεκητή πέτρα.
Ο ναός ολοκληρώθηκε το καλοκαίρι του 1891 και τα εγκαίνια τέλεσε, σύμφωνα με χειρόγραφη σημείωση σε ευαγγέλιο της εποχής, ο επίσκοπος Πλαταμώνος Αμβρόσιος Κασσάρας την 31η Ιουλίου του ίδιου έτους. Το Υπουργείο Πολιτισμού πρόσφατα με απόφασή του έχει χαρακτηρίσει το ναό ως «Νεότερο Μνημείο». Για τη συμφωνία ανέγερσης του ναού η οποία υπογράφηκε μεταξύ των Κρανιωτών και του συνεργείου των μαστόρων θα μιλήσει στο ναό ο καθηγητής-ιστορικός ερευνητής κ. Κώστας Θεοδωρόπουλος.
Ένα αυτοφυές πεύκο ριζωμένο στις πέτρες, ανάμεσα στο δυτικό τοίχο και στο καμπαναριό, σε ύψος 6 μέτρων από το έδαφος, ζει για πάνω από εκατό χρόνια χωρίς πότισμα και δικαιολογημένα προκαλεί το θαυμασμό κάθε παρατηρητή. Τη θαυματουργή παρουσία του Αγ. Ταξιάρχη, όπως συνηθίζουν να τον ονομάζουν οι Κρανιώτες, την περιγράφει ο Ανδρέας Καρκαβίτσας στο έργο του «Ο Ζητιάνος» που εκδόθηκε το 1886. «Στην Κρανιά, γράφει, όταν επήγε ο Βελή Πασάς, οι κάτοικοι εσυνάχθησαν στην εκκλησία του Αγ. Ταξιάρχη. Εκεί με κλάματα και στηθοκοπήματα, παρακαλούσαν τον Άγιο να βάλει το χέρι του στον άδικο δρόμο του Πασά. Και το έβαλε δίχως χρονοτριβή. Εβγήκε με το σπαθί στο χέρι, άρπαξε από τα χαλινά το άλογο του Βελή και τον εγύρισε πίσω στον Τύρναβο».
Ζωντανές ακόμη μαρτυρίες μας ιστορούν οι ελάχιστοι σήμερα επιζώντες, οι οποίοι προσωπικά αντιμετώπισαν το μαρτύριο, όταν στις 13 Οκτωβρίου του 1943 τα Γερμανικά στρατεύματα κατοχής τους συνέλαβαν και τους έκλεισαν βίαια στο ναό, γιατί κάποια αντιστασιακή ομάδα είχε προκαλέσει σαμποτάζ στη σιδηροδρομική γραμμή που διασχίζει τη γειτονική πεδιάδα. Πρόθεση των Γερμανών ήταν, όπως και σε παρόμοιες περιπτώσεις γνωρίζουμε από άλλες περιοχές, να τους εκτελέσουν.
Ευτυχώς για τους έγκλειστους, κάποια στιγμή ένας εξ αυτών άνοιξε τη νότια πύλη, την οποία προσωρινά είχε εγκαταλείψει ο Γερμανός φρουρός, ειδοποίησε για την απουσία του και τους υπόλοιπους και όλοι μαζί, διέφυγαν σιωπηλά στο παρακείμενο δασωμένο ρέμα όπου καλυπτόμενοι από την πυκνή βλάστηση απομακρύνθηκαν από το πυρά που η φρουρά άρχισε να ρίχνει. Ακολούθησε το κάψιμο του χωριού αλλά οι ζωές των ανδρών σώθηκαν και τη σωτηρία τους οι κάτοικοι την απέδωσαν στην προστασία του Αγίου. Παλαιότερη αναφορά στον Άγιο έχουμε από το λόγιο Αμπελακιώτη Λεονάρδο ο οποίος στα 1836 γράφει. «Μεταξύ των άλλων εκκλησιών της Κρανιάς προτιμάται η εις χάριν του Αγ. Ταξιάρχη ήτις και χαίρει των συχνοτάτων επισκέψεων του Αγίου Πλαταμώνος.
Ενόψει της επικειμένης εορτής, οι φορείς της Κρανιάς, παρακαλούν τους εκτός Κρανιάς Κρανιώτες αλλά και τους κατοίκους των γειτονικών χωριών να προσέλθουν και να τιμήσουν με την παρουσία τους την Αρχιερατική Θεία Λειτουργία και αρτοκλασία, την οποία θα τελέσει ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Λαρίσης και Τυρνάβου κ. Ιγνάτιος τήν Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου προς τιμήν του προστάτη του χωριού σε ανάμνηση του εν Χώναις θαύματος, ενώ την παραμονή της εορτής Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου στις 18.30 θα τελεσθεί Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός μετ’ αρτοκλασίας και θείου κηρύγματος και στην συνέχεια θα λάβει χώρα η λιτάνευση της ιεράς εικόνος με την συνοδεία των τοπικών φορέων και της φιλαρμονικής του Δήμου Τεμπών.
