Ιερώνυμος: Να διαβάσουμε τις διχόνοιες των Ελλήνων και να δούμε και τη σημερινή ασυνεννοησία μας (φωτο)

Ιστοριογραφία και πηγές για την ερμηνεία του 1821

Ρεπορτάζ για το Ραδιόφωνο της Εκκλησίας: Μάκης Αδαμόπουλος
Φωτογραφίες: Χρήστος Μπόνης

Στην παρουσίαση του τόμου των πρακτικών του Α’ Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου με θέμα “Ιστοριογραφία και πηγές για την ερμηνεία του 1821” παρέστη ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα Λόγου και Τέχνης στη Στοά του Βιβλίου και παρέστησαν οι Μητροπολίτες Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος, Κορίνθου κ. Διονύσιος, Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομος, Ιλίου κ. Αθηναγόρας, ο οποίος πραγματοποίησε εισήγηση για τα πρακτικά του συνεδρίου, ο Επίσκοπος Νεοχωρίου κ. Παύλος, ακαδημαϊκοί, κληρικοί και λαϊκοί.
Την έναρξη της εκδήλωση κήρυξε ο Αρχιεπίσκοπος λέγοντας πως “αν ο στόχος της ιστορικής επιστήμης είναι η κατανόηση του παρελθόντος το να αφουγκραστούμε τον παλμό μιας κοινωνίας, την δυναμική των γεγονότων και των συγκρούσεων, την εν γένει εξέλιξη της ανθρωπότητας, τότε πράγματι η ερμηνεία των ιστορικών γεγονότων και όχι η απλή δημοσιογραφικού ρεπορτάζ παράθεσή τους είναι το σημαντικό και το κρίσιμο. Ανακαλύπτοντας το νόημα του παρελθόντος μπορούμε να νοηματοδοτούμε και να ερμηνεύουμε και το παρόν. Το έργο του ιστορικού είναι άσκηση σκληρή. Η μελέτη των πηγών είναι το πολυτιμότερο όπλο των μελετητών.

Για την πατρίδα μας το 1821 αποτελεί ορόσημο. Μία παλιγγενεσία, μία αναβίωση του λαού μας, του πολιτισμού μας, του γένους μας. Στα κείμενα τα ιστοριογραφικά και στις πηγές θα ανατρέξουμε να δούμε τις ωραίες μεγάλες στιγμές να συναντώνται με τις μικρότητες της ιστορίας. Να δούμε το 1821 τον καρπό της πίστεως του γένους στα μεγάλα ιδανικά. Να δούμε το ρεύμα των φιλελεύθερων ιδεών της εποχής και τη Γαλλική επανάσταση να συμβάλλουν στη διαμόρφωση του επαναστατικού ρεύματος, αλλά και να επισημάνουμε τα πολυάριθμα επαναστατικά κινήματα που προηγήθηκαν των ευρωπαϊκών γεγονότων από την άλωση και μετά. Να διαβάσουμε τις διχόνοιες των Ελλήνων. Να δούμε σε αυτές τις πρόδρομες καταστάσεις και της σημερινής ασυνεννοησίας μας και να δούμε παράλληλα το Μεσολόγγι όπου βρέθηκαν μαζί να θυσιάζονται όλες οι κοινωνικές τάξεις στέλνοντας μηνύματα ενότητας και αυτοθυσίας σε όλη την Ευρώπη. Να θυμηθούμε τα λόγια του Κολοκοτρώνη και της Μπουμπουλίνας”. Συνεχάρη όσους συνεργάστηκαν για αυτόν τον τόμο και την εκδήλωση και ευχήθηκε ο Κύριος να καταστήσει τον τόμο ένα πολύτιμο βοήθημα για τους αναζητητές της ιστορικής αλήθειας και για την πρόοδο του λαού και του έθνους μας και να υπάρχει καλή συνέχεια στα μελλοντικά συνέδρια.

Την εκδήλωση συντόνιζε ο Αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος Αντωνίου-Τριανταφυλλίδης και εισηγήσεις πραγματοποίησαν ο Μητροπολίτης Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως κ. Αθηναγόρας, ο κ. Εμμανουήλ Βαρβούνης, καθ. Λαογραφίας του Δημοκριτείου παν. Θράκης και ο κ. Δημήτριος Μόσχος, μέλος της Εiδικής Συνοδικής Επιτροπής Επ. Καθ. Ιστορίας της Θεολογικής Σχολής Παν. Αθηνών. Στη συνέχεια ο Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος, πρ. της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Πολιτιστικής Ταυτότητας αναφέρθηκε στις εργασίες της επιτροπής και τόνισε “ελπίζουμε να έχουμε μια μικρή βιβλιοθήκη σε δέκα χρόνια και να είναι το δώρο της Εκκλησίας το 2021, για να δούμε ποιοι ήμασταν και ποιοι πρέπει να είμαστε. Με όλη αυτή τη διεργασία γύρω από την επανάσταση του 1821 καλούμαστε όχι μόνο να σταθούμε ιστορικά, αλλά να οραματιστούμε για το μέλλον του τόπου μας”.

Ο Μητροπολίτης Ιλίου στην εισήγησή του μεταξύ άλλων τόνισε πως “ως μέλη της Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας, έχουμε μάθει να εμπνεόμαστε από τον λόγο του Κυρίου μας “ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωὴ”. Και εμπνεόμενοι από αυτόν τον καταλυτικό λόγο Του, ζούμε άφοβα και με εσωτερική πληρότητα την κατά Ιωάννη ευαγγελική ρήση “γνώσεσθε τήν ἀλήθειαν, καί ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς”.

Αυτήν την αλήθεια για όλα τα θέματα ποθούμε και ωφείλουμε να υπηρετούμε ως μαθητές του Χριστού. Αυτή την αλήθεια ωφείλουμε να ασπαζόμαστε και να διαχειριζόμαστε και ως μέλη του κοινωνικού συνόλου. Την αλήθεια, που η αδιάψευστη ιστοριογραφία, μέσα από την ενδελεχή επιστημονική μελέτη του παρελθόντος και την αλήθεια των ιστορικών πηγών, οι οποίες μας έχουν κληροδοτηθεί, επιθυμεί να φωτίσει και να αναδείξει η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος για την περίοδο των τετρακοσίων χρόνων της σκλαβιάς, για τα γεγονότα του 1821, καθώς και για την περίοδο μετά από αυτά”.