Ο Αρχιεπίσκοπος για τις σχέσεις με την Πολιτεία και ο Σιατίστης για την κατήχηση

Επιμέλεια: Μάνος Χατζηγιάννης

Με αναφορές του Αρχιεπισκόπου για τις σχέσεις Εκκλησίας-Πολιτείας, αλλα και με εισήγηση του Μητροπολίτου Σιατίστης σχετικά με την κατήχηση , η οποία προκάλεσε μεγάλη συζήτηση και τελικά παραπέμφθηκε στην Διαρκή Ιερά Σύνοδο και την Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος διεξήχθη η  έκτακτη Συνεδρία της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, υπό την Προεδρία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πασης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, στην Αίθουσα Συνεδριών της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας. Συγκεκριμένα ο κ. Ιερώνυμος είπε πως οι σχέσεις συνεργασίας  με την πολιτεία και τα επι μέρους αρμόδια Υπουργεία έχουν ωφελήσει εν πολλοίς την Εκκλησία, αλλάζοντας ουσιαστικά ρότα σε σύγκριση με το Χριστουγεννιάτικο μήνυμά του όταν και ζητούσε επιτακτικά να άρει η Πολιτεία τα εμπόδια για τη διάθεση εκκλησιαστικής γης σε αγρότες.

Προ της Συνεδρίας ετελέσθη Αρχιερατική Θεία Λειτουργία στο Καθολικό της Ιεράς Μονής Ασωμάτων Πετράκη, ιερουργούντος του νεωτέρου τη τάξει Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ιερισού, Αγίου Όρους και Αρδαμερίου κ. Θεοκλήτου.
Περί την 9η πρωινή, στη μεγάλη Αίθουσα των Συνεδριών της Ιεράς Συνόδου, και μετά την προσευχή, ανεγνώσθη ο Κατάλογος των συμμετεχόντων Ιεραρχών και διεπιστώθη η απουσία των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών : α) Παραμυθίας, Φιλιατών και Γηρομερίου κ. Τίτου, β) Ιωαννίνων κ. Θεοκλήτου, γ) Κίτρους και Κατερίνης κ. Αγαθονίκου και δ) Αργολίδος κ. Ιακώβου, οι οποίοι απουσίασαν ητιολογημένα.

Στη συνέχεια ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος ως Πρόεδρος του Σώματος της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας προσεφώνησε τα Μέλη Αυτής, και ευχαρίστησε τους Σεβασμιωτάτους Μητροπολίτες για την παρουσία τους. Στην ομιλία του, μεταξύ άλλων, είπε :
«Δοξάζω και ευχαριστώ τον Κύριο και Θεό μας δια την ευκαιρία αυτή διότι έχουμε την δυνατότητα να ανανεώσουμε τους δεσμούς αγάπης και ενότητος μεταξύ μας, γεγονός το οποίο αντανακλά εντός και εκτός εκκλησίας και χωρίς αμφιβολία νοηματοδοτεί την ήδη τεταμένη από τους ποικίλους διχασμούς κοινωνία μας. Υπογραμμίζω εκ νέου την ανάγκη της διατηρήσεως αυτής της ενότητος μέσα στο ιερό σώμα της Ιεραρχίας, απαντώντας πρωτίστως στην εντολή του Κυρίου κατά την αρχιερατική προσευχή του “ίνα πάντες εν ώσιν” (Ιω. 17, 22) δίδοντας ταυτόχρονα ένα ισχυρό μήνυμα προς τους πιστούς μας να παραμείνουν και εκείνοι ενωμένοι παρά τις προκλήσεις που καθημερινά αντιμετωπίζουμε γύρω μας.

Πολλά είναι τα προβλήματα που κυκλώνουν τον καθένα από εμάς. Η ανασφάλεια για το μέλλον της χώρας μας, οι εξωγενείς οικονομικές πιέσεις, η ανεργία και η φτώχεια πιέζουν αφόρητα την πρόοδο της Ελλάδος, τόσον σε πνευματικό όσον και σε κοινωνικό επίπεδο, με αποτέλεσμα κάθε προσπάθεια να αντιμετωπίζεται με καχυποψία και συντηρητισμό.
… … …
Οι σχέσεις συνεργασίας από την άλλη με την πολιτεία και τα επι μέρους αρμόδια Υπουργεία έχουν ωφελήσει εν πολλοίς την Εκκλησία μας. Υπολείπονται βεβαίως πολλά ζητήματα που δεν έχουν διευθετηθεί για τα οποία γίνεται και πολύς αγώνας. Η λειτουργία όμως της Επιτροπής Εκκλησίας – Κράτους, έχει να δείξει πολλούς καρπούς, στους οποίους και θα αναφερθώ εκτενέστερα παρακάτω :
α. Μισθοδοσία του Εφημεριακού Κλήρου.
β. Διευθέτηση των αδειών της Ναοδομίας.
γ. Ἔναρξη του έργου αποκατάστασης και δομικής στηρίξεως του Συνοδικού Μεγάρου.
δ. Μεταφορά του Ιστορικού Αρχείου και έναρξη του έργου ψηφιοποίησης των τεκμηρίων του.
ε. Ἔνταξη τριών νεοκλασικών κτιρίων της οδού Δεινοκράτους στο Ε.Σ.Π.Α.»
Στην προσφώνηση του Μακαριωτάτου αντιφώνησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Καρυστίας και Σκύρου κ. Σεραφείμ.

Ακολούθως, συνεκροτήθη η Επιτροπή Τύπου από τούς Σεβασμιωτάτους Μητροπολίτες Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεο, Φθιώτιδος κ. Νικόλαο, και Κορίνθου κ. Διονύσιο.

Έπειτα, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης κ. Παύλος, ανέπτυξε την εισήγησή του σύμφωνα με την Ημερήσια Διάταξη, η οποία είχε ως τίτλο : «Προβληματισμοί δια την Κατήχησιν».
Ο Εισηγητής έθεσε ένα βασικό ερώτημα : «Ποιός κατηχεί σήμερα, ποιός έχει την ευθύνη της κατηχήσεως και πως κατηχείται ο Λαός του Θεού». Ανέπτυξε στην ομιλία του τα θέματα: «Ο Λαός μας είναι ακατήχητος», «Η Κατήχηση των νέων», «Κατηχητικά βοηθήματα». Σε ένα σημείο ο Σεβασμιώτατος υπογράμμισε :
«Η Κατήχηση παραμένει βασικό στοιχείο της ζωής στην Εκκλησία και είναι η μύηση στη ζωή Της. Η Κατήχηση δεν αφορά μόνον την παιδική ηλικία, αλλά όλες τις ηλικίες. Κάνουμε πολλές φορές δραμματικές διαπιστώσεις για το ότι ο λαός μας είναι ακατήχητος, αλλά δεν κάνουμε τίποτα για την κατήχησή του. Ο λόγος μας δεν είναι κατηχητικός, δεν είναι θεολογικός, αλλά είναι απλά ηθικοπλαστικός, κινούμενος τις περισσότερες φορές από ένα προτεσταντικό πουριτανισμό και σπανιότατα από το αληθινό ορθόδοξο ήθος. Ένα ακόμη πολύ σημαντικό θέμα είναι ότι ο κατηχητικός μας λόγος έχει σχεδόν απορρίψει την εκκλησιολογική του διάσταση, όπως αποδεικνύεται από τις συμπεριφορές ποιμένων, κατηχητών και ποιμενομένων. Πολλές φορές, μέσα από την Κατήχηση, κάποιοι ποιμένες δημιούργησαν προσωπικούς οπαδούς και όχι ζωντανά μέλη της Εκκλησίας, και θυσίασαν την ενότητα της Εκκλησίας, προκειμένου να κρατήσουν τους ανθρώπους στην προσωπική τους επιρροή».

Η πρόταση του Εισηγητού ήταν :
« Αυτό που έχω να προτείνω είναι μία κατήχηση που ερμηνεύει αυτά που ζούμε στην Εκκλησία. Δεν μπορούμε όμως να ερμηνεύσουμε κάτι που δεν ζούμε. Προτείνω ζωντανές Ενορίες, που θα είναι φιλόξενοι χώροι για όλους και ιδιαιτέρως για τα παιδιά. Προτείνω την καλή οργάνωση όχι του κατηχητικού σχολείου, αλλά της ζωής των παιδιών και εφήβων μέσα στην Ενορία, την σύναξη των παιδιών μέσα σε αυτή τη ζωή. Μία ενορία που θα ρίξει το βάρος στη στήριξη της οικογένειας και έτσι θα έχει τα παιδιά από μικρά κοντά της. Πρέπει να ρίξουμε το βάρος στη ζωή της Ενορίας με έμπνευση και προσευχή, για να γίνει η ζωή της, ζωή μας και μέσα σε ένα χώρο ελευθερίας και αγάπης θα καλλιεργήσουμε και τα παιδιά μας. Να καταλάβουμε ότι τα παιδιά δεν αποζητούν ένα ακόμη μάθημα αλλά μία κοινωνία προσώπων, απαντήσεις στα ερωτηματικά τους, διάλογο στους προβληματισμούς τους, συμπαράσταση στα προβλήματά τους».

Επί της εισηγήσεως έγινε ευρυτάτη συζήτηση, στην οποία εξέφρασαν τις απόψεις τους ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος και οι Σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες Λαρίσης κ. Ιγνάτιος, Σιδηροκάστρου κ. Μακάριος, Φθιώτιδος κ. Νικόλαος, Θεσσαλονίκης κ. Άνθιμος, Καρυστίας κ. Σεραφείμ, Περιστερίου κ. Χρυσόστομος, Σταγών κ. Σεραφείμ, Σύρου κ. Δωρόθεος, Πειραιώς κ. Σεραφείμ και Εδέσσης κ. Ιωήλ. Η Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας αποφάσισε να παραπέμψει την Εισήγηση του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Σισανίου και Σιατίστης κ. Παύλου στην Διαρκή Ιερά Σύνοδο και την Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος για την επεξεργασία και υλοποίηση των προτάσεων.

Ακολούθησε η διαδικασία της πληρώσεως της Ιεράς Μητροπόλεως Μαρωνείας και Κομοτηνής. Κατ αρχήν διεξήχθη ψηφοφορία περί του τρόπου πληρώσεως της κενής Μητροπολιτικής Έδρας. Επί ψηφισάντων 77, η πρόταση δι εκλογής έλαβε 68 ψήφους και η πρόταση δια καταστάσεως 7 ψήφους. Επίσης ευρέθησαν 2 λευκές ψήφοι. Έτσι η Ιεραρχία απεφάνθη υπέρ της πληρώσεως της Μητροπολιτικής Έδρας Μαρωνείας και Κομοτηνής δι εκλογης.

Κατά την κατάρτιση του τριπροσώπου επί συνόλου 77 ψηφισάντων έλαβαν:
1) Αρχιμανδρίτης Παντελεήμων Μουτάφης ψήφους 39.
2) Αρχιμανδρίτης Κωνστάντιος Παναγιωτακόπουλος ψήφους 39.
3) Μητροπολίτης Βρεσθένης Θεόκλητος ψήφους 38.

Επί της δευτέρας ψηφοφορίας, και γενομένης της διαλογής των ψήφων, ανεδείχθη Μητροπολίτης Μαρωνείας και Κομοτηνής ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης κ. Παντελεήμων Μουτάφης, με 29 ψήφους, επί συνόλου 77 ψηφισάντων, ενώ ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης κ. Κωνστάντιος Παναγιωτακόπουλος έλαβε 25 και ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βρεσθένης κ. Θεόκλητος, 23 ψήφους.

Τέλος, η Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας προέβη στην ψήφιση Κανονισμών.

Ακολούθως ο Θεοφιλέστατος Εψηφισμένος Μητροπολίτης Μαρωνείας και Κομοτηνής κ. Παντελεήμων έδωσε το μικρό Μήνυμα στην Αίθουσα της Ιεραρχίας και το Μέγα Μήνυμα εντός του Καθολικού της Ιεράς Μονής Πετράκη, χοροστατούντος του Μακαριωτάτου Προέδρου, Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, επί παρουσία πολλών Ιεραρχών, Κληρικών και Λαϊκών Χριστιανών.

Η χειροτονία του Εφηψισμένου Αρχιερέως θα τελεσθεί την Κυριακή 24 Φεβρουαρίου ε.ε., στον Ιερό Ναό Αγίου Διονυσίου Αρεοπαγίτου Αθηνών.